Сакъыныгъэр, пшъэдэкIыжьыр зэкIэми апшъэх

Коронавирусыр къызэуалIэхэрэм япчъагъэ республикэмкIэ аужырэ уахътэм чэщ-зымафэм нэбгыришъэм щышъхьадэкIэу къыхэкIы. Меди­цинэм иIофышIэхэр уз мэхъаджэм пэIудзагъэхэу Iоф ашIэ, цIыфхэм ящыIэныгъэ икъэгъэнэн апшъэу щытыр. Ар зэрэзэшIуахырэ шIыкIэр нахь игъэкIотыгъэу къедгъэIотагъ шъолъыр гупчэм пэIудзыгъэ Инэм дэт госпиталым иврач шъхьаIэу МэщлIэкъо Заремэ.

— Непэрэ мафэм ехъулIэу коронавирусыр къызэузыгъэу сыд фэдиза шъуисы­мэджэщ чIэлъыр?

— ШэкIогъум и 21-м ехъулIэу нэбгыри 150-рэ. Реанимациери къыдыхэлъытагъэу сымэджэщым гъолъыпIэ 210-рэ иI.

— Ахэм вакцинацие зыкIугъэхэр ахэтха ыкIи япчъагъэ сыд фэдиз?

— Вакцинэ зыхязыгъэлъхьагъэу къахафэрэр макIэ, ау гу зылъыттагъэр — прививкэр язы­гъэшIыгъэхэм узыр къяхьы­лъэкIырэп, ахэм уяIэзэнкIэ нахь IэшIэх.

— Прививкэр ашIыгъэ шъыпкъэмэ сыдэущтэу жъугъэунэфыра? Ащ фэдэ лабораторнэ амалхэр щы­Iэха?

— Сымэджэщым къычIафэ­хэрэр ащ фэдэу тыуплъэкIунхэ тлъэкIырэп. Иммуноглобулинэу G къыуитынэу щыт, антителахэм яиммуннэ статус къэлъагъорэп. Ау прививкэ зышIыгъэхэм узыр къызяуалIэрэм, бэкIэ нахь псынкIэу зэрэзэтеуцожьыхэрэр тинэрылъэгъу.

— БлэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэ­пшагъэмэ, мыгъэ къэсымэ­джагъэхэм, шъуисымэ­джэщ къычIэфагъэхэм япчъагъэ нахь макIа, на­хьыба? ЫкIи сыд ар зэп­хыгъэу къыпшIошIырэр?

— БлэкIыгъэ илъэсым егъэ­пшагъэмэ, мыгъэ къэсымэджагъэхэм, тисымэджэщ къычIэфагъэхэм япчъагъэ, Iо хэмылъэу, нахьыб. Вакцинацие зымышIыгъэхэр джыри бэ зэрэхъухэрэм, цIыфыбэ зыщызэхахьэхэрэм зызэрэщамыдзыерэм ар апкъ къекIы. ЦIыфхэр зыфэсакъы­жьынхэ, эпидемиологическэ шапхъэу къэралыгъом щызэда­штагъэхэр агъэцэкIэнхэ фае. НэмыкIэу узым тыпэшIуекIон тлъэкIыщтэп.

— Джыдэдэм шъуисымэ­джэщ Iут Iазэхэм, ме­дицинэм иIофышIэхэм япчъа­гъэ екъуа, цIыфхэм шъуащыкIэрэба?

— Тисымэджэщ Iут медицинэ IофышIэхэм япчъагъэ екъу. ЩыкIагъэ тиIэп. Джащ фэдэу ищыкIэгъэ Iэзэгъу уцхэр зэкIэ тиIэх, сымаджэхэм тызэряIэзэщтымкIэ зи тызфэныкъо щыIэп.

— Коронавирусыр къызэузыгъэхэм сыда язытет къэ­зыгъэхьылъэрэр нахьыбэрэмкIэ?

— Хэужъыныхьэгъэ узхэр зиIэхэм ковидым пэшIуекIонхэр нахь къяхьылъэкIы. Бэ къэзыщэчыхэрэм шъоущыгъу уз, гу­узхэр, жъэжъые узхэр, жьымыгъот зиIэхэм коронавирусыр къазыхэхъожьыкIэ, уяIэзэныр нахь къин. Ежь ковидым цIыфым иягъэу ригъэкIырэм имызакъоу, уз хэхыгъэ зиIэхэмкIэ ар гуао мэхъу. Ащ фэдэхэм тынаIэ нахь лъэшэу атет, узым IэкIэпхынхэри нахь къин.

— Непэрэ мафэм ехъулIэу реанимацием чIэлъхэм, ИВЛ-кIэ жьы къэзыщэхэ­рэм япчъагъэ сыд фэдиза?

— ШэкIогъум и 21-м ехъулIэу тисымэджэщ иреанимацие нэ­бгырибл чIэлъ, ИВЛ-р къызфэдгъэфедэрэ ахэм ахэтэп.

— Сымэджэ хьылъэхэр зезыщэщтхэ вертолет рес­публикэм иIэ хъугъэ. Ащ иамалхэр къызфэжъугъэфедэнхэ фаеу къыхэкIыгъа?

— ХэзгъэунэфыкIмэ сшIоигъу, санитарнэ авиацием ивертолет илъэсым къыкIоцI пчъагъэрэ дгъэфедэнэу хъугъэ. Ко­вид сымаджэхэм ямызакъоу, инсульт хъугъэхэр, автомобиль зэутэкIхэм шъобж хэзыхыгъэ­хэр, операцие хьылъэхэм къя­лыжьыгъэхэр Мыекъуапэ ядгъа­щэхэу къыхэкIыгъ.

— КIымафэм мэфэ заулэ­кIэ тыхэхьащт, апэрэ осым тыпаплъэ, коронавирусым зыкъиIэтыщта, хьаумэ къыщыкIэу ыублэщта? Сыда тызэжэщтыр, о уишIошIкIэ?

— Гъэнэфагъэу узым нахь зыкъиIэтыщт, ащ гриппыр, пэтхъу-Iутхъур, плъыр-стыр къызэрыкIохэри хэкIухьагъэ хъущтых. Арышъ, пстэуми сыкъяджэ зыфэсакъыжьынхэу. Амбулаториехэм вакцинэм ихэлъхьан нахь щылъыплъэщтых. Бэ зыщызэрэугъоирэ цIыф зэхахьэхэр нахь макIэ зэрашIыщтым дэлэжьэнхэ фае, джащ фэдэу нэгуIухъохэр агъэфедэнхэу зы­щарэмыгъэгъупш.

— Тхьауегъэпсэу тиуп­чIэхэм джэуапхэр къызэ­ряптыжьыгъэм пае.

Тэу Замир.