ГуфакIохэр лIыхъужъхэм ягъогогъух

Адыгэ Республикэм иобщественнэ органи­зациеу «Абхъазым игуфакIохэм я Союз» ипащэу Къуижъ Къэплъан уахътэм епхыгъэ зэфэхьысыжьхэм къатегущыIэнэу телъэIугъ.

— 1992-рэ илъэсым Абхъазым­рэ Грузиемрэ заокIэ зызэпэуцу­хэм, Кавказ шъолъырым гумэкIыгъохэр къитэджагъэх, — къеIуатэ Къуижъ Къэплъан. — А лъэхъаным ежьхэм агу къызэрариIорэм теткIэ Iашэр аIыгъэу Абхъазым къоуцуагъэхэм лIыгъэу зэрахьагъэр тарихъым хэкIуакIэрэп.

— Заом иапэрэ мафэхэм къащыублагъэу Абхъазым екIу­рэ гъогухэм уатехьаныр псын­кIагъэп.

— Гъогухэр щынагъохэу щытыгъэх, заом псынкIэу зиушъомбгъущтыгъ. Ащ фэдэ гъогухэм угукIэ уфэхьазырэу уатехьан фэягъэ.

Непэ тымыкIомэ, тыгужъощт

— Мыекъуапэ ипчэгу шъхьа­Iэу В. Лениным ыцIэ зыхьырэм зэхахьэхэр зэрэщыкIощтыгъэ­хэм тащыгъэгъуазэба.

— ШышъхьэIум и 14-м апэрэ зэIукIэр къалэм ипчэгу щызэхащагъ. КъыкIэлъыкIогъэ мафэхэри дэгъоу къэсэшIэжьы. Кавказым щыпсэурэ къушъхьэчIэс лъэпкъхэм я Конфедерацие ипащэ игуа­дзэу Хъуадэ Адамэ зэхахьэу Мые­къуапэ щыкIорэм къыщиIо­гъагъ: «Непэ тымыкIомэ, тыгу­жъощт».

— Ащ фэдэ гущыIэхэм ямэхьанэ къагурыIуагъэу Адыгеим щыщ кIалэхэр Абхъазым кIощтыгъэх.

— Джары а лъэхъаным тиIоф­хэр зэрэщытыгъэхэр. Игъом Абхъазым кIуагъэх, пытэу къоуцуагъэх. Къошхэр Абхъазым гъусэ зэрэфэхъугъэхэм имэхьанэ заом къыщылъэгъуагъ.

— Къэплъан, 1993-рэ илъэсым Iоныгъом и 30-м Абхъазыр шъхьа­фит хъужьыгъэ. Ащ ыуж гуфакIохэм я Союз зэхэшъу­щагъ.

— ГуфакIохэм я Союз апэрэ илъэсхэм пащэу иIагъэхэм рагъэ­жьэгъэ Iофыр ары лъыдгъэкIуа­тэрэр.

Лъапсэм ипытапIэхэр

— Союзым пшъэрылъ шъхьа­Iэу зыфишIыжьыгъагъэхэм ащыщхэр къытаIохэба.

— Апэрэ мафэхэм гуфакIохэр зэIуагъэкIагъэх. Заор къызежьэм Абхъазым кIощтхэр республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» щатхыщтыгъэх. Хасэм итхьаматэу, шIэныгъэлэжь цIэры­Iоу Шъхьэлэхъо Абу зыкIэтхэжьыгъэ тхылъыр гуфакIохэм аIыгъэу гъогу техьэщтыгъэх. Ау уахътэр зылъэкIуатэм, кIалэхэр ежь-ежьырэу Абхъазым кIохэу бэрэ къы­хэкIыгъ. Ар къыдэтлъыти, заом илъэхъан Абхъазым щыIагъэхэм ацIэхэр дгъэунэфыгъэх.

— НэмыкI зэхэщэн Iофхэри жъугъэцэкIагъэх.

— Абхъазым къикIыжьыгъэхэ гуфакIохэм IофшIэн къафэгъотыгъэным, япсауныгъэ агъэпытэнымкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэным, нэмыкIхэм Союзыр адэлэжьагъ.

