Узфэсакъыжьыным нахьышIу щыIэп

Гъэмэфэ мэфэ фабэхэм цIыфхэм гуIэтыпIэу къыхахырэр псыIушъохэм зыщагъэпскIы­ныр ары.

Мыщ фэдэ чIыпIэхэм непэ цIыфыбэхэр къащызэрэугъоих, ау умышIэрэ псыгъэпскIыпIэм ухэ­хьаныр зэрэщынагъор зэ­кIэхэми къагурыIоу пфэIощтэп. Ахэм сакъыныгъэ къызэрэз-ха­мыгъа­фэрэм къыхэкIэу гумэкIыгъуабэхэр къафехьых, псым екIодылIэу къыхэкIыхэ­рэми япчъагъэ макIэп.

Урысые Федерацием ошIэ-­дэмышIэ IофхэмкIэ и Минис­терствэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьа­Iэу Адыгэ Республикэм щыIэм ипресс-къулыкъу ипащэу Тхьагъэлэдж Марыет къызэриты­гъэмкIэ, 2020-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м къыщыублагъэу Адыгэ Республикэм ипсыхъохэм хъугъэ-шIэгъи 7 ащагъэунэфыгъ, нэбгыри 7 псым ытхьэлагъ, зыныбжь имыкъугъэхэр пштэмэ, Тхьэм ишыкуркIэ зыпари псым ытхьэлагъэп. Амыгъэнэфэгъэ чIыпIэхэм цIыфхэм зызэрэщагъэпскIыхэрэм мы тхьамыкIагъохэр къыкIэлъэкIох.

2019-рэ илъэсым Адыгеим ипсыхъохэм нэбгырэ 16 щит­хьэлагъэу агъэунэфыгъ, ахэм ащыщэу нэбгыри 2-м аныбжь икъугъэп. Илъэсрэ мэзи 8-рэ зыныбжь сабыир Кощхьэблэ районым ит къутырэу Игнатьевскэм ипсыхъоу Щэхъурадж, илъэс 16 зыныбжь Iэтахъоу Красногвардейскэ районым щыщыр Тщикскэ псыубытыпIэм щитхьэлагъэх.

Тхьагъэлэдж Марыет къызэриIуагъэмкIэ, 2020-рэ илъэсым мэкъуогъум и 1-м къыщыублагъэу Iоныгъом и 1-м нэс лъыплъэн-профилактическэ Iоф­тхьабзэу «2020-рэ илъэсым игъэмафэ псыхъохэр щынэ­гъончъэу щытыныр» зыфиIорэр Адыгэ Республикэм щыкIощт. Урысые Федерацием ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэу Адыгэ Республикэм щыIэм мыщ изэхэщэнкIэ планыр зэхигъэуцуагъ ыкIи ыштагъ. Республикэм имуниципальнэ образованиехэм яадминистрациехэм ялIыкIохэр гъэIорышIапIэм игъусэхэу Iофтхьабзэр зэхащэ.

— Гъэмафэм, ом изытет зы­щыфэбэшхом, республикэм щыпсэухэрэм ыкIи хьакIэу къа­кIохэрэм псым узэрэщызекIон фэе шапхъэхэр аукъохэу бэрэ къыхэкIы. КIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфыгъо гъэмэфэ лъэхъаным янэ-ятэхэр, алъыплъэщт нахьыжъхэр ямыгъусэхэу псым макIох ыкIи зызщыбгъэпскIы мыхъущт чIыпIэхэр къыхахых. Мы мафэм ехъулIэу псым зэ­рекIодылIэхэрэм лъапсэ фэ­хъухэрэм ащыщых зэтемыгъэ­псыхьэгъэ чIыпIэхэм зызэрэ­щагъэпскIыхэрэр, ешъуагъэхэу псым зэрэхахьэхэрэр, зыныбжь имыкъугъэхэм зыпари алъымы­плъэу псым зызэрэщагъэпс­кIырэр, псыр щынэгъон­чъэу щытынымкIэ шапхъэу щы­Iэхэр зэраукъохэрэр, — къыIуагъ Марыет.

ЦIыфхэр псым ымытхьалэнхэм, шъобжхэр атещагъэхэ мыхъунхэм ыкIи псы объектхэр щынэгъончъэу щытынхэм афэшI, Урысые Федерацием ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэу Адыгэ Республикэм щыIэм зызщагъэпскIырэ лъэхъаным щынэгъончъэу узэрэзекIон фэе методическэ унашъохэр муниципальнэ образованиехэм зэ­кIэми афигъэхьыгъэх, цIыфхэм ящынэгъончъагъэ къизыIоты­кIырэ щитхэр ыкIи тамыгъэхэр псы объектхэм ащагъэуцунхэу унашъохэр афашIыгъэх.

