Адыгеим и ЛIышъхьэ илъэсыкIэ еджэгъум изыфэгъэхьазырынкIэ пшъэрылъхэр афишIыгъэх

Адыгэ Республикэм и Правительствэ и Унэ тыгъуасэ министрэхэм я Кабинет изэхэсыгъоу щыкIуагъэр зэрищагъ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. Iофыгъо шъхьаIэу зытегущыIагъэхэр илъэсыкIэ еджэгъум гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ организациехэр зэрэфэхьазырхэр ары.

Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур къызэриIуагъэмкIэ, къоджэ еджапIэхэм спортзалхэр ащыгъэцэкIэжьыгъэнхэмкIэ Iофтхьабзэхэр республикэм щэкIох. Физическэ культурэмрэ спортымрэ афэгъэхьыгъэ унэ 17 2021-рэ илъэсым агъэцэкIэ­жьынэу рахъухьагъ. Псэолъэ пстэухэмкIи зэзэгъыныгъэхэр зэдашIыгъэх, ахэм къызэрэда­лъы­тэрэмкIэ, спортзалхэм ягъэ­цэкIэжьын илъэсыкIэ еджэгъум ехъулIэу аухынэу ары.

Джащ фэдэу еджэпIэ инитIумэ — къалэу Мыекъуапэ дэт гурыт еджапIэу N 6-мрэ псэупIэу Яблоновскэм игурыт еджапIэу N 5-мрэ гъэцэкIэжьынхэр ащэ­кIох. IофшIэнхэм сомэ миллион 46-рэ ыкIи сомэ миллион 33-рэ атефэщт.

ЕджапIэхэм ягъэцэкIэжьынхэр зыщыкIохэрэ муниципалитетхэм япащэхэм КъумпIыл Мурат пшъэрылъ афишIыгъ Iоф­хэр зэрэкIохэрэм ашъхьэкIэ лъыплъэнхэу.

Гъэсэныгъэ зыщарагъэгъо­тыщт псэолъакIэхэм яухын шъхьафэу тегущыIагъэх. Мы илъэсым республикэм ащ фэдэ организациитIумэ яшIын щау­хыгъ. Iоныгъом и 1-м къыщегъэ­жьагъэу яIофшIэн рагъэжьэщт къалэу Мыекъуапэ щагъэпсыгъэ гурыт еджапIэу нэбгырэ 1100-рэ ыкIи псэупIэу Ханскэм щашIыгъэ гурыт еджапIэу нэбгырэ 250-рэ зычIэфэщтхэм.

Мы илъэсым ыкIэм нэс аухыщт кIэлэцIыкIу IыгъыпIи 4-мэ яшIын, ахэм ясельнэ купхэу нэбгыри 120-рэ зычIэфэщтхэр ахэтыщтых. КIэлэцIыкIу IыгъыпIищыр Красногвардейскэ районым: псэупIэхэу Белэмрэ ыкIи Садовэмрэ, джащ фэдэу къуаджэу Хьатикъуаерэ къадэтэджэщтых. Шэуджэн районымкIэ къутырэу Тихоновым зы кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ щагъэпсыщт.

Гъэсэныгъэм иIофыгъо пы­дзагъэу тегущыIагъэх кIэлэцIыкIухэм шхыныгъо стыр ятыгъэным иIоф изэхэщэн. Урысые Федерацием и Президент пшъэ­рылъ къызэрафишIыгъэм тетэу 2020-рэ илъэсым Iоныгъом и 2-м къыщегъэжьагъэу а 1 – 4-рэ классхэм арыс кIэлэеджэкIо мин 25-мэ ыкIи я 5 – 11-рэ классхэм ащеджэрэ нэбгырэ мини 9-м ехъумэ шхын стыр араты. Урысыем ихэбзэгъэуцугъэ къызэрэдилъытэрэм тетэу мыщ къыхиубытэхэрэр IэпыIэгъу зэтыгъэн фаехэр ары. 2021-рэ илъэс еджэгъум ыпкIэ хэмылъэу агъэ­шхэщтхэм апэIухьащт сомэ миллион 245-рэ фэдизыр федеральнэ бюджетым, миллиони 5-р республикэм ибюджет къа­хэкIыщтых.

Зэхэсыгъом къызэрэщыха­гъэщыгъэмкIэ, зипсауныгъэкIэ щыкIагъэ зиIэ кIэлэцIыкIухэу яунэ исхэу еджэхэрэм 2021-рэ илъэсым Iоныгъом и 1-м къыщегъэжьагъэу ыпкIэ хэмылъэу гъомылапхъэхэр аратыщтых е ахэм апэIухьащт ахъщэ компенсацие фэдэу аIэкIагъэхьащт.

Докладым къытегущыIэзэ Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, еджапIэм чIэс кIэлэцIыкIухэм ягъэшхэн ренэу лъыплъэгъэн фае.

