ИлъэсыкIэм зыфэтэгъэхьазыры

КъэтымышIэзэ илъэсыр кIуагъэ. Ар псынкIагъэу сIон слъэкIыщтэп, пандемием ыпкъ къикIыкIэ цIыфхэр къин хэтыгъэх, арэу щытми, нахьышIум тыщэгугъы, хъяррэ гушIуагъорэ къихьащт илъэсым къыздихьынхэу тежэ.

2022-рэ илъэсыр Къэплъаным иилъэсыщт. Ар Iушы, кIуачIэ хэлъ, IофшIэныр икIас. Псэушъхьэр зэсэгъэ гъэпсыкIэм тетэу мэпсэу. Астрологхэм зэрагъэ­нафэрэмкIэ, илъэсым зэхъокIыныгъэ инхэр къызыдихьынхэ ылъэкIыщт. НахьышIум фэкIорэ цIыфхэм пэрыохъу яIэщтэп. Мурадэу иIэм фэкIоныр зикIасэхэм къэкIорэ илъэсыр IэпыIэгъу къафэхъущт. Ау хэкIыпIэ псынкIэхэм алъыхъурэ цIыфхэм Къэплъаныр яшIушIэщтэп.

Псэушъхьэр хьалэлэу, кIочIэ ин иIэу щыт. Акъыл хэлъэу, пшъэрылъэу бгъэуцугъэм тетэу илъэс реным узекIон фае. ЗэшIошъумыхыгъэ Iоф горэ щыIэмэ, 2022-рэ илъэсым ар къыжъудэхъущт. Унагъо зышIэн гухэлъ зиIэхэм ягъогу зэIухыгъэщт.

СЫДЭУЩТЭУ ИЛЪЭСЫР КЪИБГЪАХЬЭМЭ НАХЬ ДЭГЪУА?

Къэплъаным цIыфыбэ зыщызэрэугъоирэ чIыпIэхэр ыгу рихьыхэрэп. Зэкъоныгъэр зикIэсэ псэушъхьэхэм нахь афэд. Арышъ, илъэсыкIэр унагъор е анахь благъэхэр уигъусэу къибгъахьэмэ нахьышIоу алъытэ. ЦIыф зэхэхьэшхохэм илъэсым итамыгъэ агъэщтэн ылъэкIыщт.

ИлъэсыкIэм пщыгъыщт щыгъыныр къыхэпхы зыхъу­кIэ ар дэнэ шъыпкъэп, шъом е замшэм хэшIыкIыгъэ­мэ нахьышIоу алъытэ. Классикэм диштэу зыпфапэмэ нахь тэрэз. Щыгъыным ышъо къыхэпхы зыхъукIэ шхъуантIэ, уцышъо, дышъашъо, тыжьынышъо е хьаплъ зыщыплъэмэ Къэплъаным нахь ыгу рихьыщт. Плъыжьыр е сурэтышхохэр зытет щыгъынхэр зыщымылъэмэ нахьышIу.

Хабзэ зэрэхъугъэу, илъэсыкIэм ехъулIэу унэхэри агъэкIэракIэ. АщкIэ шхъонтIашъо, тыжьынышъо е дышъашъо зиIэ пкъыгъохэмкIэ бгъэдахэмэ нахь дэгъу. Анахьэу гъучIым е пхъэм ахэшIыкIыгъэ пкъыгъо­хэр ибгъэуцомэ Къэплъаным игопэщт.

ИЛЪЭСЫКIЭМ ИНЭШАНЭХЭР

ИлъэсыкIэу къихьэрэр дэгъоу кIонэу шъуфаемэ:
— илъэсыкIэр унэ зэIыхыгъэм къибгъэхьан фае;
— унэм илъэсыкIэ елкэ е ащ икъутамэ итын фае;
— пчыхьэм мэстэ Iуданэ къапштэ, удэжьы хъущтэп;
— уизакъоу илъэсыкIэр къимыгъахьэмэ нахьышIу;
— чIыфэу птелъхэр илъэсыкIэр къимыхьэзэ птыжьын фае.

IАНЭМ СЫДА ТЕБГЪЭУЦОЩТЫР?

