Республикэм иеджэпIэ пстэуми 2024-рэ илъэсым нэс Интернет яIэ хъущт

Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат кIэлэ­егъаджэхэм язэIукIэгъоу тыгъуасэ щыIагъэм гъэсэныгъэмкIэ пшъэрылъ шъхьаIэхэр къы­щи­гъэ­нэфагъэх. Iофыгъоу щыIэхэр зэрэзэшIуа­хырэми къытегущыIагъ.

Коронавирусым зыкъызэри­штагъэм епхыгъэу блэкIыгъэ илъэс еджэгъум шэпхъакIэхэм атехьанхэ фаеу зэрэхъугъэр республикэм и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ, IэпэIэсэныгъэшхо зэ­рахэлъым, зэдырагъаштэу Iоф зэрашIагъэм афэшI кIэлэегъа­джэхэм зэрафэразэр къыIуагъ.

ЗэIукIэгъум зэрэщыхагъэу­нэфыкIыгъэмкIэ, гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ шэпхъакIэхэр агъэфедэщтых, кIэлэегъаджэ­хэмрэ пащэхэмрэ яIэпэIэсэ­ныгъэ зыкъырагъэIэтыщт, гъэсэныгъэмкIэ инфраструктурэр джырэ шапхъэхэм адиштэу агъэпсыщт. Лъэпкъ проектхэу «Гъэсэныгъэмрэ» «Демографиемрэ» ащ фытегъэпсыхьагъэх.

«2019-рэ илъэсым кIэлэцIыкIу технопаркэу «Кванториум» зы­фиIорэр, кIэлэцIыкIу, ныбжьыкIэ зэчыишIухэм якъыхэгъэщынрэ яамалхэм зыкъызэIуя­гъэхыгъэнымрэ атегъэпсыхьэгъэ шъолъыр гупчэу «ПолярисАдыгея» зыфиIорэр къызэIуахыгъэх. Мы илъэсым Iоныгъом и 1-м къыщегъэжьагъэу технопаркэу «Кванториум» зыфиIорэм Iоф ышIэу ыублэщт. Ащ ишIуагъэкIэ къоджэдэс кIэлэцIыкIухэм джырэ уахътэм диштэрэ оборудованиер къызфагъэфедэн алъэкIыщт», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

ЗэIукIэгъум зэрэщыхагъэунэфыкIыгъэмкIэ, къоджэ еджапIэхэр ары анахьэу анаIэ зытырагъэтыщтхэр. Iоныгъом и 1-м къыщегъэжьагъэу ахэм гупчэ 15 ащызэхащэщт.

Шъолъыр проектэу «Цифрэ амалхэмкIэ гъэсэныгъэ ягъэ­гъотыгъэныр» зыфиIоу 2020 — 2022-рэ илъэсхэм ателъы­тагъэм ипхырыщын пае цифрэ оборудование ращэфынэу сомэ миллион 300 фэдиз рес­публикэм къыIэкIэхьагъ. А мылъкумкIэ 2024-рэ илъэсым нэс Адыгеим иеджэпIэ пстэуми псынкIэу Iоф зышIэрэ Интернетыр афыращэщт.

Адыгеим и ЛIышъхьэ ны­дэлъ­фыбзэм икъэухъумэн епхыгъэ Iофыгъом шъхьафэу къыщыу­цугъ. 2019-рэ илъэсым Про­ектнэ офисэу къызэIуахыгъэм адыгабзэм икъэухъумэнкIэ ыкIи изэгъэшIэнкIэ амалыбэ зэрехьэ. Адыгабзэмрэ литературэмрэкIэ программэхэм якъыхэхын ащ иIахьышхо хишIыхьагъ.

«Мы лъэныкъомкIэ Iофэу ашIэрэр лъагъэкIотэщт, гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ Министерствэм пшъэрылъ фэсэшIы адыгабзэмрэ литературэмрэкIэ зэрэрагъэджэщтхэ тхылъхэм якъэгъэхьазырын рагъэжьэнэу», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, кIэлэегъа­джэхэм яшIэныгъэхэм яхэгъэ­хъон мэхьанэшхо ратыщт. Ащ Адыгэ Республикэм гъэсэны­гъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ пшъэрылъ фишIыгъ гъэсэныгъэ языгъэгъотырэ орга­низациехэм япащэхэм зэхэщэн IофхэмкIэ амалэу яIэм зы­къе­гъэIэтыгъэным тегъэпсы­хьэгъэ Iофтхьабзэхэр зэрихьанхэу.

