ШIу шIи псым хадз

ТIопсэ районым ит къуаджэу Псыбэ щыпсэурэ хъулъфыгъэр машинэ зэутэкIэу гъогум къыщыхъугъэм зырехьылIэм, цIыфыбэмэ ящыIэныгъэ къыгъэнэн ылъэкIыгъ.

Заур янэ-ятэхэм ахэс.
Заур янэ-ятэхэм ахэс.

Адыгэ лъэпкъым къыхэкIы­гъэу Болгарием щыпсэущтыгъэ Стефан Черкезовым ыпсэ емы­блэжьэу цIыфхэр зэрыс автобусэу машIо къызкIэнагъэм нэбгырэ 40-м ехъу къызыре­хыжьым, ежьыр врачхэм псаоу къагъэнэжьын алъэкIыгъагъэп. ЛIыхъужъныгъэу зэрихьагъэм фэшI «Болгарием инароднэ ЛIыхъужъ» зыфиIорэ цIэ лъапIэр къыфагъэшъошэгъагъ.

Джырэ лъэхъанми ащ фэдэ цIыфхэу гуIэгъу тхьамыкIагъо хэфагъэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэхэу, гузэжъогъу чIыпIэу зэ­рыфагъэхэм къыращыжьыгъэхэу, ау лIыгъэу зэрахьагъэр цIыфхэм амышIэу, ежьхэри ры­мыгущыIагъэхэу къытхэтынхэ зэрилъэкIыщтым сегупшысагъ.

Зауррэ ишъхьэгъусэрэ.
Зауррэ ишъхьэгъусэрэ.

БэмышIэу Псыбэ дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм ипащэу Алалэ Хъариет телефонымкIэ къыс­фытеуи, тызэIукIэн фаеу къысиIуагъ. Ащ икъуаджэ къыдэ­хъухьэрэ къэбархэр къысфиIуа­тэхэу ихабз.

— Тичылэ щыщ кIалэу культурэм и Унэ Iоф щызышIэрэм бэмышIэу автобуситIоу зэутэ­кIыгъэмэ арысыгъэ кIэлэцIы­кIуипшI пчъагъэ къызэригъэ­нэжьыгъэхэр зыми ышIэрэп, — къысиIуагъ Хъариет. — КIэлэцIыкIухэм янэ-ятэхэми зи къаIорэп, гъэзетхэми, телевидениеми, Интернетми къэбар гори къатыгъэп ыкIи къатхыгъэп. Къуаджэм дэсхэри ащ лIыгъэу зэрихьагъэм щыгъуа­зэхэп. Ежь къыуиIон щыIэп, иIахьылхэм ащыщ горэ къэмыгъэгущыIэщтмэ…

Ацумыжъ Заурэу зигугъу къышIыгъэм илъэс 47-рэ ­ыныбжь, Псыбэ дэт клубым илъэ­сыбэрэ Iоф щызышIэгъэ династием щыщ. Ятэу Хьасанэ бэшIагъэу клубым идиректор, ышыпхъоу Марини ащ Iутэу мэлажьэ.

— Тэри мэфэ заулэ нахь хъугъэп Заур зыхэфэгъэ гумэкIыгъошхом икъэбар зытшIагъэр, — къытиIуагъ Маринэ. — А мафэм, мэкъуогъум и 21-м, Заур машинэм исэу Ны­джэпсыхъо къикIыжьыщтыгъ. Пчыхьэм пшъыгъэу къэкIожьыгъагъ, гумэкIыгъо гори зыди­Iыгъыгъ, ытэмэкъупшъхьэ узыщтыгъ. Илажьэр къытиIуагъэп, «къэузыгъэмэ, хъужьыщт» ыIуи, къэбар тигъэшIагъэп. Гъогум къыщыхъугъэ аварием зэрэрихьылIэгъагъэр ыушъэфыгъагъ.

А хъугъэ-шIагъэм игугъу районым бэрэ щашIыгъ, ау ежьым зи къэмыхъугъахэм фэдэу гущыIэ зытIу хьал-балыкъым зэ­рэхэфэгъагъэр къызэрэхигъэщыгъэр.

