ПэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу яIофшIэн лъагъэкIуатэ

АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм пэIудзы­гъэ шIыкIэм тетэу я LII-рэ зэхэсыгъор зэхищэ­гъагъ.

Ащ хэлэжьагъэх АР-м ими­нистрэхэм я Кабинет хэтхэр, федеральнэ ыкIи республикэ къулыкъухэм, ведомствэхэм ялIыкIохэр, нэмыкIхэр. Парламентым и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм Iофтхьабзэр зэри­щагъ.

Пстэумэ апэу зыкI къэралыгъо ушэтынхэр Адыгеим зэрэщыкIощтхэм фэгъэхьыгъэ доклад АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэм­рэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур къышIыгъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, 2019-рэ илъэсым ушэ­тынхэр зэрэгъэпсыгъагъэхэм мы­гъэ зэхъокIыныгъэшхо фэхъу­гъэп. Мафэу зыщыкIощтхэм, нэ­бгырэ пчъагъэу ахэлэжьэщтым, кIэлэеджакIохэр зы чIыпIэм бэу щызэрэугъоигъэу мы­хъуным пае шIыкIэу агъэфедэщт­хэм депутатхэр ащигъэгъо­за­гъэх.

Министрэм къызэриIуагъэмкIэ, ушэтынхэр зэрэкIорэм лъып­­лъэщт­хэри агъэнэфагъэх. Ахэм азыныкъор ЕГЭ-р зыщыкIорэ чIыпIэхэм ащыIэщт, адрэхэр ситуационнэ гупчитIум ачIэсхэу пэIудзыгъэу Iоф ашIэщт. АР-м и МВД зэрихабзэу, щынэгъон­чъа­гъэм, рэхьатныгъэм алъып­лъэщт.

Зэпахырэ узэу дунаир зэлъы­зыкIугъэр зэрэзэкIэмыкIожьы­гъапэр къыдалъытэзэ, кIэлэеджа­кIохэм вирусыр къямыолIэным ищыкIэгъэ пстэур агъэхьазы­рыгъ, маскэхэр, Iалъэхэр, нэмыкIэу ащ ущызыухъумэхэрэр къащэфыгъэх.

ШIокI зимыIэ медицинэ страхованиемкIэ АР-м и ЧIыпIэ фонд 2019-рэ илъэсымкIэ бюджетэу иIагъэр гъэцэкIагъэ зэрэхъугъэм къытегущыIагъ ащ ипащэу Людмила Ялинар. КъызэриIуагъэмкIэ, хахъохэр сомэ миллиарди 5-рэ миллион 340-м ехъущты­гъэх, хъарджхэр сомэ миллиарди 5-рэ миллион 327,7-рэ хъущтыгъэх.

Ахэм анэмыкIэу псэушъхьэу зыпарэми имыеу урамхэм атетхэм узэрадэзекIощтым ылъэ­ны­къокIэ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэ органхэм фитыныгъэхэр ятыгъэнхэм фэгъэхьыгъэу рес­публикэ закон аштагъ. Ащ фэдэу зыпари зылъымыплъэрэ псэу­шъхьэхэм цIыфхэм япсауныгъэ е ящыIэныгъэ яягъэ рамыгъэ­кIынымкIэ, ежьхэми адэземы­кIонхэмкIэ мыщ шIуагъэ къытыщтэу депутатхэм алъытагъ.

Административнэ хэукъоныгъэхэм афэгъэхьыгъэ республикэ законым зэхъокIыныгъэу фашIыгъэхэр терроризмэм пэшIуекIогъэнымкIэ комиссиеу муниципальнэ образованиехэм ащызэхащагъэхэм яIофшIэн анахьэу зыфэгъэхьыгъэр. АР-м ипро­курор шъхьаIэ ащ кIэщакIо фэхъугъ.

Прокуратурэм уплъэкIунэу зэ­хищагъэхэм къапкъырыкIызэ, терроризмэм, экстремизмэм апэшIуекIорэ Iофтхьабзэу комиссиехэм зэшIуахыхэрэм федэ къамытэу, ахэр зымыгъэцакIэ­хэрэм пшъэдэкIыжьэу ахьырэр макIэу ылъытагъ. Джы мы законэу аштагъэм терроризмэм пэшIуекIогъэнымкIэ комиссием къыгъэнэфагъэр зымыгъэцакIэ-
рэ физическэ лицэхэм сомэ 1000-м къыщегъэжьагъэу 3000-м нэсэу, пэщэ IэнатIэр зыIыгъхэм сомэ 5000-м къыщегъэжьагъэу 10000-м нэсэу, юридическэ ли­цэхэм — сомэ 20000-м къыщегъэжьагъэу 50000-м нэсэу тазыр арагъэтынэу къыщеIо.

Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэн фэгъэхьыгъэ федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм 2017-рэ илъэсым зэхъокIыныгъэу фа­шIыгъэхэм чIыопсым игъэфедэнкIэ режим гъэнэфагъэ зиIэ мэз-парк чIыпIэ шхъуантIэхэр субъектхэм ащыгъэпсыгъэнхэу къыщеIо. Ащ къыпкъырыкIыхэзэ, гектари 160-рэ хъоу Мыекъуапэ щагъэпсыгъ. Нэужым ар гектар 1312-м нагъэсыгъ. Джыри мы чIыпIэр гектар 20-кIэ нахь ин шIыгъэным Урысые народнэ фронтыр кIэщакIо фэхъугъэу, депутатхэр зэхэсыгъом щыхэплъагъэх ыкIи дырагъэштагъ.

УФ-м и Къэралыгъо Думэ Адыгеим ыцIэкIэ щыIэ депутатэу Владислав Резник лъытыным фэгъэхьыгъэ федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэм кIэщакIо фэхъугъэу, ащи зэхэсыгъом щытегущы­Iагъэх. Псауныгъэм икъэу­хъумэн ылъэныкъо щылажьэрэ унэе организациехэу, лъым игъэ­хьа­зы­рын ыкIи иIыгъын пылъхэм яспискэ нахь ин шIыгъэн фаеу ащ къыщеIо. Зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэр ары ащ лъапсэу фэхъугъэр. Коронавирусыр къызэолIэгъагъэу анти-те­лэхэр зиIэ хъугъэхэм лъэу къа­тырэмкIэ нэужым къызэолIагъэхэм IэкIыб къэралхэми Урысыеми ащяIазэх. Лъым ыуж итыр нахьыбэ хъумэ, коронавирусым зимыушъомбгъунымкIэ шIуагъэ къытынэу, Iофхэр нахь къыгъэ­псынкIэнхэу Владислав Резник елъытэ.

Парламентым идепутатхэми ащ дырагъэштагъ, зэхъокIыныгъэр игъоу алъытагъ.

Джащ фэдэу пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу зэхэщэгъэ IофшIэным ылъэныкъокIэ ащ фэгъэхьыгъэ Кодексым зэхъокIыныгъэхэр фэ­шIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ федеральнэ законопроектыми ды­рагъэштагъ. Зэпахырэ узэу ду­наир зэлъызыкIугъэм ыпкъ къикIэу организацие, къулыкъу ыкIи ведомствабэхэм пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу аужырэ мэзэ зы­тIущым яIофшIэн лъагъэкIотэн фаеу хъугъэ. Кодексым ащ фэдэ шIыкIэм фытегъэпсыхьэгъэ шапхъэхэр зэрэщымыгъэнэфа­гъэ­хэм мыщ дэжьым иягъэ къыщыкIуагъ, IофшIэнымкIэ цIыфхэм фитыныгъэу яIэхэр укъуагъэхэ хъугъэ. Ары джы мы зэхъокIыны­гъэр фашIыныр къызхэкIыгъэр.

ЦIыфэу зэзэгъыныгъэу дашIыгъэм (трудовой договор) тетэу лажьэрэм офисым чIэмысэу пэ­Iудзыгъэу иIофшIэн зэхищэнэу амал етыгъэнэу, илэжьапкIи, нэ­мыкIэу фитыныгъэу иIэхэри къэгъэнэжьыгъэнхэу ащ къыщеIо.

Адыгеим и Парламент идепутатхэр ащ тегущыIэхи, непэрэ лъэхъаным шапхъэу къыгъэуцу­хэрэм ар адиштэу, ащ фэдэ шIыкIэ щыIэныр шIокI зимыIэ Iофэу алъытагъ.

НэмыкI лъэныкъуабэхэм афэгъэхьыгъэ республикэ хэбзэгъэу­цугъэхэм зэхъокIыныгъэхэр афэ­шIыгъэнхэм афэгъэхьыгъэ законхэм, законопроектхэм ате­гущыIэхи, апэрэ, ятIонэрэ еджэгъухэмкIэ аштагъэх. ПстэумкIи упчIэ 50 повесткэм щыгъэнэ­фэгъагъ.

ХЪУТ Нэфсэт