«Сихэку сишIуагъэ езгъэкIынэу сыфай»

Футбол купэу «Зэкъошныгъэм» итренер шъхьаIэу Чэгъэду Бибэрт зылажьэрэр мэзитIу фэдиз хъугъэ. Апэрэ IофшIэгъу мазэхэр сыд фэдэу кIуагъэха? Купым бзэ къыдигъотыгъа? Сыда Америкэм нэс къикIи мыщ Iоф щишIэнэу къызыкIэкIуагъэр? Мыхэм ыкIи нэмыкI упчIэхэм яджэуапхэр тшIэхэмэ тшIоигъоу Чэгъэду Бибэрт зэдэгущыIэгъу дэтшIыгъ.

— Футбол купэу «Зэ­къошныгъэм» мэзитIу хъущт узитренерыр. ЗэIукIэгъу заули шъуи­Iагъ. Апэрэ къэгъэлъэ­гъонхэм уарыраза?

— Ары, зытфэ-зыхэ тыджэгугъ. Зэфэхьысыжьхэри зэфэшъхьафых: татекIуагъэуи, къыттекIуагъэхэуи, зэфэдэуи хъугъэ. Ары нахь мышIэми, хахъо зэрэтшIырэр къэлъагъо. Аужырэ чIыпIэм, я 17-рэм, тыкъикIи, я 12 — 13-м тыкъыдэкIоягъ.

ШIошъхъуныгъэ ахэлъэу ешIа­кIохэр мэджэгух. ТекIоныгъэ къыдэпхынымкIэ ар шъхьаIэ. Къытэплъынэу къакIохэрэми кIуачIэ къытаты. ТIысыпIэхэм къатекуукIхэ зыхъукIэ, джэгуа­кIохэми нахь зыкъашIэжьы. Амал зиIэхэр тиешIэгъухэм къакIохэзэ ашIынэу тялъэIу.

— Мыщ укъызэрэкIощтыр зыошIэм уиIоф­шIэкIэщтыр зыфэдэщтэу къыпщыхъущтыгъэмрэ къызэрэчIэкIы­гъэмрэ зэтефэжьыгъэха? IофшIэныр нахь къи­нэу къычIэкIыгъа?

— ПсынкIэ дэдэп. Куп лъэш дэдэхэр къытпэуцужьых. Ары нахь мышIэми, тигухэлъыр нахь лъагэу тыдэкIоеныр ары, ары тигъуазэр. Анахьэу тынаIэ зытедгъэтырэр тренировкэхэр ары. Ахэр тэгъэлъэшых. Сызщыгу­гъын слъэкIын джэгуакIохэри сиIэх. Ахэми сыгу агъэкIодырэп.

— Непэ купым нэбгырэ тхьапша хэтыр? Хэ­бгъэ­хъощта?

— Непэ джэгуакIоу 24-рэ фэдиз тиI. СыкъызэкIом, нэ­бгырипшI кIэу къыхэсщагъ. Ахэм тыкъаIэтынэу сащэгугъы. Джыри зым сеплъы, тегупшысэ. Ары нахь мышIэми, тиIэри дэгъу. Шынахьыжъым фэдэу сIорэр агъэцакIэ.

— Бибэрт, о сыдэущтэу футболым укъыфэкIуагъа? Сыда зыщебгъэ­жьагъэр?

— Сэ сызэцIыкIум щегъэжьагъэу сэджэгу. Ренэу футбол джэгуакIоу сыхъунэу сыфэягъ. Илъэситф сыныбжьэу къызы­сэупчIхэкIэ ары сиджэуапыгъэр. Купхэр сыугъойхэти, тыди сыщыджэгущтыгъэ, сезэщыщты­гъэп.

— Сабыйхэм ягъэхьазырын удэлэжьэн уимурада? ДжэгокIо дэгъухэр къызхэкIыщтхэм улъы­хъущта?

— Шъыпкъэр пIощтмэ, «Зэ­къошныгъэм» ныбжьыкIабэ хэт. Ау нахьыбэ шIыгъэным сы­дэлэжьэнэу сыфай. СиIофшIэн тIэкIу зыпкъ иуцомэ, спорт еджапIэхэм сяблэгъэнэу сэIо, сабыйхэм сахэплъыхьащт. Тэтыехэм джэгуакIохэри къахэтхынхэ фае, ар къарыу, кIуачIэ. Адыгэ кIалэхэр нахьыбэу къесщэлIэнхэм сыкIэхъопсы.

— Бэхэр егъэгумэкIых Америкэм укъикIи Адыге­им ущылэжьэнэу укъызэрэкIуагъэм. Сыда анахьэу укъэзыщагъэр?

— Ары, къэралыгъо чыжьэм сыкъыщыхъугъ, сиунагъо, синыбджэгъухэр ащ щыIэх. Ау Адыгеир сихэку, шIу сэлъэгъу, сиун. Сыфэлэжьэнэу, сишIуагъэ езгъэкIынэу сыфай. Тхьэм егъэ­псэух сыкъезгъэблэгъагъэхэр. «Зэкъошныгъэр» куп лъэш хъу­ным амалэу сиIэр есхьылIэщт.

ШъушIэным пае: Чэгъэду Бибэрт Америкэм зыкъыщиIэтыгъ, университетым икуп апэ щешIэщтыгъ, нэужым урысые ыкIи IэкIыб клубхэм ахэтыгъ — «Колос» Краснодар, «Спартак» Налщык, Иорданием изэ­хэугъоегъэ куп. 2008-рэ илъэсым къыщыублагъэу тренер IофшIэным рэлажьэ. «Зэкъошныгъэм» зы ешIэгъу уахътэ щи­гъэкIуагъэу Америкэм кIожьи, футболымкIэ апшъэрэ лигэм хэтхэр ыгъасэхэу ыублагъ, футболымкIэ академием итехни­ческэ пащэуи Iоф ышIагъ. Джы Мыекъуапэ къыгъэзэжьыгъэу тифутболистхэр егъасэх.

ДэгущыIагъэр
Анцокъо Ирин.