ЕджэпIакIэхэм яшIыни лъагъэкIотэщт. Федеральнэ гупчэм къыхигъэкIыгъэ сомэ миллиардым ехъур а гухэлъхэм апэIуа­гъэхьагъ. Ащ нэмыкIэу илъэсищым къыкIоцI кIэлэцIыкIу Iы­гъыпIэ 13 агъэпсыгъ. ПстэумкIи а гухэлъхэм апае сомэ мил­лиард 1,8-рэ къатIупщыщт.

КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, ублэпIэ еджапIэхэм ачIэсхэм ыпкIэ хэмы­лъэу шхын стыр 2023-рэ илъэсым нэс ягъэшхыгъэнымкIэ Урысые Федерацием и Президент пшъэ­рылъэу къыгъэуцугъэр гъэхъагъэ хэлъэу республикэм щагъэцэ­кIагъ. 2020-рэ илъэсым Iоны­гъом и 1-м къыщегъэжьагъэу Адыгэ Республикэм игурыт еджапIэхэми ыпкIэ хэмылъэу шхын стыр ащарагъэшхыщт. Унагъом гъотэу иIэм емылъытыгъэу кIэлэцIыкIу мин 25-рэ фэдиз агъэшхэщт. УблэпIэ еджа­пIэхэм ачIэсхэр зэрагъашхэ­хэрэм ны-тыхэми анаIэ тырагъэтынэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ пшъэрылъ афишIыгъ.

Республикэм и ЛIышъхьэ гурыт сэнэхьат гъэсэныгъэ защарагъэгъотырэ лъэныкъомкIи пшъэрылъ заулэ къыгъэуцугъ: сэнэхьат еджапIэхэр къэзыуххэрэм IофшIэн къафэгъотыгъэнымкIэ IэпыIэгъу афэхъунхэр, программэ гъэнэфагъэхэмкIэ гъэсэныгъэ тедзэ зэрагъэгъотынэу амал яIэныр, респуб­ликэм иэкономикэ щырящыкIэгъэщт кадрэхэу IэпэIэсэныгъэшхо зыхэлъхэр къэгъэхьазырыгъэнхэр.

КъумпIыл Мурат зэIукIэгъум хэлэжьагъэхэм агу къызэри­гъэкIыжьыгъэмкIэ, Iоныгъом и 1-м кIэлэеджакIохэр еджапIэхэм къякIолIэщтых ыкIи очнэу еджэщтых. ЩынэгъончъэнымкIэ амалхэр, Роспотребнадзорым шапхъэу къыгъэуцугъэхэр зэкIэ дэх имыIэу агъэцэкIэнхэ фае. АщкIэ пшъэдэкIыжь зыхьыщтхэр муниципалитетхэм япащэхэмрэ гурыт еджапIэхэм ядиректор­хэмрэ ары.

ЗэIукIэгъум икIэух Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ кIэлэегъаджэхэм Iофэу ашIэрэм мэхьанэшхо зэриIэр къыIуагъ.

«ШъуиIоф хэшIыкIышхо зэрэфышъуиIэм, щэIэгъэшхо зэрэшъухэлъым, кIэлэеджакIохэм япIункIэ, ягъэсэнкIэ шъузышъхьа­мысыжьэу Iоф зэрэшъушIэрэм афэшI сызэрэшъуфэразэр шъо­сэIо. ТапэкIи джащ фэдэу дэгъоу Iоф шъушIэнэу тышъущэгу­гъы. ИлъэсыкIэ еджэгъур зэре­жъугъэжьэжьырэмкIэ сышъуфэгушIо, псауныгъэ, насып шъуиIэнэу, творческэ гъэхъагъэхэр шъушIынэу сышъуфэлъаIо», — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.

АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу