ЕгъашIэм тыгу уилъыщт

2021-рэ илъэсыр къихьэгъэ къодыеу, щылэ мазэм и 8-м, къэбар гухэкI къытлъы-Iэсыгъ. А мафэм типшъэшъэгъоу Мышъэ Тэйбат дунаим ехыжьыгъ.

«Тибочка» тIозэ теджэщтыгъ… ТапэкIэ гухэлъыбэ иIагъ, ишъхьэгъусэу Мадинрэ ежьыррэ джыри бэрэ насыпышIоу зэдэпсэунхэу, ипшъашъэхэу Маринэрэ Фатимэрэ, ипхъорэлъф цIыкIухэм бэрэ ашъхьагъ итынэу гугъэщтыгъ. Ахэм ягъэхъагъэхэм ар зэращыгушIукIыщтыгъэр, зэрарыгушхощтыгъэр… СыдигъокIи ишIуагъэ аригъэкIыным пылъыгъ… Узыр мэхъадж, зыпарэми шъхьасырэп…
1975-рэ илъэсым Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым тызэдычIэхьэгъагъ. Пшъэшъитф тыхъоу Мыекъуапэ иурамэу Жуковскэм тет общежитием иунэхэм ащыщ тызэдифэнэу хъугъагъ. ЗэкIэми зэфэдэу пшъэшъэ хъупхъэ закIэу, еджэныр шIу тлъэгъоу, кIэлэ­егъэджэ сэнэхьатым тыгу къыддеIэу зыфэдгъасэу тызэдифэгъагъ. Къаныкъо Нурыет, Бастэ (Къэлэкъутэкъо) Асыет, Шичиях (КIэмэщ) Америсан, Шэуджэн (Iэшъынэ) Римм ыкIи Мышъэ (Цуекъо) Тэйбат.
Непэ ахэр зэкIэри кIэлэегъэджэ Iоф­шIэным иветераных, агуи апси хэлъэу ясэнэхьат агъэцакIэ. НаукэхэмкIэ кандидат хъугъи, щытхъуцIэ къызфагъэшъо­шагъи къытхэкIыгъ, зэмыхъокIыгъэу илъэсыбэм зыдэтхьырэр ныбджэгъуныгъэу тазыфагу илъыр ары. Ащ илъэс 45-рэ ыныбжь.
Тызыстудентыгъэ илъэсхэр бэрэ тыгу къэкIыжьых. Ахэр гъэшIэгъоныгъэх, сыд тэшIэми тызэгъусэу кIуагъэх. Мафэм ызыныкъом лекциехэмрэ семинархэм­рэкIэ дгъакIощтыгъ, адрэ ныкъом музыкэм зыфэдгъасэщтыгъ. Орэд къэIоным, къэшъоным лъэшэу тапылъыгъ, студентхэм яхор тыхэтыгъ, зекIонымкIэ клубыми тыкIощтыгъ.
ТеджэфэкIэ мызэу, мытIоу тибынхэм адэжь хьэкIакIо тызэфэкIожьыгъ, зы мэфэкI хэмызэу зэдэдгъакIощтыгъ. Тэйбат тизэхэщакIоу хым, къушъхьэхэм мызэу, мытIоу тащыIагъ, мэзым зекIо тыкIощтыгъ, къалэхэу Сыхъум, Вильнюс, Каунас, Москва тызэращыIагъэми ащ ишIушIагъэ хэлъ. Тянэ-тятэхэр тимыгъу­сэхэу, тизакъоу апэрэу ащ фэдэу зекIоныр зэхэтщэгъагъ, къэтлъэгъугъагъэхэр, къэттхъыгъагъэр непэ къызнэсыгъэм тщыгъупшэжьырэп.
1980-рэ илъэсым еджапIэр къэтыухи дипломхэр къызытатыжьхэм, тынэпсхэр къетэкъохыхэу тызэгокIыжьи шъхьадж иунэ тыкIожьыгъагъ. Ау, ащыгъум зэрэхэбзагъэу, шъхьадж Iоф щишIэнэу зыдэкIощтыр фагъэнэфэгъагъ. Тэйбат анахь чыжьэу IукIыгъагъ. Ащ ишъхьэгъу­сэу Мадини шъоущыгъушI заводым иинженерэу агъакIуи Горьковскэ хэкум икъалэу Сергач зэдэкIожьыгъагъэх. Ау илъэс заулэ нахьыбэ къэмытыгъэхэу, якъоджэ гупсэу Тэхъутэмыкъуае къагъэ­зэжьыгъагъ. Тэйбат кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм кIэлэпIоу Iухьэгъагъ.
Ахэм ядэжь бэрэ тыкIощтыгъ. Мадинрэ Тэйбатрэ зэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу, зэфэсакъыжьхэзэ зэрэзэдэпсэухэрэм уеплъыгъэ зэпыткIи уезэщынэу щытыгъэп. Сыдигъо тыкIуагъэми анэгу ихыгъэу, къытпэгушIуатэхэзэ къытпэгъокIыщтыгъэх, Iанэр хьазыр зэпытыгъ. Уахъ­тэр адэбгъэкIоныр гухахъоу щытыгъ.
ГъэрекIо, 2020-рэ илъэсым игъэмафэ, институтыр къызытыухыгъэр илъэс 40 зэрэхъурэм фэшI тызэхэхьанэу щы­тыгъ, ау зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм тигъэ­охъугъ. Тэйбат а хъугъэ-шIагъэм лъэшэу ежагъ.
Мышъэ зэшъхьэгъусэхэм пшъэшъитIу зэдапIугъ. Ахэр дэгъоу еджагъэх, гурыт еджапIэри, университетхэри дэгъу дэдэкIэ къаухыгъэх. Янэрэ ятэрэ пхъо­рэлъф цIыкIуитф къаратыгъ. Ахэм зыкъызэраIэтырэр ылъэгъуным Тэйбат лъэшэу кIэхъопсыщтыгъ…
Мэзаем и 16-м ар къызытхэмытыжьыр мэфэ тIокIитIу мэхъу. ИпшъэшъэгъухэмкIэ тигухэкIышху ащ ымакъэ зэрэзэхэтымыхыжьыщтыр, акъылыгъэ зыхэлъ игущыIакIэ зэрэчIэтынагъэр, нурэр къыз­кIэщырэ ынэхэм тызэракIэмыплъэ­жьыщтыр…
ЕгъашIэм тыгу уилъыщт, Тэйбат! Тхьэм джэнэт лъапIэр къыует!

Уипшъэшъэгъухэу
С.Шъоумыз,
С.Блэгъожъ, А.Бастэ,
Н.Къаныкъо, Н.Едыдж,
А.Шичиях, Р.Шэуджэн.