Дышъэм фэбэнэрэ Заур

ЩыIэныгъэм къиныгъохэр къыщызэринэкIыхэзэ, спортышхом цIэрыIо щыхъугъэ Беданыкъо Заур къытфиIотагъэр, тренерхэм яеплъыкIэхэр тшIогъэшIэгъоных.

Урысыем спортымкIэ изаслуженнэ мастерэу Беданыкъо Заур Мыекъуапэ къыщыхъугъ. Илъэси 10-м итэу дзюдомкIэ банэу ригъэжьагъ. Иныбджэгъухэм ахэтэу зэнэкъокъухэм зафигъэхьазыры шIоигъуагъ, ау дэеу зэрэзэхихырэм, зэрэсымаджэрэм афэшI спорт еджэпIэ хэхыгъэм агъэкIуагъ.

Адыгеим физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Гупчэу сэкъатныгъэ зиIэхэр зыщагъасэхэрэм кIэлэ ныбжьыкIэм иIэпэIэсэныгъэ щыхигъахъоу фежьагъ. ЕджапIэм ипащэу Татьяна Букримовам зэ­рилъытэрэмкIэ, Беданыкъо Заур игъом спорт еджапIэм кIуагъэ.

Шъэожъыер илэгъухэм кIуачIэу иIэмкIэ къахэщыщтыгъэп. Гуетныгъэу хэлъыр тренер-кIэлэ­егъаджэхэм къыхагъэщыщтыгъ. Физкультурэмрэ спортымрэ апы­щагъэу зэрэщытым ишIуагъэкIэ ипсауныгъэ нахь пытэ хъугъэ, кIуачIэр ыпсыхьэу фежьагъ.

Медальхэр, чIыпIэхэр

Дэеу зэхэзыхыхэрэм дунаим дзюдомкIэ язэнэкъокъу З. Беданыкъом джэрзыр къыщихьыгъ. Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ хэтэу зэбанэм, дышъэр къыфагъэшъошагъ.

З. Беданыкъом Урысыем дзюдомкIэ гъогогъуи 10 дышъэр къыщыдихыгъ. Илъэси 10 зыпкъ итэу зэрэбэнагъэр спортышхом хэшIыкI фызиIэхэм агъэшIагъо.

Урысые Федерацием и Кубок гъогогъуи 6 къыдихыгъ. Европэм изэнэкъокъу дышъэр гъогогъуи 2, Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ хэтэу тIогъогогъо дышъэр къыхьыгъэх.

Олимпиадэ джэгунхэр

Дэеу зэхэзыхыхэрэм 2013-рэ илъэсым Олимпиадэ джэгунхэу яIагъэхэм З. Беданыкъом ды­шъэр къащихьыгъ. 2017-рэ илъэсым Олимпиадэм тыжьыныр къы­щыдихыгъ.

Хэгъэгу ыкIи дунэе зэIукIэгъу­хэм Беданыкъо Заур хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащихьыгъэх.

Спорт унагъу

Беданыкъо Заур спорт уна-гъом щапIугъ. Ятэшэу Рэмэзан СССР-м дзюдомкIэ изэнэкъокъу дышъэр къыщыдихыгъ, спорт зэIукIэгъухэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащихьыгъэх. Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренер, Адыгеим дзюдомкIэ испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зы­хьырэм ныбжьыкIэхэр щегъасэх.

Беданыкъо Заур ятэу Байзэт Урысыем спортымкIэ изаслуженнэ тренер.

— Сятэрэ сятэшэу Рэмэзанрэ тренерэу сиIэх, — къеIуатэ Беданыкъо Заур. — Спортым тилIакъо шIукIэ зэрэщашIэрэм сырэгушхо.

З. Беданыкъом унагъо иI, пшъэшъэжъые къыфэхъугъ. Мые­къопэ къэралыгъо технологическэ университетым экономикэмкIэ ифакультет къыухыгъ.

Шыр егъэлъапIэ

— Дзюдор спорт лъэпкъэу къыхэсхыгъ, — къеIуатэ Беда­ныкъо Заур. — Шы спортыри сикIас. Шым сытесэу сизыгъэ­псэфыгъо уахътэ згъэкIоныр шэ­нышIу сфэхъугъ.

