Къуаджэхэм хэхъоныгъэ ашIынэу

Зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм щыIэныгъэм зэхъокIыныгъабэ къыхилъхьагъэми, къэралыгъо программэхэм, проектхэм къащыдэлъытагъэхэм ягъэцэкIэн Адыгеим къыщагъэуцугъэп.

Ащ фэдэу щылъагъэкIуатэхэрэм ащыщ «Комплексное развитие сельских территорий» зыфиIорэ къэралыгъо программэр. АР-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ ащ игъэцэкIэн фэгъэзагъ. Программэм къыдыхэлъытагъэу 2020-рэ илъэсым республикэм щыпхыращынэу агъэнэфагъэхэм бюджет пстэумэ къахэхыгъэу сомэ миллион 872,5-рэ пстэумкIи апэIухьащт. Ащ щыщэу сомэ миллион 673,5-р федеральнэ бюджетым къыхэ­хыгъ, сомэ миллиони 125,1-р республикэ ахъщ, сомэ миллион 73,9-р муниципальнэ образованиехэм хагъэхъощтыр ары. 2019-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, ахъщэу мыгъэ мы программэм пэIуагъахьэрэр фэдиплIыкIэ нахьыб.

А ахъщэмкIэ гъэстыныпхъэ шхъуантIэм икIуапIэу километрэ 71,4-рэ, псырыкIуа­пIэу километрэ 12,9-рэ агъэпсынэу агъэнэфагъ, гъогу километри 7,47-рэ ашIыщт, культурэм и Унэу тIу, зы фельдшер-мамыку IэзапIэ агъэуцущт, къоджэ псэупIэхэм язэтегъэпсыхьанкIэ проект 12 агъэцэкIэн гухэлъ яI, зы гъэпсэфыпIэ спорт парк цIыкIу ашIыщт ыкIи унэгъо 11-мэ псэукIэ амалэу яIэр нахьышIу хъунымкIэ адеIэщтых.

Къоджэ псэупIэхэм зыпкъ итэу хэхъо­ныгъэ ягъэшIыгъэным фэгъэхьыгъэ программэу нахьыпэкIэ пхыращыгъэм къыдыхэмылъытэгъагъэу, «Комплексное развитие сельских территорий» зыфи­Iорэм хагъэхьагъ электричествэм икIуа­пIэу километри 4 Адыгэкъалэ щагъэ­псынэу, Шэуджэн районым изы ФАП ыкIи гурыт еджапIэ агъэкIэжьыщтых, Джэджэ, Шэуджэн, Красногвардейскэ ыкIи Теуцожь районхэм ясымэджэщхэм апае автомашинэ 16, Мыекъопэ рай­оным иеджапIэхэм апае автобуси 8 къащэфыщт, кIэлэцIыкIу IыгъыпIи 3 агъэкIэжьыщт, псэуалъэ щагъэуцуным пае зы площадкэм иинфраструктурэ агъэпсыщт.

ЗэкIэ агъэнэфагъэр мы уахътэм етIупщыгъэу агъэцакIэ. ГущыIэм пае, культурэм иунэхэу станицэу Къур­джыпс ыкIи къутырэу Северо-Восточные Сады зыфиIорэм ащагъэ­кIэжьыхэрэм мы илъэсым ыкIэм нэс IофшIэнхэр ащаухын­хэу гухэлъ яI. Станицэм дэтым сомэ миллиони 4-рэ мин 700-рэ пэIухьащт, къутырым щыIэм сомэ миллион 43-м ехъу тефэщт.

Джащ фэдэу поселкэу Табачнэм ирайонэу «Бытовик» зыфиIорэм километри 2,7-рэ хъоу гъэстыныпхъэ шхъуан­тIэм икIуапIэ щагъэпсы. Мыри илъэсэу тызыхэтым шIомыкIэу ашIынэу ары зэрагъэнэфагъэр. Сомэ миллиони 2-рэ мин 500-рэ ащ тефэщт.

Мыщ фэдэ кIуапIэ щашIы станицэу Дагестанскэми. Ар километрэ 16,8-рэ зэкIэмкIи зэрэхъущтыр. Ащ щыщэу 4,6-р ары 2020-рэ илъэсым агъэпсынэу агъэ­нэфагъэр. Ар аухыгъ. Псэуалъэр зэрэщытэу 2021-рэ илъэсым атын гухэлъ яI, зэкIэмкIи тефэщтыр сомэ миллион 14-рэ мин 700-рэ.

Мы район дэдэм ипоселкэхэу Каменномостскэм, Победэм ыкIи Удобнэм гъэстыныпхъэ шхъуантIэм икIуапIэхэр кIэлэцIыкIу IыгъыпIищым, культурэм иунитIу ащагъэцэкIэжьы, гъэпсэфыпIэ чIыпIэхэр, джэгупIэхэр ащашIых. Илъэсэу тызыхэтыр имыкIызэ зэкIэ мы Iоф­шIэнхэр аухынхэу ары гухэлъэу яIэр. ПстэумкIи сомэ миллиони 136-м ехъу апэIухьащт.

Къутырхэу Северо-Восточные Сады, Пролетарскэм, поселкэу Табачнэм гъэ­псэфыпIэ чIыпIэхэу, кIэлэцIыкIухэм апае джэгупIэхэу ащагъэпсыхэрэри 2020-рэ илъэсыр имыкIызэ аухынхэу ары зэрагъэнэфагъэр. ПстэумкIи зэхэубытагъэу мы псэуалъэхэм яшIын сомэ миллиони 6-рэ мин 500-рэ пэIухьащт.

Сомэ миллиони 169-м ехъу зэкIэмкIи тефэщт псэуалъэ щыбгъэуцуным тегъэ­псыхьэгъэ площадкэу поселкэу Табачнэм щагъэхьазырырэм. Ащ щыщэу сомэ миллион 65-рэ мин 500-р ары илъэсэу тызыхэтым агъэфедэщтыр. Мы объектыр 2022-рэ илъэсым атынэу программэм къыщеIо.

Къуаджэхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ программэм къы­дыхэлъытагъэу Шэуджэн районым икъуа­джэу Джыракъые дэт ФАП-мрэ гурыт еджапIэмрэ ягъэцэкIэжьын шышъхьэIу мазэр имыкIызэ аухынхэу гухэлъ яI. Сомэ миллион 13,4-рэ ахэм апэIухьащт.

Мы муниципальнэ образованием ыкIи ащ игъунэгъу Джэджэ районым ипсэупIэ­хэу Семено-Макаренскэм, Днепровскэм, Владимировскэм гъэстыныпхъэ шхъуан­тIэм икIуапIэхэу ащагъэпсыхэрэри мыгъэ аухынхэу ары зэрагъэнэфагъэр, пстэумкIи сомэ миллион 37-рэ атефэщт.

Къуаджэу Очэпщые щашIырэ спорт ыкIи гъэпсэфыпIэ паркым пае сомэ миллион 11-м ехъу къатIупщыгъ, ащ нэмы­кIэуи мыбюджет ахъщэу сомэ мин 800 хагъэхьащт. Бжыхьэм аухынэу ыуж итых.

НэмыкIэу программэм къыдыхэлъы­тагъэхэри пIалъэхэм адиштэу зэшIуахых, ыпэ имы­шъыхэмэ, ыуж къинэ­щтхэп.

ХЪУТ Нэфсэт.