ЗэшIохыгъэ хъугъэхэр, пшъэрылъхэр

Тыгъуасэ, жъоныгъуакIэм и 28-м, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм я LXII-рэ зэхэсыгъо иIагъ. Ащ хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, федеральнэ ыкIи республикэ къулыкъухэм япащэхэр, нэмыкIхэр. Зэхэсыгъор Парламентым и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм зэрищагъ. Повесткэм щагъэнэ­фагъэхэм атегущыIэнхэр рамыгъажьэзэ ар Къэралыгъо Советым —Ха­сэм идепутатхэм ацIэкIэ УФ-м IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъэу, УФ-м и Общественнэ палатэ хэтэу, АР-м итхакIохэм я Союз и Тхьаматэу, Адыге­им, Къэбэртэе-Бэлъкъар ыкIи Къэрэщэе-Щэрджэс республикэхэм янароднэ тхакIоу МэщбэшIэ Ис­хьакъ ыныбжь жъоны­гъуакIэм и 28-м илъэс 91-рэ зэрэ­хъугъэм фэшI фэгушIуагъ.

Нэужым УФ-м и Президент УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ фигъэхьыгъэ Джэпсалъэр пхырыщыгъэ зэрэхъурэм АР-м и ЛIы­шъхьэу КъумпIыл Мурат къытегущыIагъ. Прези­дентым и Джэпсалъэ зигугъу къыщишIыгъэхэм къафигъэзэжьызэ, зэпа­хырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм ыуж анахьэу Iоф зыдэшIэгъэнхэ фаехэр, экономикэм хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм, цIыфхэм гъотэу яIэр на­хьыбэ хъуным, псауны­гъэм икъэухъумэн, кIэлэцIыкIу зэрыс унагъохэм IэпыIэгъу ятыгъэным, пред­принимательствэм деIэгъэным афытегъэ­псы­хьэгъэ пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр ащ къызэри­шIыгъэхэр къыIуагъ.

АР-м и ЛIышъхьэ де­путатхэр зэрэщигъэгъо­загъэхэмкIэ, Президентым и Джэпсалъэ пхырыщы­гъэным фэгъэзэгъэщт рабочэ куп республикэм щызэхэщэгъэным фэгъэ­хьыгъэ унашъом кIэтхагъ. Ащ къэралыгъо хэбзэ гъэ­цэкIэкIо органхэмрэ федеральнэ къулыкъухэм ячIыпIэ къутамэхэмрэ ялIыкIохэр хагъэхьагъэх, пшъэрылъэу яIэхэри афагъэнэфэгъахэх.

— Къэралыгъом ипащэ Джэпсалъэм къыщыхи­гъэщыгъэхэм ягъэцэкIэн пIэлъэ кIыхьэ иIэп, охътэ благъэхэм ахэр пхыры­щыгъэнхэ фаеу щыт. Федеральнэ Гупчэр лъэныкъо пстэумкIи къыддеIэ, ищыкIагъэмэ мылъкукIэ IэпыIэгъу къытфэхъу. Президентыр кIэщакIо зыфэ­хъугъэхэр зэкIэ хэзыгъэ имыIэу ыкIи шIуагъэ къа­тэу республикэм щыпхырыщыгъэнхэр типшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ. Ащ пае пстэуми тызэкъотэу ты­зэдеIэжьын фае, — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.

Нэужым Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр ащ фэгъэхьыгъэу къызэгущыIэм, Джэпса­лъэм щыгъэнэфагъэхэр пхырыщыгъэнхэмкIэ ищыкIэгъэ хэбзэгъэуцугъэхэм Iоф адашIэнэу зэрэрагъэ­жьагъэр къыIуагъ.

Зэпахырэ узэу коро­навирусыкIэу «COVID-19»-м пэшIуекIорэ вакцинэм ишIын фэгъэхьы­гъэу джэпсалъэ депутатхэм агъэхьазырыгъэу те­гущыIэхи аштагъ. Ар къызэуалIэхэрэм япчъагъэ къыщыкIагъ, ау джыри узыр уцужьыным пэчыжь, цIыфэу сымаджэрэр бэ. Вакцинэм нэмыкI хэкIыпIэ зэрэщымыIэр къыдалъы­тэнэу, ежьхэм япсауныгъи, ящыIэныгъи, яIахьыл-гу­псэхэми ягупшысэнхэу депутатхэм республикэм исхэм зафагъазэ.

