Шапсыгъэ къэбархэр

Ятарихъ аугъоижьы

ТIопсэ районым щыIэ къуаджэу Псыбэ дэт еджапIэу Шъхьэлэхъо Ахьмэд ыцIэ зыхьырэм щеджэрэ кIэ­лэцIыкIухэм шIэныгъэу зэрагъэ­гъо­тырэм нэмыкIэу ныдэлъфыбзэр, лъэпкъ культурэм ибаиныгъэ зэра­гъашIэ, нахьыжъхэр агъэлъапIэх.


«ГъашIэм фэдиз зикIыхьэгъэ гъогур» зыфиIорэ проектым хэлажьэхэзэ, къуаджэм итарихъ фэгъэ­хьыгъэ къэбархэр къаугъоих, заом ыкIи IофшIэным яветеранхэм заIуагъакIэ, ягукъэкIыжьхэр ты­ратхэх.

КIэлэеджакIохэм илъэсыбэ къэзыгъэшIэгъэ цIыф­хэмрэ гъэхъэгъэшхо зышIыгъэхэмрэ якъэбархэр къатхыжьыгъэх. Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэхэм, къуаджэм хэхъоныгъэу ышIыгъэхэм нэIуасэ зафа­шIыгъ. Къоджэ цIыкIум илъэс зэфэшъхьафхэм бэгъа­шIэхэу нэбгыри 10 зэрэдэсыгъэр ашIогъэшIэгъоныгъ. Проектым ихэлэжьэн тапэкIи лъагъэкIотэщт.

ЦIыфхэр еплъыгъэх

Къэгъэлъэгъон гъэшIэгъонэу къуаджэу КодэшъхьапIэ дэт тхылъеджапIэм иIо­фышIэхэм зэхащагъэм ашIогъэ­шIэ­гъонэу цIыфхэр еплъыгъэх.

Культурэм и Унэ ипащэу Тхьагъушъэ Марет къызэриIорэмкIэ, къэгъэлъэгъоным къырахьылIэгъэ пкъы­гъохэр зэкIэ зэрэчылэу къаугъоигъэх пIоми ухэукъо­щтэп. Джащ фэдэу лъэпкъ искусствэм истудиеу Пчэнашэ Зурет зипащэм щагъасэхэрэми яшIуагъэ къагъакIо. Ахэм лъэпкъ шъуашэхэр зэрашIыщтыгъэхэм зыфагъасэ, ащ цIыфхэр нэIуасэ фашIых.

Лъэпкъ хабзэхэр арагъашIэх

КIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэу Шъачэрэ ТIо­псэ районымрэ ащыIэхэм араща­лIэхэрэ кIэлэцIыкIухэм ясабыигъом къыщегъэжьагъэу пэсэрэ зэманым тя­тэжъ пIашъэхэр зэрэпсэущтыгъэхэр ыкIи лъэпкъым изэхэтыкIэ зыфэдагъэр арагъашIэ.

Псыбэ, Агуй-Шапсыгъэ, Хьаджыкъо ыкIи ШэхэкIае адэс сабый цIыкIухэм къызхэкIыгъэхэ лъэпкъым икъэбар нахь куоу зэрашIэнэу, ежьхэри зэрэшапсыгъэхэр зыщамыгъэгъупшэнэу Iофтхьэбзэ гъэшIэгъонхэр афызэхащэх.

— Ащ фэдэ Iофыгъохэм унаIэ атебгъэтыным мэхьа­нэшхо иI, — еIо Хьаджыкъо дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм ипащэу Марина Боглаевам. — Зэрэдгъасэхэрэм ыкIи зэредгъаджэхэрэм адакIоу ахэр яныдэлъфыбзэкIэ гущыIэнхэм мэхьанэшхо етэты, лъэпкъ орэдхэр, къашъохэр ятэгъашIэх.

БэмышIэу адыгэ къуаем и Мафэ зыщыхагъэу­нэфыкIырэм тефэу кIэлэегъаджэу БжьэшIо Фатимэ къуаер зэрэхахырэр, кIэлэцIыкIухэр къыздигъэIэпыIэхэзэ, аригъэлъэгъугъ.

Дипломыр къылэжьыгъ

Дунэе мэфэкIэу псэушъхьэхэм якъэу­хъумэн фэгъэхьыгъэр Шъачэ щыхагъэунэфыкIыгъ. Ащ ехъулIэу къэлэ лъэпкъ паркым иIофышIэхэм зэхащэгъэгъэ Iофтхьабзэм зэфэ­хьы­сыжьхэр фашIыгъэх.

ПсышIопэ район тхылъеджапIэм иIофышIэхэр литературнэ зэнэкъокъоу «Кавказым имэз чэтыухэр» зыфиIорэм хэлэжьагъэх. Ахэр тхылъеджэныр зикIэсэ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъухэзэ, мы темэр къы­зэIузыхырэ Iотэжьхэр агъэхьазырыгъэх. ОсэшIхэм Шъачэ дэт сатыу-технологическэ техникумым истуденткэу, апэрэ курсым щеджэрэ Шъхьэлэхъо Миланэ ятIонэрэ шъуашэ зиIэ Дипломыр къыфагъэшъошагъ. Ащ ПсышIопэ районым имэзпэс игукъэкIыжьхэр ыгъэ­федэхэзэ «Река жизни М. И. Таукачи» зыфиIорэ IофшIагъэр къыгъэхьазырыгъ.

Дышъэр къыхьыгъ

ДзюдомкIэ зэнэкъокъоу Чехием щы­кIуагъэм Урысыем изаслуженнэ тре­нерэу Нэгъуцу Джанболэт ыгъэсэрэ бэнакIоу Михаил Игольниковым ды­шъэ медаль къыщыдихыгъ.


Илъэс 24-рэ зыныбжь спортсменым къыдихыгъэ медальхэм джыри зы къахэхъуагъ. Прагэ щырекIо­кIыгъэ зэнэкъокъум ар грекэу Целидис, эстонцэу Комолайдэ, азербайджан бэнакIоу Мехидовым, дунаим ичемпионэу Шеразадишвили ащытекIуагъ. Аужырэ зэбэныгъом бэшIагъэу зэнэкъокъущтыгъэ, мы лъэхъаным чемпионэу Майдовым щыIукIагъ. Михаил зы такъикъ закъокIэ ащ текIуагъ. ЯтIонэрэу чемпион хъугъэ М. Игольниковым игуапэ хъугъэ ТIуапсэ дэт апэрэ ныбжьыкIэ спорт еджапIэм итренер цIэрыIоу Нэгъуцу Джанболэт ыгъэсэрэ бэнакIохэм гъэхъа­гъэхэр зэрашIыхэрэр. Тызыхэт мазэм изакъоу ахэм зэнэкъокъу зэфэшъхьафищымэ текIоныгъэр къащыдахыгъ.

Михаил янэу Фатимэ адыгэ бзылъфыгъ, Алалэмэ япхъу.

Чемпионым ТIопсэ районым итренерхэр, къэшъокIо ансамблэу «Шапсыгъэ инурэхэр», иIахьылхэр, иныбджэгъухэр Краснодар иаэропорт щыпэгъокIыгъэх. Прагэ щыбэнэнэу пчэгум къытехьэ зэхъум «Ка­линкэр» къыфырагъаIощтыгъэмэ, Краснодар «Лезгинкэр» щыIугъ.

— Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ ухэтыныр псын­кIагъоп, — еIо Михаил. — Къэралыгъошхом уфэбэ­нэными пшъэдэкIыжьышхо пылъ. Токио щыкIощт Олимпиадэм зыфэзгъэхьазырыщт.

Тренерэу Нэгъуцу Джанболэт ыгъэсэгъэ кIалэм текIоныгъэу къыдихыгъэм инэу тигъэгушIуагъ. Олимпиадэм «идышъэ» бэнэкIо Iазэм къызэрэщихьы-
щтым джы зытырагъэпсыхьащт.

НэкIубгъор зыгъэхьазы­рыгъэр Ныбэ Анзор.