КъумпIыл Мурат: «Федэ къытэу Iоф зышIэрэм муниципалитетым хахъо ригъэшIыщт»

АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат лэ­жьыгъэм иIухыжьын зэрэкIорэр зэригъэ­лъэгъунэу Адыгеим имэкъумэщ хъызмэт­шIапIэхэм ащыщхэм ащыIагъ.

Апэу зыдэкIуагъэр ОАО-у «Дондуковскэ элеваторым» ихьа­сэхэр ары. АР-м мэкъу-мэщ хъызмэтымкIэ иминистрэу Къуа­нэ Анзауррэ Джэджэ район ад­министрацием ипащэу Александр Бутусовымрэ игъусагъэх.

ХъызмэтшIапIэм ипащэу Бо­лэкъо Мыхьамэт къызэриIуа­гъэмкIэ, мы илъэсым Iуахы­жьынэу пстэумкIи гектар 6055-рэ яIагъ, инахьыбэр бжыхьэсэ коцым рагъэубытыгъагъ. Ащ иIожьын аухыгъ. Мыгъэ лэжьыгъэ анахь бэгъуагъэ къизы­хыжьыгъэхэм мы хъызмэтшIапIэр ащыщ. Коц гектарым, гурытымкIэ лъытагъэу, центнер 64,2-рэ, хьэм 55-рэ къарахыгъ, рапсым изы гектар центнер 34,1-рэ къытыгъ.

ЧылэпхъэкIэ дэгъухэр ыкIи технологие пэрытхэр зэрагъэфедэхэрэм ишIуагъэкIэ ащ фэ­дэу лэжьыгъэ бэгъуагъэ къы­зэрэрахыжьырэр Болэкъо Мы­хьамэт къыхигъэщыгъ. Ащ пае илъэсыбэ хъугъэу лэжьыгъэм и Лъэпкъ гупчэу П. Лукьяненкэм ыцIэ зыхьырэм Iоф дашIэ, бжыхьэсэ коц ыкIи тритикале чылэпхъакIэхэм яушэтыни пы­лъых. Соем икъэгъэкIын пае мыгъэ гектар 347-рэ яI, апэрэу апхъыгъэхэм къатыгъэ чылэпхъакIэхэр (первая репродукция) ары агъэфедэхэрэр.

Ар лэжьыгъэ бэгъуагъэ къытыным фэIорышIэ.

АР-м и ЛIышъхьэ чылэпхъа­кIэу лэжьыгъэ дэгъу къэзытыщт­хэм якъыхэхынкIэ, ягъэфедэнкIэ опытэу хъызмэтшIапIэхэм яIэр нэмыкIхэм алъагъэIэсыным мэхьанэшхо зэриIэр къыхигъэщыгъ. Бжыхьэсэ лэжьыгъэу респуб­ликэм щыхалъхьэгъагъэр зэхэтэу пштэмэ, ащ ипроцент 35-р чы­лэпхъэкIэ анахь дэгъухэм аубытыщтыгъ. Ар блэкIыгъэ илъэсым ащ фэдэу агъэфедагъэм нахьи проценти 10-кIэ нахьыб. ЧылэпхъакIэхэр зэблэхъугъэнхэм, гъэкIэжьыгъэнхэм фэшI нахьыпэкIэ зыми ымыгъэфедагъэу тонни 197,3-рэ апхъыгъагъ.
— ШIэныгъэлэжьхэм хэшIыкI фыряIэу къыхахыгъэ кIэхэр хъыз­мэтшIапIэхэм агъэфедэхэу, зэпхыныгъэ адыряIэу упчIэжьэгъу ашIыхэзэ Iоф адашIэмэ, ом изытет зыпкъ имыт нахь мы­шIэми, лэжьыгъэ бэгъуагъэ къы­зэрахьыжьыщтым Iо хэлъэп, — къыкIигъэтхъыгъ КъумпIыл Мурат.

