НахьышIум тыфещэ

Театрэр цIыфым ипIун, щыIэныгъэм зэхъокIыныгъэу хэхъухьэхэрэм зэрахэлажьэрэм татегущыIэзэ, зэгъэпшэнхэр тэшIых. Спектаклэхэм тяплъы зыхъукIэ, артистхэм яIофшIагъэ уасэу иIэр къыхэтэгъэщы.

Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэ зыхьырэм икъэгъэлъэгъонхэу «Кавказский меловой кругыр», «Гощэмыдэхьаблэр», «Нартмэ ядышъэ бгырыпхыр», «Псэлъы­хъохэр», нэмыкIхэри цIыфым ищыIэкIэ-псэукIэ епхыгъэх.

Адыгабзэмрэ тхыбзэмрэ я Мафэ фэгъэхьыгъэу «Нартмэ ядышъэ бгырыпх» зыфиIоу къагъэлъэгъуагъэр пшысэм техыгъ. Пьесэр зытхыгъэр, спектаклэр театрэм щызыгъэуцугъэр Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу Нэ­гъой Инвер. Дэгъоу ущыIэным фэшI угу етыгъэу Iоф пшIэн зэрэфаем ехьылIэгъэ къэгъэлъэгъоным кIэ­лэцIыкIухэр ашIогъэшIэгъонэу еплъыгъэх. Ны-тыхэм, кIэлэегъа­джэхэм гупшысэ хэхыгъэхэр ашIыгъэх.

Артистхэу Жъудэ Аскэрбыйрэ Болэкъо Адамрэ шъхьахынэхэм, IофшIэным зыщызыдзыехэрэм ярольхэр къашIых. Дэгъоу лэжьэнхэм, псэунхэм афэгъэхьыгъэ гущыIэ щэрыохэр афаIо зыхъукIэ, дэIонхэу фаехэп. Адыгэ Респуб­ликэм изаслуженнэ артистэу Жъудэ Аскэрбый ролым псэ къыпегъакIэшъ, псынкIэу узыIэпещэ. Ащ фэдэх Болэкъо Адами, ХьатхьакIумэ Аскэрбыйи, Нэхэе Мэрджани, Болэкъо Аминэти, нэмыкIхэри.

— Шъхьахынэм ироль къэсэшIыми, сшIогъэшIэгъон, — къытиIуагъ Жъудэ Аскэрбый. – КIэлэеджакIохэр бэ хъухэу театрэм къызэрэкIохэрэр тигуапэ. Коронавирусым къыхэкIэу тикъэгъэлъэгъонхэр зэпыдгъэугъэх нахь мышIэми, кIэлэцIыкIухэр къы­тIукIэхэ, спектаклэм еплъыхэ ашIоигъу.

«Псэлъыхъохэр»

Жъы мыхъурэ къэгъэлъэгъо­нэу «Псэлъыхъохэм» джырэблагъэ Мыекъуапэ тыщеплъыгъ. Адыгэ Республикэм инароднэ артистхэу Зыхьэ Заурбыйрэ Кукэнэ Муратрэ япсэлъыхъуакIэ зыми хэкIуакIэрэп. Колхозхэр зыщы­Iэгъэ лъэхъаныр нэгум къыкIагъэ­уцо. Артистхэм якъашъохэмкIэ, ясэмэркъэухэмкIэ хъугъэ-шIагъэхэр уахътэм диштэхэу къагъэлъагъох, непэрэ щыIакIэм гукIэ укъыращалIэ.

Кушъу Светла­нэ, Зыхьэ Мэлайчэт, Даур Жаннэ, Хьакъуй Андзаур, Хьакъуй Анзор, фэшъхьафхэм ярольхэр гурыIогъошIухэу, гъэшIэгъонхэу зэрагъэ­псыхэрэм ишIуагъэкIэ «Псэлъы­хъохэр» жъы хъухэрэп. Мамый Ерэджыбэ ытхыгъэ пьесэр адыгэ классикэм хэхьагъэу тэлъы­тэ. КIуращынэ Аскэрбый къэгъэлъэгъоныр зэригъэуцугъэ шIыкIэм къеушыхьаты режиссер дэгъухэр Адыгеим зэрэщагъэсагъэхэр.

Тхьэм къыпфигъэгъущта?

