Орэдым бзэр егъэдахэ

Исэнэхьат щыIэныгъэм гъунджэ щыфэхъугъ. Орэдым тамэу ритырэр шIукIэ къетэжьызэ, дунаим цIэрыIо щыхъугъэ Нэхэе Тэмарэ непэ имэфэкI маф.

Урысыем, Абхъазым язаслуженнэ артисткэу, Адыгэ Респуб­ликэм инароднэ артисткэу Нэхэе Тэмарэ гукъэкIыжьэу иIэр макIэп. Едэпсыкъоешхом щыщ, ау икIэлэцIыкIугъом къыщыублагъэу ащ дэсыгъэп, унагъор бэрэ кощыщтыгъ. Ятэу Рэщыдэ колхоз тхьаматэу зэрэщытым къыхэкIэу псэупIэр зэблахъущтыгъ. Якъоджэ гупси псым ычIэгъ хъугъэ.

— Зэшыпхъуищ тыхъоу тянэ-тятэхэм тагъэсагъ, Саидэ кIэлэ­егъадж, Фатимэ орэд къеIо, — къеIуатэ Тэмарэ. — Адыгэкъалэ тыкъэкIожьыгъэу культурэм и Унэ Iоф щысшIэзэ, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Ислъамыем» сырагъэблагъи, сиIофшIэн нахь лъыкIотагъ.

Художественнэ самодеятельностым хэтэу Болгарием щыкIогъэ фестивалым Т. Нэхаир зы­хэлажьэм, купым хэтыгъэ тхэкIо цIэрыIоу Бэрэтэрэ Хьамидэ къэбар гъэшIэгъон къытфиIотэжьыгъагъ.

— Болгархэр дахэу къытпэгъо­кIыгъэх, концертым нэбгырабэ еплъыгъ. Культурэм иIофышIэхэм ащыщ къытэкIуалIи, Нэхэе Тэмарэ къыкIэупчIагъ. «Тэмарэ фэдэ орэдыIохэр художественнэ самодеятельностым хэтхэу шъо­Iомэ, профессиональнэ артистэу шъуи­Iэхэр сэ сынэгу къыкIэуцох. ОрэдыIо дэгъу дэдэхэр Адыгеим щагъасэхэу сэлъытэ. Тышъохъуа­псэ ащ фэдэ орэдыIохэр зэрэшъуиIэхэм фэшI», — къыIогъагъ Болгарием щыщым. Сигуапэу Нэхэе Тэмарэ ымакъэ седэIу, — игупшысэхэм тащигъэгъозэ­гъагъ Бэрэтэрэ Хьамидэ.

КIыргъ Юрэрэ Бэрэтэрэ Хьамидэрэ зэдаусыгъэ «Бжыхьэ шIулъэгъур» Нэхэе Тэмарэ къызеIом ыуж орэдыр цIыфхэм зэлъашIагъ. Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу Андырхъое Хъусенэ Украинэм ипсэупIэу Дьяково щыфэхыгъ. Адыгеимрэ Украинэмрэ зэпхыныгъэу зэдыряIэм игъэпытэн фэгъэхьыгъэ зэхахьэу Дьяково щызэхащагъэм Нэхэе Тэмарэ зэрэхэлэжьэгъагъэр шIукIэ ыгу къегъэкIыжьы.

Израиль иадыгэ къуа­джэу Кфар-Камэ тиреспубликэ щыщ артистхэу апэу рагъэблэгъагъэхэр Нэхэе Тэмарэрэ Гъо­нэжьыкъо Аскэррэ. Концерт гъэшIэгъон къафатыгъ. Ащ ыуж «Ислъамыер», «Налмэсыр», нэмыкIхэри Израиль щыIагъэх.

