Хэхъоныгъэм икъэкIуапI

Петербург щыкIорэ Дунэе экономическэ форумым къыдыхэлъытагъэу пленарнэ зэхэсыгъоу щыIагъэм УФ-м и Президентэу Владимир Пу­тиныр къыщыгущыIагъ. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэхэсыгъом хэлэжьагъ.УФ-м и Президент зэрэхи­гъэунэфыкIыгъэмкIэ, пандемием ыпкъ къикIыгъэ зэпыугъохэм ауж мы форумыр дунэе мэхьанэ зиIэ апэрэ хъугъэ-шIэгъэшхоу хъугъэ.

«Экспертхэм зэралъытэрэмкIэ, ЯтIонэрэ дунэе заом ыуж гъэрекIо фэдэу производствэр къеIыхэу зыкIи къыхэкIыгъэп. Ау тэ тицыхьэ телъэу къэтIон тлъэкIыщт дунэе экономикэм щыIэкIэ тэрэзым къызэрэфи­гъэзэжьырэр», — къыIуагъ Владимир Путиным.

Къэралыгъом ипащэ коро­навирусым ебэныжьыгъэным иIоф Урысыем иIахьышхо зэрэхишIыхьэрэр, УФ-м ивакцинэ анахь щынэгъончъэу ыкIи нахь шIуагъэ къытэу зэралъытэрэр къыIуагъ.

«ЧIыпIэ хъыбэйхэу тиIэхэр пандемием нэрылъэгъу къытфи­шIыгъэх. Ау технологие пэрытхэр зыщагъэфедэрэ произ­водствэм зегъэушъомбгъугъэн зэрэфэе гупшысэми ащ ты­къыфищагъ. Анахь шъхьаIэр — псау­ныгъэм нахь мылъкушхо зэрэщымыIэр къыдгуригъэIуагъ. Ащ тыкъыпкъырыкIызэ тинеущрэ мафи дгъэпсыщт», — къы­Iуагъ Владимир Путиным.

УФ-м и Президент къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, кризисхэм ялъэхъан къэралыгъом иIахьэу экономикэм хилъхьэрэм хэхъо. Къэралыгъом ипащэ «Северный поток-2» зыфиIорэр зэрагъэпсырэм къытегущыIагъ, Европэм ихэгъэгухэми, нэмыкI къэралыгъохэми технологие пэрытхэр зыщыгъэфедэгъэ проектхэр адагъэцэкIэнхэм зэрэ­фэхьазырыр къыIуагъ.

Владимир Путиным ипсалъэ къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, пандемием илъэхъан цIыфхэм псынкIэу IэпыIэгъу зэрарагъэгъотыгъэм ишIуагъэкIэ IофшIэпIэ чIыпIэ миллион пчъагъэ къы­зэтырагъэнэжьын алъэкIыгъ. Президентым пшъэрылъ афи­шIыгъ цIыфхэм IофшIэн къафэгъотыгъэнымкIэ шъолъырхэм IэпыIэгъу зэраратырэ программэхэр нахь агъэлъэшынэу. Джащ фэдэу УФ-м и Президент игъо ылъэгъугъ 2022-рэ илъэсым бэдзэогъум и 1-м нэс Урысыем ишъолъырхэм фэ­гъэкIотэныгъэ зиIэ ипотекэр ащыгъэфедэгъэнымкIэ программэр лъагъэкIотэнэу, проценти 7 тегъахъо аIахынэу. Джащ фэдэу къэралыгъом ипащэ предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ чIыфэхэр зэраратыщт шэпхъакIэхэр 2021-рэ илъэсым агъэфедэнхэу игъо ылъэгъугъ. Владимир Путиным ишIошIкIэ, Урысыем ибизнес цIыкIурэ гурытымрэ антимонопольнэ уплъэкIун бащэ ара­шIылIэ.

