КIэлэегъэджэ сэнэхьатым къыфэхъугъ

КIэлэегъаджэхэм я Мафэ мэфэкIхэм ащыщэу анахь мэхьанэ зиIэхэм ахалъытэ пIоми ухэукъо­щтэп. Сабыим шIэныгъэ езыгъэгъотырэр, ищыIэныгъэ гъогу тезыгъахьэрэр кIэлэегъаджэр ары.

Гурыт еджапIэр къызыуухыгъэм илъэс пчъагъэ тешIагъэми, мы мафэм анахь шIу плъэгъурэ кIэлэегъаджэр угу къимыхьан плъэкIырэп. Непэ зигугъу къэтшIымэ тшIоигъор зищыIэныгъэ гъогу кIэлэегъэджэ сэнэхьатым езыпхыгъэу, ыгукIи ыпсэкIи са­быйхэм афэщагъэу Iоф зы­шIэрэ ТIэшъу Тэмарэ Юсыф ыпхъур ары.

Тэмарэ бзылъфыгъэ дахэу, Iушъабэу, гукIэгъу хэлъэу щыт. УдэгущыIэ зыхъукIэ гур егъэIасэ зыфаIорэм фэд. Арын фае илъэс къызэкIэлъыкIохэм ригъэ­джагъэхэм игугъу дахэкIэ зыкIа­шIырэр, шIу зыкIалъэгъурэр.

Тэмарэ 1975-рэ илъэсым Псыфабэ вожатэ шъхьаIэу иIоф­шIэн щыригъэжьэгъагъ. 1978- рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 1980-м нэс Адыгэкъалэ пи­онерхэм я Унэ кружокым ипащэу Iоф щишIагъ. 1980-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Адыгэкъалэ дэт гурыт еджапIэу Лъэустэн Юсыф ыцIэ зыхьырэм IофшIэныр щиублагъ. Илъэс 41-рэ хъугъэу лIэуж пчъагъэмэ шIэныгъэ куухэр арегъэгъоты.

— СицIыкIугъом къыщегъэ­жьагъэу кIэлэегъэджэ сэнэхьатым сыфэщагъэу щытыгъ. Сятэ кIэлэегъэджэ училищыр къыухыгъэу, илъэс заулэ нахь Iоф ымы­шIагъэу заор къе­жьэгъагъ. Концентрационнэ лагерым гъэрэу дафи, къиныбэ ылъэ­гъугъ. Икъуаджэ къызегъэзэжьыми шIу ылъэ­гъурэ сэнэхьатым зыфигъэзэжьышъугъэп. Сятэ къыдэмыхъугъэр, зыкIэхъопсыщтыгъэр сэ згъэцэкIэжьыгъэ. Зы такъикъи сырыкIэ­гъожьыгъэп. Сисэнэхьат сищыIэныгъэ щыщы хъугъэ, — еIо Тэмарэ.

Хьисапыр зэраригъашIэрэм имызакъоу, илъэс пчъагъэ хъу­гъэу классми пэщэныгъэ дызэрехьэ. Мы еджэгъу илъэсым я 5-рэ къычIэтIупщыгъо иIэщт. Ежь исабый шъыпкъэхэм афэдэу ахэм адэзекIо, сыда пIомэ зыныбжь имыкъугъэм ишэн-хабзэ, идунэееплъыкIэ, игулъытэ зы­фэдэщтыр зэлъытыгъэр кIэлэегъаджэр ары. Щэчыныгъэ дэгъу иIэу Тэмарэ икIэлэеджакIохэм адэзекIо.

— Илъэс къызэкIэлъыкIохэм Iоф зэрэтшIэрэ екIолIакIэр пчъагъэрэ зэхъокIы, аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ шIыкIакIэхэр къежьэх, ахэм задебгъэштэным пае уишIэныгъэ хэбгъэхъо зэ­пы­тын фае. Къыхэз­гъэ­щымэ сшIоигъу, лъэпкъ проектхэм яшIуагъэкIэ, Iоф зэрытшIэщт Iэмэ-псымэ зэфэшъхьафхэмкIэ тигурыт еджапIэ зэтегъэпсы­хьагъ. Ахэм тиIофшIэн нахь къа­гъэпсынкIэ хъугъэ. Компьютерхэр къызыфэтэгъэфедэх, — еIо тигущыIэгъу.

Хьисапыр ябгъэшIэныр IэшIэхэп. Тэмарэ зипредмет дэгъоу зышIэрэ кIэлэегъаджэхэм ащыщ. Зэтыгъо къэралыгъо ушэтыным кIэлэегъаджэхэр фегъэхьазырых. Гулъытэ яIэным фещэх. Илъэс пчъагъэ хъугъэу хьисапымкIэ кIэлэегъаджэхэм якъэлэ методическэ объединение ипащ.

Тэмарэ унэм къэкIожьыгъэми иIофшIэн щыгъупшэрэп. Унэгъо дахэ ышIагъ. Сыд фэдэрэ Iоф ыуж ихьагъэми ар зэрифэшъуа­шэу егъэцакIэ. Ипшъашъэхэри ежь фэдэ хъугъэх, унэгъо дахэ ашIэ. Нахьыжъэу Бэллэ Хьакурынэхьаблэ щэпсэу, Шэуджэн район сымэджэщым ищытхъу аригъаIоу врачэу Iоф щешIэ. Иринэ Тэхъутэмыкъуае дэс, Краснодар итучанышхохэм ащыщ иотдел ипащ. Ахэм къапыфэгъэ сабыйхэр нэнэжъым дэжь къэкIонхэр якIас. ХьисапымкIэ къагурымыIорэ лъэныкъохэмкIэ ар адеIэ.

Тэмарэ бгъэхалъхьэу, щытхъу тхылъэу иIэр бэ. Ахэм ащыщых «Урысые Федерацием гъэсэныгъэмкIэ иIофышIэ гъэшIуагъ» зыфиIорэр, АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ, Адыгэкъалэ гъэсэныгъэмкIэ и ГъэIорышIапIэ къыфагъэшъошэгъэ щытхъу тхылъ пчъагъэр. Ау анахь мэхьанэ зиIэу кIэлэегъэ­джэ пэрытым ылъытэрэр кIэлэеджакIохэм, иIофшIэгъухэм шъхьэкIафэ къызэрэфашIырэр, шIу зэралъэгъурэр, ригъаджэхэ­рэм гъэхъэгъэшIухэр зэрашIыхэ­рэр ары.

ДЕЛЭКЪО Анет.