Шыу Хасэм хэтэу З. Беданыкъор зекIохэм ахэлажьэ. Шым удэгущыIэмэ, укъызэхишIыкIэу елъытэ. Шымрэ цIыфымрэ азыфагу шъыпкъэныгъэу илъым мэхьэнэ ин реты. «Узыфэшъыпкъэр къыпфэшъыпкъэжьыщт», еIо Беданыкъо Заур.

МэфэкIхэм уагъэгъуазэ

— Адыгэ Республикэм и Мафэ, адыгэ шъуашэм и Мафэ, адыгэ быракъым и Мафэ Беданыкъор ыгу Iэтыгъэу ахэлажьэ. Шыгъа­чъэхэр лъэшэу шIогъэшIэгъоных. МэфэкIхэм тищыIакIэ къызэрагъэдахэрэр, лъэпкъхэр зэрэзэфащэхэрэр Заур тизэдэгущыIэгъу къыщыхигъэщыгъэх.

Адыгэ шъуашэм идэхагъэ къы­тегущыIэ зыхъукIэ, лъэпкъ гу­пшы­сэр щыIэныгъэм зэрэщы­пхырищырэр ынэгу кIэолъагъо. «Адыгэ шъуашэр зыщыплъэмэ, адыгагъэу зепхьэрэм нахь куоу уегупшысэ», — къытиIуагъ Заур.

ЕплъыкIэхэр

— Беданыкъо Заур тиспорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зы­хьырэм зыщегъасэ, яти тиIоф­шIапIэ тренерэу Iут, — къеIуатэ Адыгэ Республикэм дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итре­нер шъхьаIэу Бастэ Сэлымэ. — Заур дзюдом гукIэ фэщагъ. Спортым екIолIакIэу фишIырэмкIэ ныбжьыкIэхэм щысэ афэхъу. «Сыпшъыгъ, сфэлъэкIыщтэп» — ащ фэдэ гущыIэхэр къыIохэу зыкIи зэхэсхыгъэп. «IэпэIасэм иеджапI» зыфиIорэ зэхахьэр зэхещэ, дзюдом кIэлэеджакIохэр фегъасэх.

Мыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм щагъэсагъэхэр кIэщакIо фэхъу­хэзэ, илъэс къэс щылэ мазэм егъэджэн зэхахьэхэр Адыгэ къэ­ралыгъо университетым физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ и Институт щызэхащэ. Санкт-Петербург, Москва хэкум, Къыблэ шъолъырым, нэмыкIхэм къарыкIыгъэхэр щызэIокIэхэшъ, ныбжьыкIэхэр зэнэкъокъухэм афагъэхьазырых.

— Беданыкъо Заур бэнакIохэм щысэшIу афэхъу, — къытиIуагъ Налщык къикIыгъэ Сэралп Олег. — ШIыкIэшIухэр арегъэлъэгъух.

— БэнэпIэ алырэгъум шIыкIэ хэхыгъэхэр Беданыкъо Заур къы­щегъэлъагъох, — иеплъыкIэхэм тащегъэгъуазэ Санкт-Петербург щыпсэурэ Улан Гуртуевым. — Зигъэпытэзэ, ошIэ-дэмышIэу Iабэзэ мэбанэ. Заур ныбджэгъушIу­хэр иIэх. Мыекъуапэ сыщеджэзэ нэIуасэ тызэфэхъугъ. ГукIэгъу зыхэлъ цIыфэу щыт.

Илъэс къэс хэгъэгъум изэнэ­къокъу дышъэр къыщыпхьыныр сыда зэбгъэпшэщтыр? Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Беданыкъо Рэмэзан зэрилъытэрэмкIэ, гъэхъагъэу пшIыгъэм уемыгупсэфылIэу Iоф зыдэпшIэжьын фае. Заур спортышхом щыцIэрыIо зышIыгъэр игуетныгъ ары.

Батырыр спортым зэрэпылъым ишIуагъэкIэ ипсауныгъэ нахь пытэ хъугъэ. Физкультурэм щыщ шIыкIабэ спортышхом щегъэфедэ. Килограмм 81-м нэс къэзыщэчыхэрэм ябэнызэ, дунаим гъэхъагъэу щишIыгъэм Адыгэ Республикэм ыцIэ лъагэу спортышхом щиIэтыгъ.

Мы мафэхэм хэгъэгу, дунэе зэIукIэгъухэм Беданыкъо Заур зафегъэхьазыры. Опсэу, Заур! Уимурадхэр Тхьэм къыбдегъэ­хъух.

ЕмтIылъ Нурбый.