Тишъолъыр къызэрашIэжьырэмэ яз

Бэмэ Адыгеир къушъхьэхэм, псыхъо чъэрхэм, мэз бырабэхэм арапхы. Ау щыIэх тилъэпкъ шхыныгъохэмкIэ ар зыгу къэкIхэри.

Адыгэ къое хьалыжъом дакIоу, аужырэ илъэсхэм анахь цIэрыIо хъугъэ тхьацу­хэкIхэм ащыщ щэлэмэ зэтекIыр. Адыгэ къуаджэ пэпчъ ащ цIэ зэфэшъхьаф щыриI. Зыхэм «зэтекI», ятIонэрэмэ «зэтепшIыкI», ящэнэрэмэ «зэтечъ», адрэхэм «хьалыжъо пIуакI» раIо.

Адыгэ лъэпкъ шхыныгъо пстэумэ афэдэу, зэтекIыр зыхэпшыкIыгъэр гъомылэпхъэ къызэрыкIох, ишIыкIи IэшIэх. Ащ хэхьащтхэ псыр, хьаджыгъэр, щыгъур ыкIи тыгъэгъэзэ дагъэр хэтрэ бысымгуащи ипщэрыхьапIэ ригъотэщт.

— Ары, ишIын къызэрыкIо дэд. Ау, щхыукIэ тхьацур зыпшэхэри щыIэх. Ар нахь Iужъоу мажъэ. «Тэбэ зэтет» зыфаIорэм ехьщыр мэхъу. Ар анахьэу зикIасэхэр нэжъ-Iужъхэр ары. ЩэкIэ ашIэу зыIохэри къахэкIых, ау сэ псыкIэ пша­гъэр нахь къыхэсэхы, — еIо къуа­джэу Аскъэлае щыщ бысымгуащэу ГъукIэлI Нэфсэт.

ЗэтекIым ишIынкIэ дагъэм мэхьанэшхо иI. Ащ ишIуагъэкIэ щэламэр зэтекIы мэхъу. ПIуакIэу фыгъэ тхьацум ар щафэ, нэужым зэкIоцIагъэчэрагъо ыкIи икIэрыкIэу афыжьы. Ащ фэмыдэу зым ычIыпIэкIэ зэф пчъагъэхэр зэтезылъхьэ­хэ­рэри щыIэх, тхьацу зэпыбзыкIыгъэхэр зэдэзгъэчэрагъохэри къахэкIых. Джащ фэдэу дагъэу тхьацум щафэщтымкIи шъхьадж нахь игунэсыр къыхехы.

— Тхъужъожьыгъэр дэзылъхьэхэрэр щыIэх. НахьыбэмкIэ ахэр зиунэ гъэщ щызезыхьэхэу, ежь-ежьырэу тхъу еохэрэр ары. Ау непэ ащ фэдэхэр макIэ. Тыгъэгъэзэ дагъэр нахь IэшIэх, — къеIуатэ ГъукIэлI Нэфсэт.

ЗэтекIыр ижърэ шхыныгъоу адыгэ пщэрыхьапIэ пэпчъ щагъэхьазыры. Аужырэ илъэсхэм унагъохэм къарыкIи тучанхэм ащащэ хъугъэ, цIыфыбэм шхапIэхэм, ресторанхэм ащагъажъэ. Шхын пстэуми къякIу, анахьэу стырыпсхэм адашхы. Ау адыгэ зэтекI шъып­къэ, зэтетэкъоу, дышъэ­псышъоу кIэгъэ­жъыхьагъэм непэ узщецэкъэн плъэкIыщтыр адыгэ чылагъохэр ары. Ахэм ащыщыбэм ар джыри хьакукIэ а­гъажъэ.

— Пхъэ машIокIэ гъэжъагъэр нахь IэшIоу пстэумэ аIо, сэри адесэгъаштэ. МашIом псэ пытым фэд. ТицIыкIугъом тянэ тэри бэрэ зэтекI тфишIыщтыгъэ. Щагум дэтыгъэ хьакумкIэ ыгъажъэщтыгъэу къэсэшIэжьы, — игупшысэхэмкIэ къыд­дэгуащэ ГъукIэлI Нэфсэт.

Щэламэр плъытэшъунэу къызэтекIмэ, изэпытхъыгъом зэпыкIыкI макъэ къыпэIукIмэ — зэтекIыр дэгъоу жъагъэ. Ар зэхэзыхыгъэу, зэ зыуплъэкIугъэм адыгэ щэлэмэ зэтекIым иIэшIугъэ щыгъупшэгъуае фэхъущт.

Зыупщэрыхьы зышIоигъохэм апай:

Псы мл. 200-м тефэу хьаджыгъэ грамм 500, щыгъоу зы щайджэмышх, дагъэ.

Анцокъо Ирин.