IэпыIэгъунчъэу къэнагъэхэп

Бизнес цIыкIум ыкIи гурытым ащылажьэхэрэм яIофхэм язытет, хэ­хъоныгъэу ашIыхэрэм, Iоф ашIэшъуным, заушъомбгъуным апае ама­лышIоу яIэхэм бэкIэ япхыгъ экономикэм инеущырэ мафэ зэрэ­хъущтыр.

Адыгеир пштэмэ, нахьыбэу IофшIэпIэ чIыпIэхэр къэзыты­хэрэр, хэбзэIахьхэр бюджет пстэумэ къахэзылъхьэхэрэр, товархэмкIэ, фэIо-фашIэхэмкIэ бэдзэршIыпIэр «къэзыу­шъэрэр» мыщ щылажьэхэрэр ары. ХэткIи ар шъэфэп. Бизнес цIыкIум ыкIи гурытым Iоф ащызышIэу хъызмэтшIэпIэ 3500-рэ ит, унэе предприни­мательхэр 12830-рэ мэхъух. Ахэм IофшIэпIэ чIыпIэ 32390-рэ къаты.

Зигугъу къэтшIыгъэ пчъагъэм инахьыбэр, процент 54,9-р, сатыушIыным пылъ е шхапIэ иI, процент 13,5-мэ зыгорэ къы­дагъэкIы, 12,5-р псэолъэшIыным фэгъэзагъ, 5,7-р мэкъумэщ хъызмэтым хэт, процент 32-рэ фэдизмэ фэIо-фэшIэ зэфэшъхьафхэр агъэцакIэх.

Унэе предпринимательхэм япроцент 47-р, ар 6030-рэ, сатыум фэгъэзагъ, 12-р, ар 1540-рэ, мэкъу-мэщым пылъ, процент 13,5-мэ, ар нэбгырэ 1732-рэ, зыгорэ къыдагъэкIы.

Бизнес цIыкIум ыкIи гурытым фэгъэзагъэхэм къэралыгъо IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэныр непэ игъо дэдэу щыт. Зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм экономикэм иягъэу ригъэкIырэр нахь макIэ хъуныр ащ епхыгъ. Ащ зызэриушъомбгъурэм ыпкъ къи­кIыкIэ, хъызмэтшIапIэхэм къыдагъэкIырэр зыщыIуагъэкIын агъотыжьырэп, мылъкоу къа­лэжьырэм, сатыум къащыкIагъ, цIыфэу IофшIэпIэ чIыпIэхэр зэ­ратыщтыгъэхэр нахь макIэ ашIынхэ фаеу хъугъэ…

Ащ фэдэ къиныгъохэм бизнесыр захахьэм, хэбзэIахьхэм ятынкIэ фэгъэкIотэнхэр, нэмыкI IэпыIэгъу зэфэшъхьафхэр

къыз­дэлъытэгъэ Iофтхьабзэу зэшIуа­хыщтхэр къэралыгъоми, хэу­шъхьа­фыкIыгъэу Адыгеими аща­гъэнэфагъэх. Шъхьадж иIоф­хэм язытет елъытыгъэу екIо­лIэкIэ гъэнэфагъэ къыфэгъотыгъэным, IэпыIэгъоу ищыкIагъэр етыгъэным пае апэдэдэ рес­публикэм щызэшIуахыщтхэм яплан аштагъ. Ащ къыщыдэ­лъытагъэу къэралыгъо ыкIи му­ниципальнэ мылъкум хахьэрэ псэуалъэ бэджэндэу зыштагъэхэм ащ ыпкIэ зыщатыщт пIалъэр афылъагъэкIотагъ. Ар бизнес цIыкIум ыкIи гурытым ащылэжьэрэ субъект 32-мэ агъэфедагъ.

Экономикэм илъэныкъоу зэ­пахырэ узым зызэриушъомб­гъурэм анахьэу иягъэ зэригъэ­кIыгъэхэм ащылажьэхэрэм зы процент нахьыбэ темыгъэхъуагъэу чIыфэ зэраратыщт шапхъэ­хэр агъэнафэхи, фэгъэкIотэнхэр къызщыдэлъытэгъэ микрозайм 39-рэ агъэпсыгъ. АхъщэкIэ къапIомэ, ар сомэ миллион 33,1-рэ мэхъу.

АР-м предпринимательхэм IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ и Фонд ишIогъэшхо къегъакIо. Ащ чIыфэ зэритыгъагъэхэм икIэрыкIэу къафилъытэжьи (реструктури­зация), бизнес цIыкIум ыкIи гурытым ясубъект 23-мэ ащкIэ IэпыIэгъу афэхъугъ.

Системэ къызэрыкIом (упрощенная) е «патентнэ» шIыкIэм тетэу хэбзэIахьхэр ытынхэу зы­гъэпсыгъэ хъызмэтшIапIэхэм фэгъэкIотэнхэр афашIыгъэх. Ахэм атыщтыр зыфэдизым игъэ­нэфэн фэгъэхьыгъэ республикэ хэбзэгъэуцугъэу мэлылъфэгъу мазэм Къэралыгъо Советым — Хасэм ыштагъэм къызэрэщы­дэлъытагъэмкIэ, хэбзэIахьхэр процент 1 — 5-м нэсэу къе­Iы­хыгъэу атын амал яIэ хъугъэ. Джащ фэдэу мы законыр заштагъэм ыуж бизнесыр ыгъэ­пси, апэрэу зязгъэтхыгъэхэм хэ­бзэIахьхэр амытынхэу ашIы­гъ.

Предпринимательхэм банкым чIыфэ къыIызыхыгъэу ахэтыр макIэп. АхэмкIэ IэпыIэгъушхо мэхъу мазэм атын фаер зэкIэ­хьагъэ зыхъукIэ. Республикэм Iоф щызышIэрэ банкхэм зэкIэми ар агъэцакIи, бизнесым исубъекти 160-мэ къадеIагъэх. Ахэм чIыфэу аштагъэр пстэумкIи сомэ миллион 911-рэ мэхъу.

ЦIыфхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр чIамынэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ программэу мы илъэсым аштагъэхэм къыщыдыхэлъытагъэу кредит 150-рэ банкхэм агъэпси атыгъ. АхъщэкIэ къэплъытэмэ, ар сомэ миллиони 189-рэ.

Мы IэпыIэгъухэр зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм зэрарэу къыхьырэр нахь макIэ хъуным, хъызмэтшIапIэхэмрэ организациехэмрэ къэмыуцунхэм, административнэ пшъэ­ры­лъэу ыкIи хэбзэIахьэу атегъэуа­гъэр нахь макIэ хъуным фытегъэпсыхьагъэх, шIуагъэ къызэратырэми Iо хэлъэп.

Хэутыным
фэзгъэхьазырыгъэр
ХЪУТ Нэфсэт.