Бзэр — цIыфым ыпс

Мы гущыIэхэм сыдэу мэхьанэшхо яIа, сыдэу бэхэм уарагъэгупшысэра!

ЦIыфыр псэушъхьэм зэрэтекIырэр игущыIэн, итхэн, игупшысэн ары. Бзэм, жабзэм цIыфхэр зэхещэх, зэгурегъаIох. Бзэр зэфыщытыкIэ амал шIагъу. Ины­дэлъфыбзэ зыIумылъ цIыфыр тхьамыкI. Ар быдзыщэм хэлъэу сабыим къыдэхъу.

Лъэпкъым ыцIэ чыжьэу зыгъэIоу, ар нэмыкIхэм ахэзымыгъэкIуакIэрэр иныдэлъфыбз, ныжъ-тыжъхэм къыIуалъхьэгъэ гущыIакIэр ары. Тэ тыадыг, ти­ныдэлъфыбзэр — адыгабзэ. Ар кIочIэшху, зэкIужь, кIэракI, бай.

ЛIэшIэгъу пчъагъэм тилъэпкъ гъогу кIыхьэу къыкIугъэм, гъогу къинэу къызэринэкIыгъэм ныдэлъфыбзэр чIимынэу къыздырихьакIыгъ, игъогогъугъ. АщкIэ зишIуагъэ къакIохэрэм ащыщых адыгэ тхакIохэр, усакIохэр, шIэныгъэлэжьхэр, цIыф губзыгъэхэр. Тилъэпкъ лъызыгъэ­кIуатэхэрэм ащыщых Адыгэ театрэр, гъэзетыр, телевидениер, радиор, ансамблэхэу «Ислъамыер», «Налмэсыр». Ахэм лъэшэу тарэгушхо. ТитхакIохэм якъэлэмыпэ къычIэкIыгъэ произведениехэм уяджэ зыхъукIэ, зэгъэкIугъэхэу, гупшысэ куу ахэлъэу, адыгэ лъэпкъым ихъишъэ, итарихъ, ишэн-хэбзэ дахэхэр уапа­шъхьэ къырагъэуцох. Бзэм цIыфхэр зэфещэх, зэгурегъаIох, мамырныгъэр егъэпытэ.

Ныдэлъфыбзэр згъэлъэпIэн амал згъотыным, ащ рыгущыIэ зышIоигъохэм IэпыIэгъу сафэхъуным сицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу сыкIэхъопсыщтыгъэ. Мыщ фэдэ гухэлъ сшIынымкIэ адыгабзэр тэзыгъэхьыщтыгъэ кIэлэегъаджэми иIахьышхо зэрэхэлъыр къыхэзгъэщы сшIоигъу Ащ къызэриIуатэрэм узIэпищэщтыгъ, уезэщыщтыгъэп. Тарихъыр, шэн-хабзэхэр зыпхырыщыгъэ рассказхэр щыIакIэм къырипхыщтыгъэх. Ахэр гущыIэжъхэмкIэ, IорыIуатэхэмкIэ къыгъэбаищтыгъэх. Хэтрэ кIэлэегъаджи ипредмет кIэлэцIыкIухэм шIу зэраригъэлъэгъущтым пылъ, ащ фэгъэхьыгъэ екIолIа­кIэхэр къеугупшысых, ау адыгабзэр сэзыгъэхьыгъэр пстэуми къахэщыщтыгъ. Ащ синыдэлъфыбзэ гуфэбэныгъэу фысигъэшIыгъэр ары адыгабзэр язгъэхьынэу къыхэсхыным лъапсэ фэ­хъугъэр.

1999-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Мыекъуапэ дэт гурыт еджапIэу N 2-м адыгабзэмкIэ икIэлэегъаджэу Iоф щы­сэшIэ. Ныдэлъфыбзэр адыгэхэм аIулъы­ным, нэмыкI лъэпкъхэми зэрагъэшIэным сыдэлажьэ. Сыгу етыгъэу илъэс 20 хъугъэ адыгабзэм изэгъэшIэн сыз­пылъыр.

СиIофшIэнкIэ анахь мэхьанэ зэстырэр кIэлэеджакIомэ яныдэлъфыбзэ аIулъыныр ары. Къалэм къыщыхъугъэу, щапIугъэ сабыйхэм зэкIэ псынкIэу зэхашIыкIырэп. Ау екIолIэкIэ зэфэшъхьафхэр къызфэзгъэфедэзэ сиIофшIэн зэхэсэщэ. Урокыр ашIогъэшIэгъон зыхъукIэ, зэхахыгъэр агу раубытэщт, ыпэкIи яшIэныгъэхэм ахагъэхъоным дэлэжьэщтых.

КIэлэеджакIохэр зэрифэшъуашэу тхэнхэ, еджэнхэ алъэкIэу гурыт еджапIэр къаухы. Анахьэу Iоф зыдэсшIэрэ лъэныкъохэм ащыщ кIэлэеджакIомэ адыгэ­хэм яшэн-хабзэхэр, цIыф цIэрыIоу яIэхэр язгъэшIэнхэр. Ахэр агу къинэжьыным фэшI фильмхэр ясэгъэлъэгъух, тхылъхэм сыкъафеджэ. Джащ фэдэу лъэпкъым ыбзэ имэхьанэ къэзыIэтырэ мэфэкI Iофтхьабзэхэу республикэм щы­зэхащэхэрэм кIэлэеджакIохэр сигъусэу сахэлажьэ.

Адыгабзэмрэ тхыбзэмрэ я Мафэ ипэгъокIэу гъэтхэпэ мазэм ныдэлъфыбзэм фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр илъэс къэс тиеджапIэ щызэхэтэщэх. КIэлэ­еджакIохэр лъэшэу фэчэфхэу ахэм ахэ­лажьэх. Усэхэм къяджэх, сочине­ниехэр атхых, нэмыкI зэнэкъокъу гъэшIэгъонхэри афыретэгъэкIокIых. Къы­хэзгъэщы сшIоигъу тикIэлэеджакIохэр республикэ зэнэкъокъухэм зэрахэлажьэхэрэр.

ЯхъулIэ Зой.