«Джыдэдэм, кризисым ты­къызщыхэкIыжьыгъэ лъэхъаным, хэхъоныгъэм игъогу тытеуцон зэрэфаем нэмыкIэу, амалэу щыIэр зэкIэ къызфэдгъэфедэн, научнэ, технологическэ амалхэм зядгъэушъомбгъун фае. Мыщ дэжьым мэхьанэшхо иI хэгъэгухэм инвестиционнэ зэпхыныгъэу зэдыряIэр къэухъу­мэгъэным ыкIи ахэм зягъэу­шъомбгъугъэным», — къыIуагъ Владимир Путиным.

Хэгъэгум и Президент Фе­дерацием ишъолъырхэу пандемием илъэхъан зиIофшIэн дэгъоу зэхэзыщагъэхэм, инвесторыкIэхэр къезгъэблэгъагъэхэм «тхьашъуегъэпсэу» ариIуагъ. Ащ фэдэ шъолъырхэр инвестицие­хэмкIэ Лъэпкъ рейтингым щыдэкIоягъэх.

Шъугу къэтэгъэкIыжьы илъэсым къыкIоцI Адыгеим мы лъэ­ныкъомкIэ гъэхъэгъэшхо зэри­шIыгъэр, я 36-рэ чIыпIэ рей­тингым щиубытыщтыгъэмэ, я 11-рэ чIыпIэм ар зэрэнэсыгъэр, инвестициехэр къызэрэхалъхьэрэмкIэ хэгъэгум ишъо­лъыр анахь дэгъухэм ясатырэ зэрэхэуцуагъэр.

Пленарнэ зэхэсыгъом икIэ­уххэм къатегущыIэзэ, КъумпIыл Мурат хигъэунэфыкIыгъ шъо­лъырхэм ячаныгъэ зыкъегъэ­IэтыгъэнымкIэ Петербург щыкIорэ Дунэе экономическэ фо­румым мэхьанэшхо зэриIэр.

Адыгеим и ЛIышъхьэ зэрэ­хигъэунэфыкIыгъэмкIэ, УФ-м и Президент и Джэпсалъи, непэрэ форумыми игъоу ащилъэгъугъэхэм шъолъыр экономическэ моделыр нахьышIу шIыгъэнымкIэ амалхэр къызэIуахых.

«Непэ шъолъыр пэпчъ нахьыбэу инвесторхэр къызэрэригъэ­блэгъэщтхэм ыуж ит. ИнвестициехэмкIэ тиIофхэр нахьышIу тшIын­хэ тлъэкIыгъ, Лъэпкъ рейтингым я 11-рэ чIыпIэр щы­тыубытыгъ. Мы Iофыр лъыгъэ­кIотэгъэным, республикэм на­хьыбэу инвестициехэр къы­халъхьанхэмкIэ амалхэр зетхьанхэм мэхьанэшхо яI. Ин-вес­тициехэр къытхэзылъхьэ зы­шIои­гъохэм зэдэгущыIэгъу пчъа­гъэ адытиIагъ. ШэпхъакIэ­хэм атетэу тызэрэзекIон фаемкIэ къэбарыкIэхэр къытIэкIэ­хьагъэх. НэмыкI шъолъырхэм IофшIэнымкIэ опытэу яIэр зэд­гъэшIагъ. Форумым щытшIыгъэ зэзэгъыныгъэхэм шIуагъэ къа­кIэкIонэу тэгугъэ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

НепэкIэ Адыгеим сомэ миллиард 36-рэ фэдиз зытефэщт инвестиционнэ проект 25-рэ щагъэцакIэ. Инвестициехэр на­хьыбэу къыхалъхьанхэмкIэ рес­публикэм ишIуагъэ къекIыщт Дунэе экономическэ форумэу Петербург щыкIорэм щызэда­шIыгъэ зэзэгъыныгъэхэм, УФ-м и Президент пшъэрылъэу къафишIыгъэхэр зэкIэ гъэцэкIэгъэн­хэм, республикэм хэхъоныгъэ зэришIыщт Стратегием диштэу IофшIэнхэр зэхэщэгъэнхэм.

«ИнвестициякIэхэр къытхалъхьанхэм фэIорышIэщтых зекIо кластерымрэ индустриальнэ паркымрэ зэрагъэпсыщтхэр. А проектхэм экономикэм зыкъырагъэIэтыщт, IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр зэхащэщтых», — ­къыIуагъ КъумпIыл Мурат.