Республикэм и Мафэ фэгъэхьыгъ

Адыгэ Республикэм и Мафэ фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъон Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъ.

Сурэтхэм якъэгъэлъэгъон фэгъэхьыгъэ зэхахьэм Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу Шэуджэн Бэлэ, республикэм исурэт къэгъэлъэгъуапIэ ипащэу Бырсыр Абдулахь, Адыгэ Республикэм исурэтышIхэм я Союз итхьаматэу Елена Аба­кумовар къыщыгущыIагъэх. Республикэм икъэралыгъо гъэ­псыкIэ игъэпытэн сурэтышIхэр зэрэхэлажьэхэрэр, искусствэм зегъэушъомбгъугъэным яIа­хьышIу зэрэхалъхьэрэр хагъэу­нэфыкIыгъэх.

Ясэнэхьат рылэжьэрэ сурэтышI 40-м нахьыбэмэ яIоф­шIагъэ къэгъэлъэгъоным къыщыхахыгъ. Сурэти 100-м къехъу зэхэщэкIо купым къыгъэлъэ­гъоныр игъоу ылъытагъ.

Адыгеим исурэтышI цIэрыIохэу Бырсыр Абдулахь, Эдуард Овчаренкэм, Хъуажъ Рэмэзан, Елена Абакумовам, Борис Воронкиным, Абрэдж Гощэфыжь, Гъогунэкъо Мурат, фэшъ­хьафхэм яIофшIагъэ узы­Iэпащэ.

ЛэупэкIэ Нурбый уцышъор нахь къебэкIэу ышIыгъэ сурэтхэу лъэпкъ искусствэм ехьы­лIагъэхэр псынкIэу къахэтэгъэщых. Абрэдж Гощэфыжь мастэр, Iуданэр, къэтабэр, фэшъхьафхэр ыгъэфедэхэзэ, хэдыкIынхэу зэнэкъокъум къырихьылIагъэхэм уагъэгушIо. Плъыжьы­шъор къызыщекIурэм нахь щи­гъэфедэзэ, адыгэ шэн-ха­бзэхэр, лъэпкъ тхыпхъэхэр гъэшIэгъонэу къегъэлъагъох.

— Сурэт пэпчъ гупшысэ шъхьаф хэсэлъхьэ, — къыти-Iуагъ Адыгэ Республикэм изаслуженнэ сурэтышIэу Эдуард Овчаренкэм. — Къэгъагъ Iэ­рамыр сурэткIэ къэбгъэлъагъо зыхъукIэ, псэ пытым фэдэу цIыфхэм алъыбгъэIэсын фаеу сэлъытэ.

IэкIыб къэрал къикIыжьыгъэ Шъэожъ Хьасан скульптурэм нахь фэщагъ. Республикэм, лъэпкъым яцIыф цIэрыIохэм ямыжъобгъухэр ешIых. Сурэтхэм уяплъызэ, уадэгущыIэ пшIоигъоу нахь благъэу уякIуалIэ…

Гъогунэкъо Мурат лъэпкъ искусствэр зыщагъэлъэпIэрэ унагъом щапIугъ. Ащ иIэшIа­гъэ­хэр дахэх. Зэнэкъокъухэм апэ-рэ чIыпIэхэр къащыдихыгъэх.

— Щытхъу тхылъитIу къызэ­рэсатыгъэм сегъэгушIо, къыкIэ­лъыкIощт IофшIагъэхэм сягу­пшысэ, — къытиIуагъ Гъогунэ­къо Мурат. — Лъэпкъым иIэшэ-шъуашэхэр сшIыщтых. Зэ­гъэпшэнхэм яшIуагъэкIэ адыгэ­хэм нахьыпэкIэ щыIэкIэ-псэукIэу яIагъэм нахьышIоу зыщы­тэгъэгъуазэ.

ЗэлъашIэрэ сурэтышIэу, архитекторэу Бырсыр Абдулахь изэхэт сурэтхэм гур агъэлъыхъо. Плъыжьыр, шхъуантIэр, ошъопщэ фыжьыр, нэмыкIхэр сурэтхэм купкI афишIызэ, образэу къызэIуихы шIоигъом ухещэ. «Айщэт» зыфиIорэ сурэтыр лъэгъупхъэ. Пшъашъэм ищысыкIэ, инэплъэгъу зэрэгъэ­псыгъэм, къэгущыIэмэ къыIощтым уягупшысэ.

Бырсыр Абдулахь къызэ­рэтиIуагъэу, сурэтым хэлъ гу­пшы­сэмрэ щыIэныгъэмрэ язэпхыныгъэхэр шIыкIэ зэфэшъхьафхэмкIэ къэбгъэлъэгъон плъэкIыщт.

«Зэпэуцуныгъ» зыфиIорэ сурэтыр гъашIэм хэмыкIокIэщтмэ ащыщ. Пшъашъэм ыгу ихъы­кIырэр хэта зышIэрэр? МашIом хэфагъэми, гупшысэ шъэфэу иIэр зэриIо шIоигъом лъэхъуми, пшъашъэр шэн-хабзэхэм ягъэлъэпIэн пылъ.

Сурэт къэгъэлъэгъуапIэм ифонд къыхахыгъэхэм, бэмы­шIэу ашIыгъэ сурэтхэм язэ­пхыныгъэхэр искусствэ лъагэм дештэх. СурэтышIым зэпимы­гъэоу Iоф зэришIэрэр щыIэ­ныгъэм къыщэлъагъо.

Адыгэ Республикэм имэфэкI фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъум хэлэжьэгъэ сурэтышIхэм Шэуджэн Бэлэрэ Елена Абаку­мо­вамрэ къафэгушIуагъэх. Ха­гъэу­нэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэхэм щытхъу тхылъхэр аратыжьыгъэх.

Къызыщытхъугъэхэм ащыщых Бырсыр Абдулахь, Абрэдж Гощэфыжь, Гъогунэкъо Мурат, Борис Воронкиныр, Шъэожъ Хьасан, Эдуард Овчаренкэр, Ольга Бреславцевар, Елена Абакумовар, Давид Манакьян, нэмыкIхэри.

Къэгъэлъэгъоныр чъэпыогъум и 12-м нэс Мыекъуапэ щыкIощт. Республикэм культу­рэмкIэ и Министерствэ зэхищэгъэ зэнэкъокъум хэлэжьа­гъэхэ сурэтышIхэр кIэщакIохэм афэразэх, «Тхьа­шъуегъэпсэу» гъэзетымкIи ара­Iожьы ашIоигъу.

ЕмтIылъ Нурбый.