Бысымгуащэ пэпчъ мэфэкI Iанэр зэригъэкIэрэкIэщтым пылъ. Ащ шхыныгъоу тыригъэуцохэрэм яIэшIугъэ дакIоу уяплъынкIэ дахэу зэрегъафэх, Iанэр зэкIужьэу ешIы. 2022-рэ илъэсыкIэ Iанэм шIокI имыIэу лым хэшIыкIыгъэ шхынхэр, нэкулъ зэфэшъхьафхэр, IэшIу-IушIухэр тетынхэ фае. ХьэкIэ-къуакIэу къихьэрэ илъэсыр зитамыгъэм лыр иапэрэ шхыныгъоу щытышъ, ар бэу ищыкIагъ. Къихьащт илъэсым ипэгъокIэу Iанэм тебгъэуцомэ хъущт заулэмэ ягугъу къэтшIын.

Псычэтым апельсинхэр ыкIоцI илъэу

ИлъэсыкIэ Iанэр псычэт IэшIум къыгъэдэхэщт ыкIи хьакIэхэм ашIоIэшIоу ашхыщт.
Хэлъхэр: псычэт, картоф грамм 700, апельсини 3, пхъы (морковкэ) грамм 350-рэ, бжьын грамм 500, имбирь хьаджыгъэ щайджэмышхым ызыныкъу, щыбжьый плъыжь, щыгъу, дэгъэ джэмышхышъхьитIу.

ЗэрэпшIыщтыр:

Псычэтым щыгъур нахь хэхьанэу макIэу ухэуIэн фае. Апельсиным ышъо, щыгъур, имбирыр, щыбжьыир, дагъэр зэхэогъэкIухьэхэшъ, псычэтым щыофэ. Апельсиныр, бжьыныр оупкIатэшъ, ащ ыкIоцI иолъхьэ, ылъакъохэр опхых. Картофыр, пхъыр, бжьыныр оупкIатэх. Тэбэ куум ахэр иплъхьащтых, ащ ышъхьагъ псычэтыр теплъхьащт. Градус 200-м тетэу такъикъ 20-рэ, нэужым градуси 160-м тебгъэуцожьынышъ, сыхьатитIу фэдизрэ бгъэжъэщт.

Къуаем хэшIыкIыгъэ «Мандарин»

Мыщ ишIын псынкIэ дэд. ПстэумкIи такъикъ 15 нахь ыхьыщтэп. Ау ащ иIэшIугъэрэ идэхагъэрэ кIэлэцIыкIуми, зыныбжь хэкIотагъэми агъэшIэгъощт.
Хэлъхэр:

КIэнкIи 2, морковки 2, бжьыныф тIэкIу, майонез джэмышхышъхьитIу, къуае, шхындэкIо шхъуантIэхэр ыкIи лавровэ тхьап.
ЗэрэпшIыщтыр:

Пхъыр ыкIи кIэнкIэр бгъэжъощтых , уукъэбзыщтых. Къуаемрэ кIэнкIэмрэ бгъэушкъоищтых, бжьыныф щытIагъэр, шхындэкIо шхъуантIэхэр, майонез хэплъхьащтых, дэгъоу зэIыпшIэщт. Хъураеу бгъэчэрэгъущт, морковкэ дэгъэкIыгъэр ышъхьагъ тептэкъожьыщт. Лавровэ тхьапэмкIэ мандариным кIэ фэпшIыжьыщт.

ШIУХЬАФТЫНЭУ СЫДА ЯПТЫМЭ ХЪУЩТЫР?

ИлъэсыкIэр къэсы зыхъукIэ, хабзэ зэрэхъугъэу, цIыфхэр зэфэгушIожьых, зэпэблагъэхэм шIухьафтынхэр зэратыжьых.

