Щынэгъончъэ гъогухэр: гъогу-транспорт инфраструктурэр сыдэущтэу Урысыем щызэхъокIыра?

Гъогу инфраструктурэм хэхъоныгъэ ышIыным Урысыем мэхьанэшхо щыраты, сыда пIомэ машинэхэм япчъагъэ хэхъо зэпыт, ащ дакIоу гъогухэм язытет зыфэдэм бэкIэ елъытыгъ ти­щынэгъончъагъэ ухъумагъэ зэрэхъущтыр.

Къэралыгъом игъогухэм къа­техъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ илъэс къэс нахь макIэ мэхъуми, къэгъэлъэгъонхэм джыри уагъэрэзэнэу щытэп.

— Эксперт сообществэм, общественнэ организациехэм ыкIи шъолъыр общественнэ советхэм яеплъыкIэхэр къыдэтлъытэзэ, гъогухэм ащызекIо­хэрэм зэкIэми ящынэгъончъагъэ ухъумагъэ хъуным Iоф дэтэшIэ. АщкIэ зишIогъэшхо къа­кIохэрэм ащыщ партийнэ проектэу «Щынэгъончъэ гъогухэр» зыфиIорэм игъэцэкIэн, — еIо УФ-м и Къэралыгъо Думэ транспортымкIэ ыкIи псэо­лъэшIынымкIэ икомитет итхьаматэ игуадзэу Владимир Афонскэм. — Транспортым телъытэгъэ хэбзэIахьэу къаугъоирэр муниципалитетхэм афэгъэкIо­гъэным фытегъэпсыхьэгъэ предложениеу къахьыгъэм дед­гъэштагъ. Ащ фэдэ екIолIакIэм амал къытыщт псэупIэ пэпчъ урамхэр ыкIи гъогухэр зэри­фэшъуашэу ащаIыгъынхэ алъэ­кIынэу. Гухэлъэу щыIэхэр щы­Iэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэм фэшI лъэпкъ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэм зэхъокIыны­гъэхэр фэшIыгъэнхэу УФ-м псэолъэшIынымкIэ и Министерствэ зы­фэдгъэзагъ. Анахьэу мыщ дэжьым тынаIэ зытеты­дзагъэр шъолъыр ыкIи муниципальнэ мэхьанэ зиIэ гъогухэр гъэцэкIэжьыгъэнхэ зэрэфаер ары. Федеральнэ гъогухэр пштэмэ, ахэм япроцент 85-р шапхъэхэм адештэх.

ХэушъхьафыкIыгъэу Iоф зыдашIэрэр хэбзэгъэуцугъэр ары. ГущыIэм пае, экологическэ классэу Евро-3 ыкIи ащ нахь цIыкIухэм ателъытэгъэ транспортхэм яхэбзэ­Iа­хь къэIэты­гъэным партийнэ проектым дыригъэштагъэп. Ащ къыхеубытэх Урысыем мыма­кIэу ит машинэжъхэр. Джащ фэдэу партийнэ проектым иеплъы­кIэ къыдалъытагъ УФ-м и Правительствэ ыгъэхьазы­рыгъэ хэбзэ­проектэу кIэлэцIыкIухэр ав­то­транспортым къибгъэкIынхэ узэ­рэфимытым (ахъщэ амы­Iыгъми) фэгъэхьыгъэр. Къэралыгъо Думэм апэрэ еджэгъумкIэ ар гъатхэм ыштагъ. Мы Iо­фыгъор кIымафэр къэмысызэ зэфэшIыгъэн фаеу В. Афонскэм елъытэ. Партиеу «Единэ Россием» мыщ фэдэ хэбзэ­гъэуцугъэр шъолъырхэм ащыпхырищыгъ. Къэралыгъом исубъект 12-мэ мы законыр аща­штагъ.

Парламентарием къызэри­IуагъэмкIэ, кIэлэцIыкIухэм ыкIи сабыибэ зэрыс унагъохэм афытегъэпсыхьэгъэ гухэлъхэм партийнэ проектым Iоф адешIэ.

— ЦIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным фытегъэ­псыхьэгъэ предложениехэм джырэ уахътэм тадэлажьэ. Гу­щыIэм пае, сабыибэ зэрыс унагъохэм фэгъэкIотэныгъэ яIэу ыпкIэ зыхэлъ автомобиль гъогухэм ащызекIонхэр. Анахьэу тынаIэ зытетыр кIэлэцIыкIухэм ящынэгъончъагъэ ухъумэгъэныр ары. Iофтхьабзэу «Еджа­пIэм екIолIэрэ гъогур» зыфи­Iорэр зэрэзэхатщэрэм дакIоу, мы илъэсым кIэлэеджакIохэр зезыщэрэ автобусхэм язытет, ахэр зэрагъэIорышIэхэрэми талъэплъэ, Iофхэр ­зыпкъ зиуцожьыкIэ гъогурыкIоным ишап­хъэхэр къизыIотыкIырэ урокхэр ублэпIэ классхэм ащызэ­хэтщэщтых, — къыIуагъ Владимир Афонскэм.

2019-рэ илъэсым партийнэ проектым иактивистхэм кIэлэ­еджакIохэр еджапIэхэм ящэлIэгъэнхэм изэхэщэнкIэ хэукъо­ныгъэ 850-рэ къыхагъэщыгъ. ГущыIэм пае, гъэсэныгъэм иуч­реждениехэм ащыщхэм якIурэ гъогухэм тамыгъэхэр атетхэп, къагъэнэфыхэрэп. На­хьыбэрэмкIэ щыкIагъэхэр да­гъэзыжьыгъэх.

Гъогу псэолъэшIыным ылъэныкъокIэ Адыгэ Республикэм Iофышхо зэрэщагъэцакIэрэр къыхегъэщы АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатэу, федеральнэ партийнэ проектэу «Щынэгъончъэ гъогухэр» зыфиIорэм шъолъырымкIэ ­икоординаторэу Алексей Корешкиным. Проектым игъэцэкIэнкIэ пэрытныгъэ зыIыгъ шъолъырхэм Адыгеир ащыщ.

Ащ дакIоу лъэпкъ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIу­хэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэр республикэм зэрифэшъуашэу щагъэцакIэ. ГъогукIэхэр ашIых, щыIэхэр агъэцэкIэжьых, агъэкIэжьых, зэтырагъэпсыхьэх. Ащ фэдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ шъо­лъырым игъогухэр нахь щынэгъончъэ мэхъух. Ары пшъэрылъ шъхьаIэу щытыри.

Зыгъэхьазырыгъэр
ТХЬАРКЪОХЪО Адам.