Адыгеим и ЛIышъхь: «ЦIыфхэр къэтыухъумэнхэр, ахэм къагъашIэрэм хэдгъэхъоныр типшъэрылъ шъхьаIэх»

ЦIыфхэр къэухъумэгъэнхэм ыкIи ахэм къагъашIэрэм хэгъэ­хъогъэным епхыгъэ пшъэрылъхэр зэшIохыгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр Адыгеим и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ.


КъызэраIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсхэм Iофышхоу ашIагъэм непэ зэфэхьысыжь дэгъухэр къыкIэлъыкIуагъэх. Мы илъэсым иапэрэ мэзи 4 республикэм сабый 1401-рэ къыщыхъугъ, блэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ ар нэбгыри 124-кIэ нахьыб. Нэбгырэ 1819-мэ ядунай ахъожьыгъ, 2019-рэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ а пчъагъэр 185-кIэ нахь макI.

— Мы илъэсым иапэрэ мэзиплI къэхъугъэ сабыйхэм япчъагъэ хэхъуагъэми, джащ фэдэу зидунай зыхъожьыгъэ­хэр нахь макIэ хъугъэми, къэ­хъурэм нахьи, лIэрэр джы­ри нахьыб. Ар зэблэтхъун фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Зэхэсыгъом къызэрэщаIуа­гъэмкIэ, коронавирусым емы­лъытыгъэу инсульт къызэуагъэ­хэм ящыкIэгъэ медицинэ IэпыIэгъур арагъэгъоты. Ащ пае сымаджэхэр зыдащэрэ чIыпIэхэр зэблахъугъэх, ащ дакIоу зэпахырэ узыр къызэолIагъэхэм псынкIэу яшIуагъэ арагъэкIыным фэшI амалэу щыIэхэр зэкIэ агъэфедэх. ГущыIэм пае, инсульт зиIэ нэбгыри 4-мэ госпиталым щяIэзагъэх. Медикхэм коронавирусыр къапыхьагъэмэ къыхэгъэщыгъэным пае ренэу тестхэр арагъэкIух.

Учреждениехэм ящыкIэгъэ пстэури зэраIэкIэлъым, аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ обору­дованиер зэрагъэфедэрэм, амбулаторнэ-поликлиническэ звенор нахь зэтегъэпсыхьагъэ, специалистхэм адэжь чэзыухэр нахь макIэ зэрэхъугъэхэм къа­хэкIэу гу-лъынт­фэ уз зиIэхэм шIуагъэ къытэу яIазэхэ хъугъэ. Пандемием ыуж мы узхэм, ащ хэхьэ инсультри, нахь зау­шъомбгъун зэралъэкIыщтыр къыдалъытэзэ пэшIоры­гъэшъ Iофтхьабзэхэр зэхащэнхэ зэрэфаер специалистхэм къыха­гъэщы.

Адэбз уз зиIэхэм ящыкIэгъэ медицинэ IэпыIэгъур ягъэгъотыгъэным фэшI республикэ онкологическэ диспансерым иIофшIэн зэблахъугъ. Химиотерапием икурсхэр зэхащэх, ау планым къыдыхэлъытагъэу мы узыр зиIэхэм яуплъэкIунхэр пандемиер аухыфэ зэкIахьэх. Къыхэгъэ­щыгъэн фае 2020-рэ илъэсым щылэ мазэм щегъэжьагъэу мэлылъфэгъум нэс мы узым ыпкъ къикIыкIэ зидунай зыхъо­жьыгъэхэм япчъагъэ проценти 7,5-кIэ нахь макIэ хъугъэ.

— Диспансерым игъэкIэ­жьын епхыгъэ IофшIэнышхо ыпэкIэ дгъэцэкIагъэ, ащ ахъ­щэ­шхо пэIудгъэхьагъ. ТицIыфхэм IэпыIэгъу тафэхъуным пай а зэкIэри зыкIатшIэрэр. Непэ щыIэ оборудованием, шапхъэхэм адиштэрэ амалыкIэу щыIэхэм яшIуагъэ­кIэ мы узыр пасэу цIыфхэм къахагъэщын, нэужым IэпыIэгъу афэхъунхэ алъэкIы. Мы лъэныкъомкIэ АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерстви, зэрэ медицинэ сообществи джыри ыпэкIэ лъыкIотэнхэ фае, — къыхи­гъэщыгъ КъумпIыл Мурат.

Лъэпкъ проектэу «Псауны­гъэр къэухъумэгъэныр» зыфи­Iорэм игъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу республикэм ипащэ пшъэрылъхэр афишIыгъэх. Джащ фэдэу специалистхэм ащымыкIэнхэм, ахэм ясэнэхьат хагъэ­хъоным, медицинэм икъулыкъу­шIэ ныбжьыкIэхэм, анахьэу къуа­джэхэм ащыIэхэм, IофшIэпIэ чIыпIэхэр ягъэгъотыгъэнхэм ынаIэ атыридзагъ.

АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.