СыдигъокIи цIыфым къыфэфедэжьыщт, ищыкIэ­гъэщт шIухьафтыныр ары ептын фаер. ИлъэсыкIэр мэфэкI чэфэу зэрэщытым дакIоу шъэфыгъэ ыкIи удыгъэ нэшанэхэр зэрэхэлъхэр къыдэплъытэзэ шIухьафтынхэр къэбгъотынхэ фае. 2022-рэ илъэсэу къихьащтым итамыгъэ къемыкIущтхэр зыщыбгъэгъупшэнхэу щытэп. Астрологхэм зэралъытэрэмкIэ, ИлъэсыкIэ шIухьафтынэу хъызмэт Iэмэ-псымэхэр, парфюмериер, IэплъэкIхэр, лъэпэдхэр, тутын, шъон пытэ зэфэшъхьафхэр пты хъущтхэп.

Сурэтхэр, тхылъхэр, антиквариат яптымэ нахь дэгъу. Астрологхэм зэралъытэрэмкIэ, Къэплъаным кIэрэкIэныгъэр икIас, арышъ, амалэу щыIэм елъытыгъэу уасэ зиIэ шIухьафтынхэр птымэ дэгъу.

Унэгъо кIоцIым исхэр, ныбджэгъухэр, нэIуасэхэр шIухьафтынхэмкIэ тэгъэгушIох. Ау анахь шъхьаIэр – кIэлэцIыкIухэр – зэрэдгъэгушIощтхэр, зэрэдгъэчэфыщтхэр ары. Ахэр анахьэу зыщыгушIукIыхэрэр джэголъэ зэфэшъхьафхэр, IэшIу-IушIухэр ары. ЛIыжъ ЩтыргъукIым письмэ фатхы, къафэмыгъэсыжьэу ежэх.

ИлъэсыкIэ шIухьафтынхэр къызэращэфырэ шIыкIэм зыщыдгъэгъозэнэу нэбгырэ заулэмэ гущыIэгъу тафэ­хъугъ.
Аслъан, илъэс 42-рэ ыныбжь, Мыекъуапэ щэпсэу:

— СызыфэгушIощтым къекIунэу слъэгъурэ шIухьафтыным сырихьылIэмэ, къэсэщэфы, ау уахътэ зэрэсимыIэм къыхэкIэу нахьыбэм ахъщэ ясэты, нэбгырэ пэпчъ ищыкIагъэр ежь-ежьырэу къыхихымэ нахь тэрэзэу сэлъытэ.

Аминэт, пшъэшъэ ныбжьыкI:

— Анахь сикIэсэ мэфэкIхэм мыр ащыщ ыкIи хьалэмэтыгъэ хэлъэу сэлъытэ, сигуапэу сежэ. ШIухьафтынэу къафэсщэфыщтхэм сягупшысэныр пасэу есэгъажьэ, ау тыгъэгъазэм ыкIэхэм къэсэщэфых. Сянэ- сятэхэмкIэ къесэгъажьэшъ, анахь къыспэблагъэу слъытэхэрэм шIухьафтынхэр афэсэшIых. Шъхьадж икIасэр къыдэслъытэзэ ахэр къыхэсэхых. Сыд фэдэми, цIыфым ымыгъэфедэщтыр естыныр сикIасэп. Сэ сшъхьэкIи шIухьафтын зыфэсэшIыжьы. Ар къызэрыкIон, гущыIэм пае, илъэс реным сызыкIэхъопсыгъэу, ушъхьагъу зэфэшъхьафхэмкIэ къэсымыщэфышъугъэ горэн ылъэкIыщт.

Фатима, сабыищымэ ян:

— Сабыйхэр зэрэзгъэгушIощтхэм нахь сыпылъ ныбжь зиIэхэм анахьи. Ахэм ежь къаугупшысыгъэ шIухьафтынхэри, ЛIыжъ ЩтыргъукIым къафихьынэу зажэхэрэри зэсэгъапшэхэшъ, лъэшэу ашIогъэшIэгъонынэу слъытэрэ шIухьафтын къэсэгъотышъ, сэ сцIэкIэ ясэты.
Сыд фэдиз уныбжьыми, ИлъэсыкIэ мэфэкIым уемы­жэн плъэкIырэп, ащ хьалэмэтыгъэ горэ хэлъэу, дэгъу горэ къыздихьынэу ущэгугъы. ИлъэсыкIэ хъяр Тхьэм къытфырегъахь.

НэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр Делэкъо Анет.