ЧIыгухэм язытет нахьышIу хъунэу

Мэкъумэщ хъызмэтым ичIыгухэм язы­тет фэгъэхьыгъагъ АР-м и Парламент аграрнэ политикэмкIэ, мылъку ыкIи чIыгу зэфыщытыкIэхэмкIэ икомитет зэхэсыгъоу иIагъэр. Парламентым и Тхьаматэ игуадзэу, комитетым ипащэу Шъэо Аскэр ар зэрищагъ.

Зэхэсыгъом хэлэжьа­гъэх АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, АР-м мэкъумэщ хъыз­мэтымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур, «Россельхозцентрэм» и Къутамэу АР-м щыIэм ипащэу Анна Минаковар, муниципальнэ образованиехэм мэкъ­у-мэщымкIэ ягъэIорышIапIэхэм япащэхэр, фермерхэр.

Комитетым ипащэу Шъэо Аскэр зэхэ­сыгъор къызэIуихызэ, республи­кэм имэкъумэщ хъызмэт ичIыгухэм лэжьыгъэшIу къащыкIыным пае ящыкIэгъэ чIыгъэшIоу ахэ­лъым бэкIэ къызэрэщыкIагъэр, ащ гумэкIыгъо къызэритырэр къыIуагъ. ГущыIэм пае, анахь ищыкIэгъэ гумусыр къызще­Iыхыгъэр гектар 345-рэ мэхъу, азотыр, фосфорыр зыщымакIэхэр 154-м нэсыгъ. Мы гумэкIы­гъор къэралыгъом зэрэщытэу илъы зэ­рэхъугъэри Шъэо Аскэр къыхигъэ­щыгъ.

— ЧIыгум лэжьыгъэшIу къыщыкIыным фэ­IорышIэрэ къат тонн мил­­лиардрэ ныкъорэ фэ­диз илъэс къэс Урысыем чIенэ. Ащ ыпкъ къикIыкIэ, лэжьыгъэ дэ­гъоу чIыгухэм къатырэм аужырэ илъэсипшIыхэм фэдитIу къыщыкIагъ, — къы­Iуагъ ащ.

Мэкъумэщ хъызмэтымкIэ министрэу Къуанэ Ан­заур тичIыгухэм къащыкIа­гъэм игъэкIотыгъэу къытегущыIагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, чIыгъэшIоу хэ­лъыр, анахьэу гумусыр, ма­кIэ зэрэхъурэм имызакъоу, кислотностыр дэ­кIоягъ, чъыг сатырэу хьэсэ гъунэхэм зэгорэм ащагъэтIысхьэгъагъэхэм язытет дэи дэд. А зэпстэумэ чIыгум иягъэ арагъэкIы, лэжьыгъэшIоу къащыкIырэм къыщэкIэ.

Анахь шъхьаIэу Iоф зы­дашIэн фаехэр къыгъэна­фэхэзэ, чъыг сатырхэм язытет уплъэкIугъэн, ахэр инвентаризацие шIыгъэнхэ фаеу къыIуагъ. Теуцожь районым ичIыгухэр ары анахьыбэу кислотностыр зыщыдэкIоягъэр. Ар нахь макIэ хъуным пае етIэф халъхьан фае. Ащ мылъкушхо пэIухьащт. Iофыр нахь гъэ­псынкIэгъэным фэшI Мыекъопэ районым Iоф щызышIэрэ хъызмэтшIапIэу етIэфыр ащ къыщычIихын амал зиIэхэм зэдэгущыIэгъухэр адашIыгъэхэу ары министрэм къызэриIуагъэр.

Республикэ Парламентым и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм иеплъыкIэ къы­риIотыкIызэ, чъыг сатырэу хьэсэ гъу­нэхэм аIутхэр зыпкъ игъэуцожьыгъэнхэм мэхьэнэшхо зэриIэр къыхигъэщыгъ. Муниципальнэ образованиехэм мэкъумэщымкIэ ягъэIорышIапIэ­хэм ащ нахьыбэу анаIэ тырагъэтын, Iофыгъоу къы­пы­кIыщтымкIэ чIыгу­лэжьхэм IэпыIэгъу афэ­хъунхэ фаеу ащ ылъытагъ.

ЧIыгухэм лэжьыгъэшIу къащыкIыным пае щэнаут зыхэлъ чIыгъэшIу бащэ мэкъумэщышIэхэм агъэфедэ зэрэхъугъэ­ми, лэ­жьыгъэу хьасэхэм атырапхъэрэр зэрэзэбламы­хъу­рэми, севооборотыр зэрамыгъэцакIэрэми зэхэсы­гъом ягугъу щашIыгъ. ЧIы­гъэшIоу е нэмыкI шIыкIэ зэфэшъхьафэу агъэфе­дэхэрэм лэжьыгъэу къырахыжьырэр нахьыбэ хъу­нымкIэ яшIуагъэ къэкIо, ау продукцием изытет нахь дэи ашIы, чIыгуми яягъэ екIы. Ащ фэдэу зэрар къехьы а зы лэжьыгъэр илъэс пчъагъэхэм а зы хьасэм къызэрэщагъэкIырэми. Нахь макIэу зэрар къафэзыхьыщт агробиологическэ амалхэр, гущыIэм пае, былымхэм ыкIи къэ­кIыхэрэм къапыкIырэ чIыгъэшIухэр (органическэ чIы­гъэшIухэр) нахьыбэу агъэ­федэнхэм къы­фэкIон­хэр игъоу къэгущыIагъэхэм алъы­тагъ.

Мэкъу-мэщымкIэ Ми­нистерствэм игъоу ылъэ­гъурэ Iофыгъохэри, нэмыкIэу зи­гугъу ашIыгъэхэри къыдэлъытагъэхэу уна­шъохэм япроект аштагъ, гумэкIыгъо­хэм ядэгъэзы­жьын фэгъэзэгъэщт Iо­фы­шIэ куп зэхэщэгъэнэу зэдырахъухьагъ.

ХЪУТ Нэфсэт.