— ШIэжьым, пIуныгъэм афэгъэхьыгъэ Iофыгъохэр къытфэпIуатэхэ тшIоигъу.

— Адыгеим игуфакIохэр нэбгырэ 200 фэдиз мэхъух. ЛIыхъу­жъэу фэхыгъэхэм ясаугъэт Мые­къуапэ къыщызэIутхыгъ. Абхъазым имедалэу «За победу» зыфиIорэр ТекIоныгъэм икъыдэхын хэлэжьагъэхэм, гуфакIохэм къафагъэшъо­шагъ. ЛIыхъужъэу фэхыгъэхэ Хъуадэ Адамэ, Шэуджэн Мурат, Мыкъо Аслъан, Хьабэхъу Рустам, Сергей Крининым, Сергей Николенкэм, Нэхэе Казбек, фэшъхьаф­хэм яIахьылхэм медальхэр яттыжьыгъэх.

— Къэплъан, Абхъазыр заом хэщагъэ зэхъум гуфакIохэр зыIукIэщтыгъэхэ хэбзэ къулыкъушIэхэм зэпхыныгъэхэр адышъуиIэхэу къэбархэр бэрэ къытфэпIотагъэх.

— Адыгэ Республикэм иапэрэ Президентэу Джарымэ Аслъан ишIушIагъэ гъашIэм щытщыгъупшэщтэп. Непи ащ тыIокIэ, упчIэ­жьэгъу тэшIы. Адыгеим ишIушIэ IэпыIэгъухэр тапэкIи гъэзетым къыщыхэтыуты тшIоигъу.

— Дэгъу, ащ фэгъэхьыгъэу тигуапэу тызэIукIэн. Общественнэ движениехэм уакъытегущыIэщта?

— Республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм», нэмыкIхэм яхьылIэгъэ къэбархэр гъэзетеджэхэм къафэтIотэщт. Адыгэ хасэм итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан къызэртиIуагъэу, гуфакIохэм нахьыбэрэ тызэгъусэу таIукIэщт, яфэIо-фашIэхэм ягъэцэкIэн тызэдегупшысэщт.

— Пчыхьэзэхахьэхэр къалэ­хэм, районхэм ащызэхэшъущэщтых. Спорт зэIукIэгъухэр къы­хэб­гъэщыгъэхэп.

— ГуфакIо пэпчъ спорт зэнэ­къокъу фызэхэтщэнэу тефэ, ау ар тфэлъэкIыщтэп. ГуфакIохэм я Спартакиадэ Адыгеим нахь игъэ­кIотыгъэу щыкIон фаеу тэлъытэ. Гъогъо Руслъан кIэщакIо фэхъугъэу псы спортымкIэ зэнэкъокъу­хэр зэхэтэщэх. ФутболымкIэ, бэнэкIо зэфэшъхьафхэмкIэ зэнэ­къокъухэр тиIэщтых. ГуфакIохэм лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэр спор­тым, культурэм къащытIотэщтых.

— ГуфакIохэм я Союз общественнэ пшъэрылъхэр щызыгъэ­цакIэхэрэр бэ мэхъуха?

— М. Зэфэсым, Р. Гъуагъом, С. ХьакIэмызым, А. Шэуджэным, Б. Мыкъом, А. Хъунэм, фэшъхьаф­хэм ацIэхэр къесIохэ сшIоигъу. ЛIыхъужъхэр гъашIэм щытигъусэх. Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызщыдахыгъэр илъэс 75-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ зэхахьэ­хэм тахэлэжьагъ.

— Тизэдэгущы­Iэгъу икIэух сыда къытэпIощтыр?

— Лъэпкъхэм язэпхыныгъэхэм яхьылIэгъэ зэдэгущыIэгъухэр тапэкIэ зэхэтщэнхэу, ныбжьыкIэхэм япатриотическэ пIуныгъэ тызэрэ­хэлажьэрэр лъыдгъэкIотэнэу тыфай.

— Шъуигухэлъхэр къыжъудэхъунхэу шъуфэтэIо.

— Тхьауегъэпсэу.

ЕмтIылъ Нурбый.