ЦIэрыIо зыщыхъугъэр

Ансамблэу «Ислъамыем» Нэхэе Тэмарэ хэтэу ижъырэ адыгэ орэдхэр къыIохэзэ, искусствэм нахь щызэлъашIагъ. Къэ­бэртэе-Бэлъкъарым, Къэ­рэщэе-Щэрджэсым, Краснодар, Москва, Тыр­куем, Абхъазым, фэшъхьафхэм «Ислъамыер» ащыIагъ. «Абхъазым изаслуженнэ артистк» зыфиIорэ щытхъуцIэр Тэмарэ къыфаусыгъ.

Филармонием ипэщагъэу Хъот Заур, композиторэу, «Ислъа­мыем» ихудожественнэ пащэу Нэхэе Ас­лъан зэхэщэн Iофхэр дэгъоу зэрагъэцакIэщтыгъэхэм, Правительствэр IэпыIэгъу къазэрафэхъурэм яшIуагъэкIэ «Ислъа­мыем» зиушъомбгъугъ.

Адыгабзэр еджапIэм щимыкIугъэми, Нэхэе Тэмарэ тхакIи, еджакIи зэригъэшIэ­жьыгъ. Къэралыгъо телерадиокомпаниеу «Адыгеим» илъэси 7 журналистэу Iоф щишIагъ. Ащ дакIоу искусствэм лъагъоу щыпхырищырэр зыми хигъэкIокIагъэп. Симфоническэ оркестрэр игъусэу концерт Мые­къуапэ къыщитыгъ.

Дунэе Адыгэ Хасэм изэхахьэу Налщык щыкIорэм тыхэлажьэзэ, шIэныгъэлэжь цIэрыIоу, адыгэм ыгу къызэрэтеорэм кIэдэIукIын, уасэ фэзышIын зылъэкIыщтыгъэ Нало Заур къыIогъагъэр сщыгъу­пшэрэп. Ащ зэрилъытэщтыгъэмкIэ, адыгабзэр зэбгъэшIэным фэшI тиорэдыIохэм уядэIун фае. Нэхэе Тэмарэ макъэр ыгъэIорышIэзэ, адыгабзэр егъэдахэ, гущыIэм кIуачIэ хелъхьэ.

Тхьабысымэ Умарэ, Натхъо Джанхъот, Гъонэжьыкъо Аскэр, ЛIыхэсэ Мухьдинэ, Сихъу Рэмэзанэ, Лъачэ Альберт, нэмыкIхэм аусыгъэ орэдхэр Нэхэе Тэмарэ ыгъэжъынчыгъэх, лъэпкъ искусствэм ибаиныгъэ хигъэхъуагъ. «ТызэхэкIыжьы», «ШIулъэгъур къаджэ», фэшъхьафхэри гум иорэдых.

Аужырэ илъэсхэм Т. Нэхаим Адыгэ къэралыгъо университетым, АР-м искусствэхэмкIэ иколледж кIэлэегъаджэу Iоф ащешIэ. Ыгъэсагъэхэр эстрадэм щызэлъа­шIэх. Даутэ Сусанэ, Цышэ Зарэт, Юрий Конжиныр Урысыем ителеканалэу «Жъуагъом» изэнэ­къокъу илъэс зэфэшъхьафхэм хэлэжьагъэх. Непэ ригъаджэхэрэм цIэрыIохэр къа­хэкIыщтэу тэгугъэ.

— Iоф зыдасшIэхэрэм сафэраз, — къытиIуагъ Нэхэе Тэмарэ. — Искусствэм тапэкIи сыхэтыщт.

Т. Нэхаим ишъаоу Алый рес­публикэ гимназием искусствэхэмкIэ икласс щеджэ. Артист цIэрыIо хъущтми тшIэрэп, ау къыхэдгъэщы тшIоигъу гъэсэныгъэ дэгъу иIэу щыIэныгъэм игъогу зэрэтеуцощтыр.

Опсэу, Тэмар! УигухэлъышIу­хэр Тхьэм къыбдегъэхъух. Искусствэм о фэпшIагъэр гъашIэм хэкIокIэщтэп.