Лъытэныгъэр къэлэжьыгъошIоп

Медицинэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, Къэрэщэе-Щэрджэс Республикэм щыпсэурэ адыгэхэм янахьыжъхэм я Совет итхьаматэу, профессорэу Даур Борис Индрысэ ыкъом мэкъуогъум и 13-м ыныбжь илъэс 75-рэ мэхъу.

Б.И. Даурыр Къэрэщэе-Щэрджэс ­Республикэм ит къуаджэу Хьабэз щы­псэурэ унэгъо Iужъум 1946-рэ илъэсым мэкъуогъум и 13-м къихъухьагъ. Сталиным илъэхъан ращыгъагъэхэм ятэу Индрысэ ахэфэгъагъ. Янэу Марие Къэ­лэмэт ыпхъум сабыи 6-р къылъэхэнэгъагъ. ЩэIэгъэшхо зиIэ ным гъабли чъыIи бэ зэпичыгъэр, ау исабыйхэр цIыф тэрэз хъунхэм пае ренэу ынаIэ атыригъэтыщтыгъ, зышъхьасыжьыщтыгъэп. 1954-рэ илъэсым кIэлэцIыкIухэм ятэ къызегъэзэжьыр ары ящыIакIэ зыпкъ нахь иуцожьэу зыригъэжьагъэр.

Борис еджапIэу Хьабэз дэтыгъэр ды­шъэ медалькIэ къыухыгъ, етIанэ Ставрополь медицинэ институтым чIахьи, шIэныгъэ куу зэрэзэригъэгъотыщтым ехъурэ Iоф имыIэу дэгъу дэдэу ще-джагъ. Медицинэ Iоф къиным илъагъо теуцуи, къоджэ врачэу ригъажьи, Мос­ковскэ медицинскэ академиеу И. М. Сеченовым ыцIэкIэ щытым пульмонологиемкIэ икафедрэ ипрофессор IэнатIэ нэсыгъ.

Зэхэфын-ушэтын Iофхэм афытегъэ­псыхьэгъэ кIалэм Урысыем ишIэныгъэлэжьхэм гу къылъатагъ ыкIи а гъогум те­хьанэу игъоу къыфалъэгъугъ. Жьы­къэщапIэхэм япхыгъэ уз хьылъэхэм ягъэунэфынкIэ ыкIи ахэм яIэзэгъэнымкIэ Борис бэ зэшIуихыгъэр. Научнэ ыкIи егъэджэн-методическэ IофшIэгъи 140-м ехъу иI. Врачхэм апае IэпыIэгъу тхы­лъыби къыдигъэкIыгъ. Дунэе научнэ кон­ференциехэу Испанием, Югославием, Ливан, Чехием, Китай, Францием ыкIи нэмыкIхэм ащыкIуагъэхэм до­кладхэр къащишIыгъэх, тихэгъэгу ынапэ къызэригъэдэхэщтым ренэу пылъыгъ.

Сыд фэдизэу Iофыбэ иIагъэми, Борис илъэныкъо гупсэ зыщигъэгъупшэу зыпарэкIи къыхэкIыгъэп. Исэнэхьатэ­гъу­хэу Темыр Кавказым исхэми ишIуагъэ аригъэкIыщтыгъ. Врач ныбжьыкIабэмэ ынаIэ атыригъэтыгъ, иIэпэIэсэныгъэкIи ишIэныгъэкIи ренэу адэгуащэщтыгъ. ЗэлъашIэрэ шIэныгъэлэжьхэр нэужым ахэм къахэкIыгъэх, тихэгъэгу имыза­къоу, нэмыкI къэралыгъохэми ящытхъу арагъаIозэ ахэр ащэлажьэх.

Зигъэпсэфынэу къызытефэми тIысы­жьыгъэп, Хьабэз дэт гипсышI заводым игенеральнэ директор ригъэблэгъагъ джырэ уахътэм диштэрэ Iэмэ-псымэхэмкIэ дэгъоу зэтегъэпсыхьэгъэ физио­кабинет зыхэт медпунктым Iоф щишIэнэу. Борис ащ лъыпытэу къезэгъыгъ. ЗэлъашIэрэ цIыф Iушыр япащэу дунаир зэлъызыштэгъэ узым — коронавирусым пэшIуекIорэ бэнэныгъэмкIэ, зигъо Iоф­тхьабзэхэм язэшIохынкIэ зы мэфэ за­къуи яIофшIэн зэпамыгъэоу игъом ящы­кIэгъэ IэпыIэгъу сымаджэхэм аратын алъэкIыгъ. Борис псауныгъэмрэ лъэпкъ щынэгъончъагъэмрэкIэ шIэгъэн фаехэм япхыгъэ лекциехэм къяджэщтыгъ, хьа­да­гъэхэм, джэгухэм, жъугъэу цIыфхэр зы­хэлэжьэхэрэ Iофтхьабзэхэм ахэмы­хьанхэу ариIощтыгъ. НепэкIэ ар анахьэу зыгъэгумэкIырэр вакцинэр цIыфхэм зыхягъэлъхьэгъэным иIоф.