Урысыем изаслуженнэ артистэу, Адыгеим инароднэ артистэу Пэрэныкъо Чатибэ ипьесэу «О, си Тхь, къысфэгъэгъу» зыфиIоу режиссер цIэрыIоу Тхьа­кIумэщэ Налбый ыгъэ­уцугъэр драмэу щыт. Наркоманием, IофшIэн мыгъотым, мыхъо-мышIагъэхэр зезыхьэхэрэм тапэуцуным фэшI амалэу дгъэфедэщтхэм та­лъы­хъун зэрэфаем, унагъом икъиныгъо­хэм къэгъэлъэгъоныр афэгъэхьыгъ.

Артист цIэрыIохэу Уджыхъу Марыетрэ Тхьаркъохъо Теуцожьрэ зэшъхьэгъусэ ны-тыхэм ярольхэр къашIых. ЯкIалэу Байзэт шофер сэнэхьатым фырагъэджагъ, ау Iоф ышIэрэп. Наркотикхэм апыщагъэ хъугъэшъ, унагъом рэхьат иIэп.

Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артистэу Жъудэ Аскэрбый мыхъо-мышIэхэр зезыхьэрэ Байзэт ироль къешIы. Янэ-ятэхэм ятыгъо, ешъоныр шэн фэхъугъ. Ащ фэдэ ролыр къэпшIыныр къызэрыкIоп. КIалэр гукIэгъу зыхэлъ ны-тыхэм апэуцужьы, ежь ишъхьэгъусэ шъэжъыемкIэ хэпыджэшъ, еукIы.

Байзэт иныбджэгъоу Тембот ироль Бэгъушъэ Анзор къешIы. Артистхэр ярольхэмкIэ зэбгъап­шэхэу къыхэкIы. Тембот тIэкIу мэщынэ, цIыфхэм гумэкIыгъо къафимыхьы шIоигъу шъхьае, ешъоным пыщагъ. Артистым изекIокIэ-шIыкIэхэмкIэ къэгъэлъэ­гъоныр къыгъэбаигъэу тэлъытэ. ИгущыIэхэр IупкIэу къеIох. Мы­хъун Iоф пшIэ зыхъукIэ ущтэIукIызэ узыфэсакъыжьэу къызэрэпщыхъурэм икупкI ухещэ. Байзэт нахь пхъашэу мэзекIо. Зэгъэ­пшэнхэр ышIыхэзэ шъыпкъэныгъэм лъэхъу шъхьае, егъэлыекIыгъэу, дысэу мэгущыIэ, хэбзэн­чъэу мэпсэу.

— ИмылъкукIэ унэшхор ышIыгъа? — къыкIэупчIэ ар игъунэ- ­гъоу бизнесыр «зыгъэушIоркъыгъэм».

ШакIом ироль къэзышIырэ ХьатхьакIумэ Аскэрбый къэгъэлъэгъоныр нахь къегъэушъэбыми, ным ыпхъо ироль фэгъэзэгъэ КIэмэщ Разыет къызэриIуагъэу, гумэкIыгъохэм къакIичырэп.

Артистэу А. Жъудэм шIушIа­гъэу фэтлъэгъурэр ролым гукIи, псэкIи зэрэхэхьагъэр, игущыIэхэр зэ­хэугуфыкIыгъэхэу къызэрэтлъигъэIэсыхэрэр ары. Унагъом пхъа­шэу щызэпэуцух, ятэрэ ыкъорэ Iашэр зэтырахы, тым ылъэгъурэр фэмыщэчэу къызэ­хэфэ, дунаир ехъожьы…

Драматургэу Пэрэныкъо Чатибэ щыIэныгъэм къыхэхыгъэ темэр дэгъоу къызэIуихыгъ. Зыдетымыгъэштэрэ чIыпIэхэр къы­хэкIых нахь мышIэми, наркоманием тыпэуцун зэрэфаем урегъэ­гупшысэ.

Адыгэ къуаджэхэм ящыIакIэ сыда зынэсыгъэр? IофшIэн зымыгъотыхэрэм тыдэ загъэзэщта? ТыгъуакIохэм, ашъхьэ ифедэ нэмыкI ымыгъэгумэкIыхэрэм ящы­IакIэ сыдым нэсыщта? Мылъку зимыIэхэмрэ бизнесым зыщызыгъэпытэхэрэмрэ драматургым зэпегъэуцух. Сыда тызыфакIорэр? УпчIэхэр тхакIом къегъэуцух. Iофым хэкIыпIэ къыфэдгъотын зэрэтлъэкIыщтым тегупшысэзэ, театрэм тыкъычIэкIыжьы.

ЕмтIылъ Нурбый.
Сурэтхэр къэгъэлъэгъонхэм къащытетхыгъэх.