Мы уахътэм чIыпIэ 31-мэ вакцинэр ащыхалъхьэ, кощырэ гупчэу тIумэ Iоф ашIэ, къэралыгъо фэIо-фашIэхэм япортал зыщябгъэтхынышъ привикэр пшIын плъэкIынэуи щыт. Адыгеим щыпсэоу вакцинэм иапэрэ Iахь зышIыгъэр нэбгырэ 27811-рэ мэхъу, тIури зыхалъхьагъэр 21136-рэ.

2021-рэ илъэс бюд­жетыр илъэсым иапэрэ квартал гъэцэкIагъэ зэ­рэ­хъугъэми мы зэхэсыгъом щытегущыIагъэх. АР-м финансхэмкIэ иминистрэу Виктор Орловым къы­зэриIуагъэмкIэ, бюджет ахъщэмкIэ зэшIохыгъэн фаеу апэрэ кварталымкIэ агъэнэфэгъагъэхэр гъэцэкIагъэхэ хъугъэ. На­хьыбэу социальнэ лъэныкъом епхыгъэхэ учреж­дениехэм яIыгъын зыпэ­Iухьагъэр. Ар сомэ мил­лиони 3-рэ мин 720,8-рэ мэхъу.

ЦIыфхэм яфитыныгъэ­хэр къэухъумэгъэнхэмкIэ АР-м и Уполномо­ченнэ блэкIыгъэ 2020-рэ илъэсым Iофэу ышIагъэр къызэфихьысыжьыгъ мы Iофыр зыгъэцакIэрэ Анатолий Осокиным. Ащ къы­зэриIуагъэмкIэ, икIыгъэ илъэсым пстэумкIи нэ­бгырэ 363-мэ Уполномоченнэм иаппарат зы­къыфагъэзагъ. Ахэм ащыщэу 104-мэ тхьаусыхэ тхылъхэр къатыгъэх, адрэхэм предложение зэфэшъхьаф­хэр къыра­хьылIагъэх, яфи­тыныгъэхэр афызэхэфыгъэнхэу, юридическэ IэпыIэгъу аратынэу къыкIэлъэIух.

Нахьыбэу IэпыIэгъу зи­щыкIагъэхэр пенсионер­хэр, ветеранхэр, сэкъатныгъэ зиIэхэр ары. Анатолий Осокиным къызэ­рэхигъэщыгъэмкIэ, со­ци­альнэ фитыныгъэхэу яIэ­хэр зэрэукъуагъэхэм еп­хыгъ тхьаусыхэ тхылъхэм янахьыбэр.

Депутатхэр икIыгъэ 2020-рэ илъэсым къэралыгъо программэхэм къа­дыхэлъытагъэхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъугъэхэми тегущыIагъэх. ПстэумкIи программэ 22-рэ рес­публикэм щыпхыращыгъ. Ахэм апэIухьанэу агъэ­нэфэгъагъэр сомэ миллиард 32,3-рэ, сомэ миллиард 31,3-р гъэфедагъэ хъугъэ. Ащ щыщэу сомэ миллиард 14,3-р феде­ральнэ бюджетым къы­хэхыгъ, сомэ миллиард 16,7-р республикэ ахъщ.

Джащ фэдэу бюджет процессым, АР-м и ЛIы­шъхьэ, Къэралыгъо Со­ветым — Хасэм идепутатхэм яхэдзынхэм, пассажирхэмрэ ахэм ябагаж­рэ язещэн, къэралыгъо мылъкум игъэIорышIэн, нэмыкIхэм афэгъэхьы­гъэхэ хэбзэгъэуцугъэхэм, АР-м и Конституцие ия 76-рэ статья, зэхъокIы­ныгъэхэр афэшIыгъэнхэм афэгъэхьыгъэ законхэм, законопроектхэм атегущы­Iагъэх, апэрэ ыкIи ятIо­нэрэ еджэгъухэмкIэ аштагъэх. УФ-м инэмыкI субъектхэм яхэбзэихъухьэ ор­ганхэр кIэщакIо зыфэ­хъугъэхэми атегущыIэхи, адырагъэштагъ.

ХЪУТ Нэфсэт.