Болэкъо Мыхьамэт респуб­ликэм ипащэ зыкъыфигъазэзэ, мэкъумэщ хъызмэтым пылъхэм ынаIэ къызэратетым пае «тхьауегъэпсэу» къыриIуагъ ыкIи къэралыгъо IэпыIэгъум ишIогъэ­шхо къызэрякIырэм къыкIигъэтхъыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым хъызмэтшIапIэм субсидиеу сомэ миллиони 2-м ехъу къыратыгъ, мыгъэ миллионрэ мин 200-кIэ къыдеIагъэх.

АР-м и ЛIышъхьэ неущырэ мафэмкIэ гугъапIэ къэзытырэ проектхэм хэбзэ органхэр сыдигъокIи къотэгъу зэрафэхъухэ­рэр, предпринимательхэм IэпыIэгъу аратыным зэрэфэхьазырхэр къыхигъэщыгъ.

— Федэ къытэу Iоф зышIэрэ хъызмэтшIапIэхэм муниципалитетхэм хэхъоныгъэхэр арагъэшIых. Ащ фэдэу тиIэр нахьыбэ хъунэу тыфай, арышъ, къэралыгъо IэпыIэгъум иамалхэр дгъэфедэхэзэ тадеIэнэу тыхьазыр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Мэкъумэщ хъызмэтымкIэ ми­нистрэм зыкъыфигъазэзэ, мелио­рацием, былымхъуным, нэмыкI лъэныкъохэм афэгъэхьыгъэ къэ­ралыгъо программэхэм къащыдэлъытагъэхэр фермерхэм икъоу алъыгъэIэсыгъэнхэм нахь чанэу Iоф дашIэнэу, семинархэр нахьыбэу зэхащэнхэу къыфи­гъэ­пытагъ.

Шъугу къэдгъэкIыжьын, мы илъэсым грантэу ыкIи субси­диеу атыщтхэм апаIуагъэхьанэу сомэ миллион 555-рэ агъэнэфагъ. Губгъо IофшIэн пстэумэ апае къэралыгъо IэпыIэгъуми хэпшIыкIэу хэхъуагъ. МэкъумэщышIэхэм IэпыIэгъур нахь псынкIэу аIэкIэгъэхьэгъэным ыуж итынхэу АР-м и ЛIышъхьэ пшъэрылъ къыгъэуцугъ.

Мы мафэм КъумпIыл Мурат Шэуджэн районым ихъызмэт­шIапIэу ООО-у «Премиум» зыфиIорэми кIогъагъ. Мыщ дэ­жьыми мэкъу-мэщымкIэ минист­рэмрэ Шэуджэн район адми­нистрацием ипащэу Аулъэ Рэщыдэрэ игъусагъэх.

ХъызмэтшIапIэм ипащэу Лъэу­стэнджэл Мэдинэ натрыфымрэ тыгъэгъазэмрэ яхьасэхэм аригъэблэгъагъэх. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, мыгъэ пстэумкIи лэжьыгъэ гектар 3897-рэ яIагъ. Бжы­хьасэхэр аIожьыгъахэх. Коцым, гурытымкIэ лъытагъэу, центнер 68,6-рэ къырахыгъ, хьэм центнер 55,6-рэ, рапсым — 32,9-рэ къатыгъ.

Лэжьыгъэ чылэпхъакIэхэм якъы­хэхынкIэ «Премиумыми» илъэсыбэ хъугъэу лэжьыгъэм и Лъэпкъ гупчэу П. Лукьяненкэм ыцIэ зыхьырэм Iоф дешIэ. Пшъэ­рылъэу зыфагъэуцужьыгъэхэр пхырыщыгъэнхэм пае къэралыгъо IэпыIэгъу зэфэшъхьафхэри агъэфедэх. БлэкIыгъэ илъэсым субсидиеу сомэ миллиони 2, мыгъэ миллиони 3,2-рэ къыратыгъ.

Республикэм ипащэ мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэм яIофхэм язытет, нахьыбэу федэ къэзы­хьы­хэрэр муниципальнэ образованиехэм япащэхэм икъоу ашIэн фаеу елъытэ. Сыда пIомэ, ахэр ары хэхъоныгъэ ашIыным нахьыбэу зиIахь хэзылъхьэхэрэр.

АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу