ГукъэкIыжь сатырхэр

Пхъэхым ыцэ фэдэу
Гъэчаныгъэ гъашIэр.
Мафэхэр зэфэдэу
Зэпызыхрэр къашIэ.

Мэфэ закъу къэнагъэр
ЫгъэшIэнэу цIыфым,
Ау гухэлъ бэгъуагъэр
Фырикъущт лIэшIэгъум.

Ер зышIагъэр нэшъу,
Ежь зимылъэгъужьэу.
Хьалэлыгъэм ышъо
ФэшIу зыфишIыжьэу.

Мэфэ закъу къэнагъэр
ЫгъэшIэнэу цIыфым,
Ау гухэлъ бэгъуагъэр
Фырикъущт лIэшIэгъум.

Чатэр ихыгъэу
Напэр мэзахэу,
Дзэр уIэшыгъэу
КIалэм рещажьэ.
Ашъор фэзэжъоу
КIуачIэм зэIитхъэу,
Гугъэм зэрихьэу
Ебгынэ къуаджэр.

Щытхъур мыухэу
Мылъкур гъунэнчъэу,
КIалэм ныбджэгъоу
Бэ къыфэхъугъэр.
Ау кIуачIэм къыщэкIэ
Ашъор зэрэзы,
Чатэми къупшъхьэм
Ыцэ Iуегъэзы.

КIуачIэм къыхьыгъэр
КIуачIэм ехьыжьы.
Гъусэу иIагъэхэр
Ащ джы екIужьых.
Ыпсэ пытыжьэу
Иши жъы хъугъэу,
Къызыщыхъугъэм
КъекIужьы лIыжъэу.

ГукъэкIыжым
Семыжагъэу
Сигъэгугъэу
КъысфэкIожьы,
Iофэу сиIэр
ЗгъэтIылъыгъэу
СикIэлэгъум
Сыщэлъыхъо.

Джы сэ мары
Къэсэлъэгъу,
Сянэ Тхьэм
Зыфигъэзагъэу,
Мыгузажъоу
ИтхьэлъэIу
Нэмазщыгъыр
Дэчэрэгъу.

Амалынчъэм
IэпыIэгъоу
Ищынагъо
Шъхьарихыгъэу,
А тхьэлъэIур
Сэ къысщэхъу
СикIэлэгъум
Къыхэнагъэу.

Джы сэ къуаджэм
СыкъэкIуагъэу
Унэ нэкIыр
КъэсэкIухьэ,
Нэмазлыкъэу
Дэпкъым пылъым
Сыгу фэузэу
СыкIэрэхьэ.
Чэщи мафи
Тиухъумэу,
Къытфэнагъэх
УитхьэлъэIухэр.
Джы сабыеу
Къытфэхъугъэм,
ЕтэгъашIэ
А тхьэлъэIухэр.

СшIагъэп
Унэу акъутагъэр,
Ащ фэдизэу
Гум ыгъаеу.
Зэхэсхыгъэп
ГъашIэу кIуагъэр,
ГукъэкIыжьым
Едэуагъэу.

ЕджэпIэжъыр
Акъутагъэу,
Пкъыгъо-пкъыгъоу
Зэпкъырахы.
Зыр унашъхьэм
ДэкIоягъэу
Бгыкъоу телъыр
Къыредзыхы.
Адрэм пчъэхэр
Зэпкъырехы,
Шъхьангъупчъэм
Апчыр хехы.
Пхъэ джэхашъор
Зэхатхъыгъэу
ПлIэIум илъэу
Зэбгырахы.

Зым чэтэщыр
РишIыжьыщт,
Адрэм чэур,
Е къакъырыр.
Унэ лъапсэу
Ыгъэчъыгъэр
Гъуржъ гъэжъагъэм
РипкIэжьыщт.

ГукъэкIыжьым
Сыхэхьагъэу
Сиеджэгъухэм
Сахэплъэжьы.
Илъэс пчъагъэм
Тиунагъэр,
Къысщыгугъоу
Къысэплъыжьы.

ГукъэкIыжьым
Итамыгъэу,
Гъуржъы закъо
Къахэсхыгъэу,
СикIэлэгъум
Къыхэзыгъэр,
Къэсэхьыжьы
Хэслъхьажьынэу.

Сыгу пфилъыгъэр
Шъэфэу осIуагъэу,
Шъофым сихьагъэу
Къэгъагъ сылъэхъу.
Икъоу къэгъагъэм
ХэсшIыкI щымыIэу,
Сэ бжыдзэгъалIэр
Къэсэугъои.

Къэгъэгъэ дыджым
Пэр ыгъэлыджэу,
Нэпсыр къыкIифэу
Укъыздэхьащхы.
Ау сэ къэхъугъэм
ХэсшIыкI щымыIэу,
Iэрамы псаур
Къыпфэсэщэи.

Илъэсыхэр кIуагъэх
Къуаджэр бгынагъэу,
СигукъэкIыжьыхэм
Уакъыхэнагъэу.
Джы сыкъэкIуагъэу
Шъофым сихьагъэу,
А бжыдзэгъалIэр
Къэсэугъои.

А уцы дыджым
Ымэ нахь гохьэу
ЩыI Iоу сымышIэу
Джыри къэсэшIы.
Шъэфэу осIуагъэр
ЗэсIон симыIэжьэу,
Шъофэу тиIагъэм
Сэ сыкъекIыжьы.

ИлъэсипшIэ тезгъэджагъэм
Ихьэдагъэ тыхэтыгъ.
А илъэсхэм тагъэшIагъэм
ГъэшIэ гъогур тагъэкIугъ.