«Хэгъэгум и Президент ащ фэдэ пшъэрылъ къы­шIыгъ ыкIи гъэцэкIагъэ ар зэрэхъурэм елъытыгъэщт кIэлэцIыкIухэм япсауныгъи. Муниципалитетхэм япащэхэм пшъэрылъ афэсэшIы Iоныгъом къыкIоцI еджа­пIэхэр къа­кIухьан­хэу ыкIи кIэлэцIыкIухэм ягъэшхэн зэрэзэхэщагъэр ашъхьэ­кIэ ауплъэкIунэу. Общественнэ уплъэкIуным шъунаIэ нахь тежъу­гъэт — ны-тыхэр зыхэхьэхэрэ комитетхэри ащ къы­хэжъугъэлажьэх», — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.

Лъэпкъ проектэу «Гъэсэныгъэр» зыфиIорэм тегъэпсыхьагъэу программэхэм ягъэцэкIэн зэрэкIорэм фэгъэхьыгъэ къэбарым етIанэ едэIугъэх. А гухэлъ­хэм апэIуигъэхьанэу 2021-рэ илъэсым республикэм сомэ миллион 300-м ехъу субсидие къыIэкIагъэхьагъ.

Программэу «Успех каждого ребенка» зыфиIорэм амал къы­тыщт кIэлэцIыкIухэм гъэсэныгъэ тедзэ арагъэгъотыным фыте­гъэпсыхьэгъэ чIыпIэ мин 18-м ехъу республикэм щагъэпсынэу. Къоджэ еджапIэхэм атегъэ­псыхьагъэу 2021-рэ илъэсым проектэу «Джырэ еджапIэр» зыфиIорэм диштэу гупчэ 24-рэ («Точка роста» зыфиIорэм фэдэу) къызэIуахыщт. Джырэ уахътэм диштэрэ комплектхэмкIэ ахэр тегъэпсыхьэгъэщтых, химиемкIэ, физикэмкIэ, биологиемкIэ программэ шъхьаIэхэр аIэ къихьанхэмкIэ ахэм яшIуагъэ къэкIощт. Джащ фэдэу къа­лэу Мыекъуапэ игурыт еджапIэу N 17-м мы илъэсым технопаркэу «Еванториум» зыфиIорэр щагъэпсыщт.

Мы проектхэр гъэцэкIагъэ зыхъухэкIэ, сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм ыкIи ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъущтых, гъэсэныгъэм тегъэпсыхьэгъэ джырэ программэхэр аIэ къырагъэхьанхэмкIэ кIэлэеджакIо­хэм амал яIэ хъущт.

«Гъэсэныгъэ тедзэ зыщарагъэгъотырэ гупчэ­хэ­ми зышIоигъохэр нахь якIолIэнхэ алъэ­кIыщт. Ахэр муниципалитетхэм тэрэзэу атегощэ­гъэнхэм мэхьанэ иIэу щыт. Гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ ащ фэдэ учреждениехэм кIэ­лэцIыкIухэми, ныбжьыкIэхэми нахь за­факъуды­ищт», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.

Мы зэхэсыгъом зыщыхэплъэ­гъэхэ Iофыгъохэм зыкIэ ащыщ Адыгэ Республикэм 2024-рэ илъэсым нэс социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэу ышIыщтым ипрограммэ гъэцэкIэгъэныр.

Адыгэ Республикэм экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Шэуджэн Заур къызэриIуагъэмкIэ, 2021-рэ илъэсым программэу хэхъо­ныгъэм хагъэхьэгъэ псэолъи 8-мэ республикэм мылъку апеIуегъахьэ. Ахэм ахэхьэх Тэхъутэмыкъое районым щагъэ­псырэ индустриальнэ паркыр, гъогоу «Даховскэр — Лэгъонакъэ» зыфиIорэм изэтегъэпсы­хьан, джащ фэдэу псыхъоу Шъхьэгуащэ иджабгъу ыкIи исэмэгу нэпкъхэм ягъэпытэн, Пушкиным ыцIэкIэ щыт унэм иигъэкIотыгъэу гъэцэкIэ­жьыни ыкIэм фэкIо.

«Программэм къы­дилъытэрэ пстэури гъэцэкIагъэ зыхъукIэ, республикэм исоциальнэ-экономикэ хэхъоныгъи нахь псынкIэу кIощт, республикэм ин­вестиционнэ лъэны­къомкIи иIофхэр нахьышIу хъущтых. ЗэкIэми сышъоджэ программэм игъэцэкIэн пшъэдэ­кIыжь хэлъэу шъуекIолIэнэу», — къы­­­Iуагъ КъумпIыл Мурат.

Джащ фэдэу зэхэсыгъом илъэхъан бюджет трансфертхэр аIэкIэгъэхьэгъэнхэмкIэ зэзэгъы­ныгъэм къыдилъытэхэрэр гъэцэкIагъэ зэрэхъущтхэм япхыгъэ Iофыгъохэм атегущыIагъэх.

Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу