«МэкIэ-макIэу, IэшIу-IэшIоу»

Тызхэт лъэхъэнэ гъэшIэгъоныр адыгэ лъэпкъ Iофхэм язэшIохыни пэрыохъу фэхъугъ. Мыгъэ зы игъэкIотыгъэ фестиваль культурэм иIофышIэхэм, зы шIэныгъэ зэIукIэ ин шIэныгъэлэжьхэм зэхащэшъугъэп. Адыгэм идунай изэпхыныгъэхэми, изэхахьэхэми къащыкIагъ. Ау хэкIыпIэ зимыIэ Iоф хъурэп.

Зы пчъэр зэфэшIыгъэ хъумэ, нэмыкIыр къызэIокIы. Дунэе хъытыум иамал­хэр къызфагъэфедэзэ, мары Адыгэ культурэм ия 9-рэ фестиваль зэхащагъ. Къэралыгъо пчъагъэхэм ащыпсэурэ адыгэхэм орэд къэIонымкIэ, къэшъонымкIэ, усэ къеджэнымкIэ, лъэпкъ Iэмэ-псымэхэм якъегъэIонкIэ, Iэпэ-щысэхэм яшIынкIэ ясэнаущыгъэ къагъэлъэгъуагъ. Онлайн шIыкIэу зэнэкъокъур Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Гупчэ зэхищагъ.

Ащ фэдэу мыгъэ адыгэ фильмхэм яфестиваль Канадэ щылэжьэрэ Адыгэ Хасэм зэхищэнэу щытыгъ. Лъэпкъым итарихъ, икультурэ, ихабзэхэм къатегущы­Iэрэ документальнэ е художественнэ фильмхэр техыгъэнхэм кIагъэгушIунхэу кIэщакIохэм япшъэрылъыгъ. IофшIэнхэр къызщагъэлъэгъощт ыкIи текIоныгъэ къыдэзыхыщтхэр зыщагъэшIощт игъэкIотыгъэ зэхахьи мы бжыхьэ Истамбыл щызэхащэнэу мурад яIагъ. Ау пандемием гухэлъыр къадигъэхъугъэп. Арэу щытми, пшъэрылъым изы цыпэ агъэцэкIэнэу агу къэкIыгъ. ЕкIолIакIэр тIэкIу зэблахъуи, такъикъ щырыщ хъурэ къэтын кIэкI цIыкIухэр къэзгъэхьазырыщтхэм язэнэкъокъоу «МэкIэ-макIэу, IэшIу-IэшIоу» зыфаусыгъэр зэхащагъ. Адыгэ лъэпкъым къытегущыIэрэ къэгъэлъэгъон кIэкIхэр нэбырипшIымэ агъэхьазыры­гъэх. Ахэр Зэхэт Араб Эмиратхэм ащыщ ЛIыбзыу Ярэ, ащ тырихыгъэ пычыгъом ыцIэр «Гъэхъагъэ», Швецием щыщ Алхъэ­тиб Ехья, ащ фильмитIу ыгъэхьазырыгъ — «Мэз» ыкIи «2М» зэряджагъэр, Иорданием щыщ Хьэбжокъо Нурэ, ифильм ыцIэр «Пыр-Пыр», Америкэм щыпсэурэ Чэтэо Ясминэ «Нэфын» зыфиусыгъэ къэтын кIэкIыр зэнэкъо­къум хегъэлажьэ, Канадэм илIыкIоу Хъуадэ Рияд ифильм цIыкIу «СлъэкIыщт» зэре­джагъэр, Сирием щыщ Енэмыкъо Умар «Сыадыг» зыфиIорэ къэгъэлъэгъоныр тырихыгъ, Катар щыпсэурэ Къат Сизар ифильм кIэкI «Шъуипчэдыжь шIу» фиусыгъ. Адыгэ Республикэм щыщэу нэбгыритIу зэнэкъокъум хэлажьэ. Ахэр ЛIыбзыу Iусамэрэ КIэныбэ Динэрэ. Iусамэ икъэгъэлъэгъон кIэкI «ЕджапIэм тэгъэзэжьы» ыцIэр, Динэ ием зэреджагъэр «КъыткIэныгъэм икъутаф».

Къэтын кIэкIхэр зэкIэ адыгэ фильмхэм яфестиваль изэхэщэкIо комитет IэкIэхьэгъахэх. Ахэр чъэпыогъум и 31-рэм интернетымкIэ, YouTube-каналэу «Circas­sian Film Festival» зыфиIорэм къырагъэ­хьащтых. ЗэхэщэкIо купым хэтэу, Канадэ щыпсэурэ Енэмыкъо Сахьидэ къызэрэ­тиIуагъэм­кIэ, апэрэ шапхъэр — фильм кIэкIхэр такъикъ щырыщ зэрэхъун фэягъэхэр — ар тезыхыгъэхэм дэгъоу агъэцэкIагъ. Ащ нэмыкIэу, фильмым адыгэбзэ гущыIэхэр къыщыIунхэ ыкIи адыгэ тари­хъыр, шэн-хабзэхэр, культурэр къыIуатэу щытын фае. Ахэр зэрагъэцэкIагъэм жюрим уасэ фишIыщт. Ащ нэбгырищ хэт. Ахэр Тыркуем щыпсэурэ тилъэпкъэгъоу, актерэу Албэйракъ Синан, Канадэ щыпсэоу, анимацие фильм­хэр тезыхырэ режиссерэу Къат Муафакъ ыкIи Адыгэ Республикэм ижурналистэу ТIэшъу Светлан. Онлайн шIыкIэу жюрим хэтхэр фильмхэм яплъыщтых ыкIи уасэ афашIыщт. ОсэшI купым изэфэхьысыжьхэм ямылъытыгъэу, цIыф къызэрыкIохэми агу рихьыгъэ фильмыр къыхахын алъэ­кIыщт. Къэгъэлъэгъонхэм интернетымкIэ зэряплъыгъэхэ пчъагъэмкIэ, агу зэрэрихьырэм итамыгъэу тырагъэуцуагъэр зыфэдизымкIэ цIыфхэм яеплъыкIэ зэфахьысыжьыщт ыкIи агу нахь рихьэу къыхахыгъэр агъэнэфэщт. ТекIоныгъэ къыдэзыхыщтым ыцIэ шэкIогъум и 6-м къыраIощт. ШIухьафтынэу доллар 500 ащ ратыщт.