Анахь дэгъухэм ащыщ хъугъэ

ШIэныгъэ–гъэсэныгъэ про­ектэу «Школа Кав­казоведения» зыфиIорэм иаужырэ уцугъо Адыгэ къэралыгъо университетым тарихъымкIэ ифа­культет щеджэрэ Мэлгощ Марианнэ хэлэжьагъ ыкIи текIоныгъэ къыщыди­хыгъ.

ШышъхьэIум и 16-м къыщегъэжьагъэу Iоныгъом и 30-м нэс Iофтхьабзэм хэлэжьэщтхэм якъыхэхын онлайн шIыкIэм тетэу кIуагъэ. Кавказым щыпсэурэ цIыф лъэпкъхэм яшэн-ха­бзэхэм афэгъэхьыгъэ тест IофшIэнхэр ахэм агъэцэкIагъэх. Нэбгырэ 1014-м щыщэу финалым нэбгырэ 50 ихьагъ. Ахэр Къыблэ ыкIи Темыр Кавказ федеральнэ шъолъыри 9-мэ къары­кIыгъэ студентых. Iофтхьабзэр Пятигорскэ дэт музееу «Урысыер — сэ ситарихъ» зыфиIорэм щыкIуагъ.

Iофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъэр шъолъыр ушэтынхэмкIэ Фондэу «Страна» зыфиIорэр ары. Ащ иIэпыIэгъух Къыблэ ыкIи Темыр Кавказ федеральнэ шъолъырхэмкIэ Президент грантхэмкIэ фондымрэ Президент плат­формэу «Россия — страна возможностей» зыфиIорэмрэ.
Кавказым исоциальнэ-политическэ ыкIи экономическэ зытет афэгъэхьыгъэ ушэтынхэм япхыгъэу Iоф ашIэным аналитик ныбжьыкIэхэр фагъэсэнхэр ары зэхэщакIохэм пшъэрылъ шъхьаIэу зыфагъэуцужьырэр.

«Школа Кавказоведения» зыфиIорэм проект гъэшIэгъоныбэ къыщагъэлъэгъуагъ. ТекIоныгъэ къыдэзыхыгъэхэм анэмыкIэу къыхэбгъэщын фае «Здо­ровое село — здоровая нация» зыфиIорэр. Шъолъыр зэфэшъхьафхэм якъоджэ псэу­пIэхэм адэсхэм IофшIэпIэ чIыпIэ арагъэгъотыным ар­ фэ­гъэхьыгъагъ. «Молодые кадры» зыфиIорэм лъэныкъуитIу къызэ­лъеубыты — апшъэрэ еджапIэр къэзыухыхэрэм IофшIэпIэ чIыпIэ ягъэгъотыгъэныр ыкIи пред­приятиехэм специалистхэр яIэн­хэр. Социальнэ проектхэри ныбжьыкIэхэм агъэхьазырыгъэх. «Полноценные граждане» зыфиIорэм сэкъатныгъэ зиIэхэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэгъэнхэр, ахэм яфитыныгъэхэр амыукъон­хэр, нэмыкIхэм афэдэу адэзекIонхэр къыделъытэ. «Школа современной кавказской семьи» зыфиIорэр Темыр Кавказым щыпсэурэ цIыф лъэпкъхэм яшэн-хабзэхэр къэухъумэгъэным фэгъэхьыгъагъ.

Адыгэ къэралыгъо универ­ситетым истуденткэу Мэлгощ Марианнэ команднэ IофшIэнымкIэ, кейсхэм ыкIи проектхэм афэгъэхьыгъэ лъэныкъохэмкIэ анахь дэгъухэм ащыщ хъугъэ.

— Проектхэм ягъэхьазырынкIэ шIэныгъэ дэгъухэр зэдгъэгъотыгъэх. НэIуасэхэр бэу тшIыгъэх, гухэлъэу тиIэхэмкIэ тызэхъожьыгъ, мы мафэхэр зэрэдгъэкIуагъэр джыри бэрэ тыгу илъыщт, — еIо Марианнэ.

Пшъэшъэжъыем финалым шIэныгъэ куухэр къызэрэщи­гъэлъэгъуагъэм ишIуагъэкIэ эксперт шъхьаIэхэм ащыщ егъэ­джакIо къыфэхъущт, ахэм ахэтых апшъэрэ еджапIэхэм яректорхэр, шIэныгъэ ыкIи общест­веннэ организациехэм япащэхэр. Ащ нэмыкIэу хэбзэ гъэ­цэкIэкIо къулыкъум практикэ щихьын амал иIэщт.

Жюрим хэхьагъэх Пятигорскэ ныбжьыкIэ IофхэмкIэ отделэу щылажьэрэм ипащэу Мария Даниловар ыкIи шъолъыр ушэтынхэмкIэ фондэу «Страна» зыфиIорэм ипащэу Дмитрий Садко.

Кавказым фэгъэхьыгъэ къэбархэр ащ щыпсэурэ закъохэр арэп зышIогъэшIэгъонхэр. Мысатыу организациеу «Россия — страна возможностей» зыфиIорэм ипащэ игуадзэу Антон Сериковым тикъэралыгъо ыкIи IэкIыбым ащыIэ общественнэ организацие пчъагъэхэу кавказоведением епхыгъэу Iоф зы­шIэхэрэр щысэ къыхьыгъэх.

— Кавказым фэгъэхьыгъэу Краснодар, Ростов-на-Дону, Адыгеим, Санкт-Петербург, Москва ыкIи IэкIыбымкIэ: Белоруссием, къыблэ къэралы­гъо­хэм, Польшэм, США-м, Великобританием, Норвегием ащызэрагъашIэ. Бизнесым ылъэны­къокIэ политикхэм ыкIи гъэIорышIэпIэ зэфэшъхьафхэм Iоф ащызышIэхэрэм апае экспертхэм, аналитикхэм хэкIыпIэхэр къыфагъотых, — еIо Антон Сериковым.

НыбжьыкIэхэм яшIэныгъэхэм ахагъэхъонымкIэ, ягухэлъхэр щы­Iэныгъэм щыпхыращынымкIэ мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэм шIогъэ гъэнэфагъэ зэрапылъыр кIэухым зэхэщакIохэм къыхагъэщыгъ, ыпэкIи мыщ фэдэ еджапIэхэр зэрэзэхащэщтхэр къаIуагъ.

ДЕЛЭКЪО Анет.