Тит ыпашъхьэ гум ыгъаеу
Тиостыгъэу кIосэжьыгъэр.
Ау нэфынэу къыщинагъэр
Тыгу щэблэ мыкIосагъэу.

Хэти ипсалъэ
ЧIыгум зэрехьэ,
Цокъэ лъэпитIум
Сапэр зэрахьэ.
Хэт къэзыIощтыр
А лъапэм телъыр,
ЛIэшIэгъу чыжьэу
КъызыхэкIыгъэр?

Хэта зыкIышъо
Непэ тытетыр?
Хэты ышыгуа
ИтыубыкIыгъэр?
КъэкIыгъэ пстэури
ЦIыфым елэжьы,
Лажьэ зимыIэри
ЧIыгум екIужьы.

ЗычIыпIэ исым
Гунахь ымышIэу,
Зи ыгъэкощырэп
Ащ иIэшIагъэ.
Зэрэхь-зэрэшхым
ДэкIуатэ гъашIэр,
Лъэу мыуцугъэм
Телъ а бэлахьыр.

Къэсыщт зэгорэм
Гугъум тистыгъэу
Огум ит пщэсым
Щыщ тыхъужьыгъэу,
Гупшысэ хьылъэу
Такъыфехыжьэу
Iоф зырагъэшIэу
Тызэхафыжьэу.

Тэри а чIыгум
Зэ текIужьыгъэу,
ЛIэшIэгъоу кIуагъэм
Щыщ тыхъужьыгъэу,
Цокъэ лъэпитIум
Сапэу тателъэу,
Тауж къэкIыщтым
Тырихьыжьэщт.

Дунаир зэжъу,
Дунаир быхъу,
Ыпи ыужи
Ащ тыдэмыхъоу.
ГъашIэри макIэ
Гъогури нэкIы,
ТызэплъэкIыжьымэ
Зи тымылъэгъоу.

Дунаир зэжъу —
Тэ тыныбжьыкI.
Гу зэщытфэнэу
ТыкъыщекIокIы.
Къэлэшхом дэсым
ЗыкъыIэтыгъэу,
Гъогухэр зэжъу
Къогъу умыгъотэу.

Тыгу имашIо
ТфэмыгъэкIуасэу,
Тыни тIупашъуи
ТфэмыгъэIасэу,
Тхьапшырэ хъугъа
УсымыгъашIоу,
Шъхьэр унэзагъэу
УзгъэкIотэжьэу?

Джы къэтэкIухьэ
Гъогухэр нэкIэу,
ТызэныбжьыкIэм
ТызэрыкIуагъэр.
Дунаир быхъу
ЦIыф темытыжьэу,
Тэри игъуаджэу
Жъы тыхъужьыгъэу.

Къэт усакIор
Огум екIужьыгъэу,
Ымытхыгъэ усэр
Ыхьыжьыгъэу.
Щылъ къэлэмыр
Уахътэм зэпикIыгъэу,
Усэр усэрэжъым
Ымытхыжьэу.

Щыт ишыжъы
Уанэр темылъыжьэу,
ГъучIы шхоIур ыжэ
Дэмылъыжьэу.
Щыт ылъабжъэ
Уахътэм ыкъутагъэу,
Сэкур ыкIэ кIыхьэ
ХэкIыхьагъэу.

Щыт а шыжъым
Зи емышэсыжьэу,
Ибжьэмати
Бжьэхэр емыкIужьэу.
Шъооу зэ къахьыгъэр
Ашхыжьыгъэу,
Уцэу шъофым итыр
ИгъукIыгъэу.

Щыт сыхьаты
МыкIоу къыгъэнагъэр,
Шэуи ишышIоIу
Къырипхыгъэр,
СшIэрэп а сыхьатыр
ЗышIыжьыщтыр,
Шхори а шышIоIум
ШIозыхыщтыр.

Тэ гупсэфэу
ТыщыIэным фэшIы,
Къыгъэнагъ гупшысэу
Ылэжьыгъэр.
Узэу щыIэр зэкIэ
Зыдихьыжьи,
ЕкIужьыгъ
ПсэупIэ фэхъужьыгъэм.

СэшIэ сэ усакIор
ЗыдэщыIэр,
ЗыдэкIуагъэм
Гъусэ щыфэхъугъэр.
Иши исыхьати
КъалъыкIощтэп,
УлъымыкIоу ежьыри
КъэкIожьыщтэп.

Псыхъо нэпкъым
Сытехьагъэу,
Пщэр сашъхьагъэу
СырекIокIы.
Къэгъэзэгъум
Сынэсыгъэу
Хэлъ хьачыим
СыщыIокIэ.

КъэсэIэты
Хъэгъэ чыир,
КъыщэшIэты
Пцэфы лыдыр.
ИкIыжьыпIэ
Ымыгъотэу,
ЗеукIыжьы
ГуIэм хэтэу.

Пцэм игъашIэ
Фэд тигъашIэ,
ТишIыхьагъэу
Тэхьы гъашIэр.
Хэт тинэпкъы
Къытехьащтыр,
Пчъэ фэшIыгъэр
Iузыхыщтыр.
Тис хьачыим
ТишIыхьагъэу,
Тагъэщынэ
Тымылъэгъоу.
ТшIэрэп игъо
Къызысыщтыр.
А щынагъор
Заухыщтыр.
ТытекIоны
Фаеу къаIо,
ТызтекIощтыр
Тымылъэгъоу.
Ежь пцэкъэнтфыр
КъыгъэIагъэу,
Тэ зырызэу
Джы тыхедзы.

ГъукIэлI Нурбый