Б. И. Даурым Iэзэн Iофым нэмыкIэу щыIэныгъэм илъэныкъуабэми алъыIэсын елъэкIы. Адыгеими, Къэбэртэе-Бэлъ­къарми, Къэрэщэе-Щэрджэсми, Темыр Кавказым иреспубликабэми ныбджэ­гъухэр ащыриIэх. Общественнэ ыкIи шIушIэ IофшIэным иуахътэ щыщ апэIуе­гъахьэ. Урысые шIушIэ фондэу «Унэгъо Iужъур» зыфиIорэм илъэсыбэрэ ар ипэ­щагъ. Москва дэс унагъохэу сабыитф ыкIи ащ нахьыбэ зэрысхэр ары а фондым изэхэщэн кIэщакIо фэхъугъэхэр. 2008-рэ илъэсым шIушIэ IэпыIэгъу Къы­блэ Осетием етыгъэным изэхэщакIохэми Борис ащыщыгъ. Культурнэ гупчэу «Адыгэ Хасэм» кIэщакIо фэхъугъэхэми ар ахэтыгъ. НепэкIэ ащ Къэрэщэе-Щэр­джэсым щыпсэурэ адыгэхэм янахьыжъхэм я Совет пэщэныгъэ дызэрехьэ.

ИунагъокIи Борис насыпышIу. ЛIэшIэгъуныкъо фэдиз хъугъэу, якъини яхъяри зэдагощызэ, ишъхьэгъусэу Татьянэрэ арырэ зэдыщыIэх. АIэ зэкIэдзагъэу, зэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу ялъфыгъи 6 зэдапIугъ. Москва дэсыгъэх нахь мышIэми, яныдэлъфыбзэ арагъэшIагъ, ялъэпкъ культурэ щыгъуазэх, шэн-ха­бзэ­хэр къаухъумэх. Нэбгырихми апшъэ­рэ гъэсэныгъэ арагъэгъотыгъ, щыIэныгъэм чIыпIэ дахэ щаубытыгъ. Джы непэ зэшъхьэгъусэхэр зыщыгушIукIыхэрэр япхъорэлъф цIыкIухэр ары.

Даур Борисэ иныбджэгъухэм, иIоф­шIэгъухэм ыкIи общественностым лъы­тэныгъэ ин къыфашIы. Сыд фэдэрэ уахъти зишIуагъэ къыозыгъэкIын, уиIоф къыпфэзыгъэпсынкIэн цIыфэу ар щыт. Ренэу зэгупшысэрэр обществэм шIуагъэ горэ къызэрэфихьыщтыр ары.

Лъытэныгъэ зыфэтшIырэ Борис, ­Ады­гэ Республикэм инахьыжъхэм я Совет хэт­хэр, уиныбджэгъухэр гуфэбэныгъэ хэлъэу уиюбилей фэшI къыпфэгушIох! ЩыIэныгъэм чIыпIэ дахэ щыуубытын плъэкIыгъ, цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм азыфагу зэгурыIоныгъэрэ зэдегъэштэныгъэрэ илъынхэм афытегъэпсыхьэгъэ обществнннэ IофшIэныр щытхъу хэлъэу бгъэцэкIагъ. Адыгеимрэ Къэбэртэе-Бэлъ­къарымрэ азыфагу илъ къош зэфыщы­тыкIэхэр нахь пытэнхэмкIэ бэ о зэ­шIоп­хыгъэр. Iофэу бгъэцэкIагъэм осэшIу фэ­тэшIы. Укъызыхъугъэ мафэмкIэ джы­ри зэ тыпфэгушIо, псауныгъэ пытэрэ насып дахэрэ уиIэнэу, укъызыхэкIыгъэ лъэпкъми, Урысыеми яфедэ зыхэлъ Iофым джыри гъэхъэгъэшIухэр щыпшIынхэу пфэтэIо!

ГъукIэлI Нурбый.
Адыгэ Республикэм инахьыжъхэм я Совет итхьамат.