ПшъэдэкIыжьыр ины

Адыгэ Республикэм и Прокуратурэ иколлегие тыгъуасэ зэхэсы­гъоу иIагъэм къулыкъум 2019-рэ илъэсым Iофэу ышIагъэр щызэфа­хьысы­жьыгъ, мы илъэсымкIэ пшъэрылъхэр агъэнэфагъэх.

Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, УФ-м и Генеральнэ прокурор игуадзэу Андрей Кикоть, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Вла­димир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, республикэм и Апшъэрэ Хьыкум итхьаматэу Шумэн Байзэт, щынэгъончъэнымкIэ федеральнэ къулыкъум АдыгеимкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Сергей Каштановыр, УФ-м и Следственнэ комитет иследственнэ ГъэIорышIапIэ ипащэу Александр Глущенкэр, нэмыкIхэри.

АР-м ипрокурор шъхьаIэу Игорь Шевченкэм илъэсым изэфэхьысыжьхэр къышIыгъэх, тапэкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтыщт лъэныкъохэр къыгъэнэфагъэх. Унашъоу ашIыгъэхэм, джащ фэдэу хэбзэ къулыкъухэм, хьыкумхэм ыкIи хэбзэухъумакIохэм зэпхыныгъэ адыряIэу Iоф зэрашIагъэм яшIуагъэкIэ гъэхъэгъэшIухэм къафэкIонхэ зэралъэкIыгъэр, ащ дакIоу шъо­лъырым зыпкъитыныгъэ зэри­лъыр къыхигъэщыгъ.

2019-рэ илъэсымкIэ федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм къы­гъэнэфэрэ шапхъэхэр мин 11-м ехъурэ республикэм щаукъуагъэхэу къыхагъэщыгъ, ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэм пае унэшъо гъэнэфагъэхэр ашIыгъэх. Прокурорхэм къагъэхьазырыгъэ материалхэмкIэ уголовнэ Iоф 63-рэ къызэIуахыгъ, сомэ милли­он 53-рэ зытефэрэ Iоф 1500-м ехъу хьыкумхэм аIэкIагъэхьагъ, ахэм янахьыбэр зэхэ­фыгъэ хъугъэ. Нэбгырэ 2965-мэ — дисциплинарнэ, 240-мэ — административнэ пшъэдэкIыжь арагъэхьыгъ.

Предпринимательхэм, сэкъат­ныгъэ зиIэхэм, зыныбжь хэкIотагъэхэм, зянэ-зятэ зимыIэжь сабыйхэм, фэтэрыбэу зэхэт унэу ашIыхэрэм зиахъщэ хэзылъхьагъэхэм яфитыныгъэхэр укъуагъэ мыхъунхэмкIэ, цIыфхэм игъом лэжьапкIэр ятыгъэнымкIэ, нэмыкI лъэныкъохэмкIи IофшIэныр нахь агъэлъэшыгъ. Джащ фэдэу лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн пэIухьащт мылъкур гъэфедагъэ зэрэхъурэм прокуратурэр лъэплъэ, еуплъэкIу.

— ЛэжьапкIэм итынкIэ предприятие ыкIи организацие 15-мэ хэбзэгъэуцугъэр ащаукъуагъэу къыхэдгъэщыгъ, ахэр дэдгъэзыжьхэзэ, цIыфхэм къагъэхъэгъэ сомэ миллион 45-рэ фэдиз арядгъэтыжьыгъ. Анахьэу тызыгъэгумэкIыхэрэм ащыщ коммунальнэ фэIо-фашIэхэм апэIу­хьэрэ ахъщэр къызэралъытэрэ шIыкIэр шапхъэхэм адиштэныр, мы лъэныкъомкIэ цIыфхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэр, — къыIуагъ прокурорым.

Къолъхьэ тын-Iыхыным ылъэ­ныкъокIэ хэбзэгъэуцугъэр гъогогъу 1171-рэ аукъуагъэу къыхагъэщыгъ, нэбгырэ 500-мэ административнэ ыкIи дисциплинарнэ пшъэдэкIыжь арагъэ­хьыгъ. Прокурорхэм яуплъэкIунхэм ауж уголовнэ Iоф 15 къызэIуахыгъ.

БлэкIыгъэ илъэсым ведомствэм иIофшIэн зэфэхьысыжьэу фэхъугъэхэм уагъэрэзэнэу щыт нахь мышIэми, джыри гумэкIыгъо зыдэщыIэ лъэныкъохэр зэ­рэщыIэхэр, ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэм фэшI къатефэрэр зэкIэ зэрагъэцэкIэщтыр, пшъэдэкIы­жьыр зэрагъэлъэшыщтыр АР-м ипрокурор кIэухым къыIуагъ.
Республикэм игъэцэкIэкIо ыкIи хэбзэухъумэкIо къулыкъу­хэм, прокуратурэм зэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу Iоф зэрэзэ­дашIэрэр, ащ фэдэ зэпхыныгъэм шIогъэшхо къызэритырэр Адыгеим и ЛIышъхьэ игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Прокурорхэм анаIэ зытырагъэтын фэе Iофыгъуабэхэр зэрэщыIэхэр хигъэунэфыкIыгъ.

БзэджэшIагъэхэм апэшIуекIогъэным ыкIи хэбзэгъэуцугъэр къэухъумэгъэным афэшI блэ­кIыгъэ илъэсым республикэ прокуратурэм икъулыкъушIэхэм Iофышхо зэрашIагъэр, ащкIэ ахэм зэрафэразэр республикэм ипащэ ариIуагъ. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным къыгъэнэфэгъэ лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн непэ пстэуми анахь шъхьаIэу зэрэщытыр къыхигъэщыгъ.

— Республикэ бюджетыр илъэс къэс нахьыбэ мэхъу, ащ дакIоу хабзэм пшъэдэ­кIыжьэу ыхьын фаеми хэхъо. Арышъ, пшъэрылъхэр зэшIо­хыгъэ зэрэ­хъухэрэм пытагъэ хэлъэу къекIолIэгъэн, лъы­плъэгъэн фае, ащкIэ прокуратурэм иIофшIэн зэрэзэхищэрэм мэхьанэшхо зэриIэм щэч хэлъэп, — къыIуагъ Къум­пIыл Мурат.
ПсэупIэ-коммунальнэ хъыз­мэтым, бюджетым, бизнесым хэщагъэхэм, гумэкIыгъо зиIэу прокуратурэм зыкъыфэзыгъа­зэхэрэм яIофыгъохэр зэхэфыгъэнхэр, яфитыныгъэхэр укъуа­гъэ мыхъуным лъыплъэгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэу республикэм ипащэ къыгъэнэфагъэх.

ТХЬАРКЪОХЪО Адам.
Сурэтхэр А. Гусевым тыри­хыгъэх.