Адыгабзэм ыкIи культурэм якъэIэтыжьын тызэдыдэлэжьэщтых

Непэрэ мафэхэм адыгэм ыбзэ къэгъэгъунэгъэным епхыгъэ Iофыгъохэм хахъо яIэ хъугъэу пIоми ухэукъощтэп. Ау уздэлэжьэщтыри нахь макIэ хъурэп.

Шъыпкъэр пIощтмэ адыгабзэм ыкIуачIэ нахь хэкIыгъ. Илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, Тыр­ку­ем къикIыгъэхэу Хьакурынэхьаблэ хьакIапIэ нэбгырищ къэкIогъагъ: Фэрхьатыкъо Лютви, Нэфышъэ Бахтияр, Чэтэо Чэгълан. Сабыйхэр адыгабзэкIэ зэрэгущыIэхэрэр агъэшIагъощтыгъэ, видеохэр атырахыщтыгъ. Джы непэ адыгэ чылэмэ уадахьэмэ, адыгэ унагъомэ къарыкIыгъэ сабыймэ адыгабзэр зэраIумы­лъыр бгъэшIэгъожьынэуи щытэп. А упчIэм тэ тимыгъэгумэкIын тлъэкIыщтэп, сыда пIомэ ахэм бзэр аIэкIэзмэ, къатекIыщтмэ ныдэлъфыбзэр ямыIэжьэу къэ­нэщтых, бзэр уимыIэмэ, тарихъи уиIэп, уилъэпкъи пшIокIоды.

Мы Iофым ыпкъ къикIэу Адыгэ Республикэм ыкIи Къэ­бэртэе-Бэлъкъарым ащыщ активистхэр зэхахьэхи организациитIу зэхащэнэу хъугъэ. ЧIыпIэмэ ыкIи псыхъомэ ижъырэ зэманхэм къащежьэу Адыгэ хэкум цIэу щахьыщтыгъэхэм якъэIэтыжьын ыкIи язэгъэшIэ­жьын тегъэпсыхьагъэу, Хьащыр Аскэр япащэу, тарихъ-географическэ куп зэхэхьагъ. Мы купым илэжьэн ыпэрапшIэу хъарзынэщмэ ямылъку епхы­гъэу мэхъу.

Нахь упчIэ шъхьаIэу тызыгъэ­гумэкIыхэрэм адэлэжьэнхэу активистмэ зэхащагъ джыри зы куп. Ащ ыцIэр «Circassian media platform». Бзэм, хабзэм, тари­хъым, культурэм ыкIи нэмыкI Iофыгъоу адыгэм епхыгъэхэр къыгъэгъунэнхэу ыкIи заригъэу­шъомбгъунэу зэхэщакIомэ пшъэ­рылъ зыфашIыжьыгъ. Мыщ пащэ фэхъугъэр ЛIыхъукIэ Айдэмыр.

КупитIоу зэхащагъэмэ ялъэтегъэуцо бэмышIэу къалэу Нал­щык щырекIокIыгъ. КъекIолIэгъэ пстэуми «Аферым!» аIуагъ. Мыр Iуагъэ къодыекIэ зэхэщагъэ хъугъэп. КупитIум яуставхэр Минюстым тэрэзкIэ ыштагъэхэу, къэралыгъо хабзэм диштэу лэжьэнхэу рагъэжьагъ. Нахь пасэу ежь Хьащыр Аскэр видеохостингэу ютубым нэкIубгъо щыриIэу изакъоу лажьэщтыгъэ, джы купитIури зэгъусэхэу зэдэ­лэжьэщтых. КупитIум кIэщакIо афэхъугъэхэр а зы цIыфхэр ары. Тиреспубликэ икIыгъэхэу Налщык кIогъагъэхэм Бырсыр Батырбый япащэу, ЛIыхъукI Айдэмыр, УдыкIэко Ислъам, Барцо Рустам ыкIи Юсып Заур аIоу гъусэ зэфэхъугъэх.

Шъхьафэу лъэтегъэуцом къе­кIолIэнэу хъугъэ Сэитэ Асят. Мыгъэ Урысыем цIыфэу ис пчъагъэм икIэтхыкIыжьынэу щырекIокIыщтым тефэу, «ЯЧЕРКЕС» зыфиIорэ видеороликыр ыгъэхьазырыгъ. Ащ адыгэмэ апае ыгугъу къыщешIы, зыкIыныгъэм фэкIоным фэшI зы лъэпкъыцIэу «ЧЕРКЕСКIЭ» зыттхыжьынэу къыщеIо. Дунэе тарихъым, хымэ зекIолIэу тикъэ­ралыгъо къакIощтыгъэхэм адыгэр зэлъарагъэшIэнэу зэрэхъугъэ цIэр «ЧЕРКЕС». IэкIыбым ис адыгэхэри ары къызэра­шIэхэрэр.

ЗэкIэмкIи купэу зэхэщагъэхэр IэпыIэгъу зэфэхъужьхэзэ Iоф ашIэнэу Iуагъэ зэдаштагъ. Ялэ­жьэн икъегъэжьэни зегъэштэгъуае ашIыгъэп. Хьащыр Аскэри, Circassian media platform купри, Сэитэ Асяти яинстаграм нэкIубгъохэр мэлажьэх. Ахэр хэт паекIи зэIухыгъэх. «Садэлэжьэщт» зыIорэ пстэуми «къеб­лагъ» араIо.

Юсып Заур.
Хьакурынэхьабл

Сурэтым итхэр (сэмэгумкIэ къебгъэжьэнышъ): УдыкIэко Ислъам, Хьащыр Аскэр, Бырсыр Батырбый, ЛIыхъукIэ Айдэмыр, Барцо Рустам, Юсып Заур.