Ныджэпсыхъо федеральнэ гъогум цIыфхэр зезыщэрэ автобус инитIу зэрэщызэутэкIы­гъэхэр Заур инэрылъэгъугъ. Ахэм зыгъэпсэфыпIэхэм къащэгъэ кIэлэцIыкIухэр арысы­гъэх. АвтобуситIур зэуж итхэу гъогум рыкIощтыгъэх. Ыуж итым сабый 38-рэ ыкIи ахэм алъыплъэрэ нэбгыритIу исыгъэх. ОшIэ-дэмы­шIэу автобусым имотор къэу­­цуи, зэрэчъэрэм тетэу ыпэ итыгъэ автобусым еуагъ. ЕтIанэ кэнаум дэлъади, машIо къыкIэнагъ.

Зы нэгъэупIэпIэгъу ар зэкIэ зэрэхъугъэр. Заур емыгупшы­сэжьэу псынкIэу автобусым кIэрылъэдагъ, ышIэщтыри къыгурыIуагъ. Рулым кIэрысыгъэ водителым сабыйхэм ишIуагъэ аригъэкIыным иIоф тетыгъэп. Ащ ыбгъэ рулым кабинэм ри­IулIыгъэу къэхъыен ылъэкIы­щтыгъэп. Ыпэрэ шъхьаныгъуп­чъэшхор зэхэкъутэгъагъ, пчъэр зэдэнэгъагъ. Сабый щтагъэхэу пчъэм къыщызэхэуцуагъэхэм ар къыIуахын алъэкIыщтыгъэп. Зыгорэущтэу ахэр къищыгъэнхэ фэягъэ, машIо къызкIэнэгъэ автобусыр къэон ылъэкIыщтыгъ.

ЦIыфхэр псынкIэу къызэрэугъоигъагъэх, ау зы нэбгыри автобусхэми сабыйхэми акIэры­хьагъэп. Заур ышIэрэм еплъы­хэзэ, ар шъхьаныгъупчъэ хэутыгъэмкIэ салоным ипшыхьи, кIэлэцIыкIухэр зэкIэ зырызэу къырищыгъэх. ЕтIанэ водителым зыфигъэзагъ, зэрилъэкIэу ишIуа­гъэ ригъэкIыгъ.

Ащ нэс полициери, «IэпыIэгъу псынкIэри» къэсыгъэх, машIор агъэкIосагъ, кIэлэцIыкIоу фы­къуагъэхэр сымэджэщым ащагъэх. Джа пстэур охъуфэкIэ цIы­фэу къырихьылIагъэхэм мо­бильникхэмкIэ хъугъэр зэкIэ тырахыгъ. Заур зи мыхъугъахэм фэдэу къахэкIыжьи, иунэ кIо­жьыгъэ. Полицием иIофышIэхэу мычыжьэу къулыкъу щызыхьыщтыгъэхэми, мэшIогъэкIуасэхэми, врачхэми ащыщ зы нэбгыри къыкIэрыхьагъэп, зы гущыIи къыраIуагъэп. ЦIыфыр хэкIодэщтми ымышIэу, ышъхьэ емыгупшысэжьэу сабыйхэр авто­бусым къызырещыжьхэм, цIыфыгъэ къызыхагъафэу зы нэ­бгыри «опсэу» къыриIуагъэп.

Хъугъэ-шIагъэр зылъэгъугъэу, кIэлэцIыкIоу автобусым къинагъэхэм зишIуагъэ язымыгъэкIыгъэхэми, цIыф пстэуми ацIэкIэ Ацумыжъ Заур тэ «тхьауегъэ­псэу» етэIо. Ащ фэдэ лIым тырэгушхо. Ацумыжъхэу ащ фэдэ кIалэ зыпIугъэхэр рэхьатны­гъэ­рэ насыпрэ щымыкIэнхэу афэтэIо. Опсэу, Заур!

Ныбэ Анзор.