Джащ фэдэу АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ икъулыкъушIэхэр, къошъо цIыкIухэмкIэ къэралыгъо инспекциер, Адыгеим илъыхъун-къэ­гъэнэжьэкIо отрядыр зэгъусэхэу зызщыбгъэпскIы мыхъущт чIыпIэхэм пэшIорыгъэшъ Iоф­тхьабзэхэр ащызэрахьэх, псы объектхэм цIыфым ищыIэны­гъэрэ ипсауныгъэрэ къащыу­хъумэгъэнхэмкIэ шапхъэхэр зыукъохэрэм ыкIи псы объектхэм общественнэ рэхьатныгъэр ащызыукъохэрэм, джащ фэдэу псым ухахьэ зэрэмыхъущтыр зытетхэгъэ тамыгъэхэр зымыгъэуцугъэхэм административнэ пшъэдэкIыжьхэр арагъэхьых.

АР-м иунашъоу «Админист­ративнэ хэбзэукъоныгъэхэм яхьылIагъ» зыфиIорэм къыды­хэлъытагъэу хабзэр зыукъуа­гъэхэр къыхэгъэщыгъэнхэм ыкIи ахэм административнэ пшъэ­дэкIыжь атыралъхьанымкIэ му­ниципальнэ образованиехэм административнэ комиссиехэр ащызэхащагъэх.

ГъэIорышIапIэм иIофышIэхэм анахьэу анаIэ зытырагъэтырэр кIэлэцIыкIухэр псым ымытхьа­лэнхэр ыкIи шъобжхэр атещагъэхэ мыхъунхэр ары. Ащ фэдэ хъугъэ-шIэгъэ тхьамыкIагъохэм кIэлэцIыкIухэр ащыу­хъумэгъэнхэм фэшI, Урысые Федерацием ошIэ-дэмышIэ Iоф­хэмкIэ и Министерствэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэу Адыгэ Республикэм щыIэм ны-тыхэм закъыфегъазэ ясабыйхэм алъы­плъэнхэу, япшъэрылъхэр икъу фэдизэу агъэцэкIэнхэу, сабый­хэм ящыIэныгъэрэ япсауныгъэрэ нахьыжъхэм аIэ зэрилъыр зыщамыгъэгъупшэнхэу.

Мэфэ фабэхэм псым зы­щызгъэпскIынэу зикIасэхэм врачхэр къяджэх шъон пытэхэр амыгъэфедэнхэу, сыда пIомэ фабэмрэ шъонымрэ зызэха-­
хьэ­хэкIэ ащ псауныгъэр псынкIэу зэщигъэкъон ылъэкIыщт. ЕтIани цIыфыр ешъуагъэу псым зыхахьэкIэ фэщым ыубытын ылъэкIыщт, ащ къыхэкIэу псым ытхьэлэным ищынагъо къэуцу.

ГъэпскIыпIэу узыхахьэ мы­хъущтхэм «табличкэхэр» атетых нахь мышIэми, цIыфхэр пфэ­гъэдаIохэрэп. ЫужкIэ ащ гу­мэкIыгъоу къыздихьын ылъэ­кIыщтхэм ягупшысэхэрэп, ежь ашъхьэ къызэрихьэу мэпсэух. Анахьэу цIыфыр ешъуагъэ зы­хъурэм нахь къаигъэ мэхъу. Чэфым зэрихьэу ар псым зыхахьэкIэ ыгу фэщэчырэп, ылъа­къохэр еубытышъ, къедэIужьхэрэп — джары нахьыбэрэмкIэ псым ытхьалэхэу къызкIы­хэ­кIырэр. Мары бэмышIэу кIэлэ зишIугъо Кощхьаблэ пхырыкIырэ псыхъоу Лабэ хахьи, зэ­решъуагъэм къыхэкIэу псым ытхьэлагъ. Ащ фэдэ щысэу бэ къэпхьын плъэкIыщтыр.

ЗызщыбгъэпскIы мыхъущт чIыпIэхэм ахахьэхэрэм апае хэбзэгъэуцугъэ аштагъэу Iоф ешIэ. Мыщ къыдилъытэрэ шапхъэхэр зыукъохэрэм тазыр-
хэр атыралъхьэх. Арэу щытми, ащи къыгъэуцухэрэп.

Специалистхэм къызэраIо­рэмкIэ, зызщыбгъэпскIы хъущт чIыпIэ закъоу Мыекъуапэ дэтыр къэлэ бассейныр ары. Щынэгъончъэным мыщ лъэшэу анаIэ щытырагъэты. Ау пандемием илъэхъан ащ Iоф ышIэгорэп.

Узфэсакъыжьыным нахьышIу щыIэп. Арышъ, зикъэбар шъумышIэрэ гъэпскIыпIэхэм шъуахэмыхьэмэ нахьышIу.

КIАРЭ Фатим.