КIышъор укъэбзыгъэным имызакъоу…

Ары, непэ зигугъу къэтшIырэ къэкIырэ Iэзэгъу уцыр кIышъом къытекIэрэ къамцIычхэм, лъэ­гум фэхъурэ лыргъужъхэм ятегъэкIынкIэ на­роднэ медицинэм бэшIагъэу егъэфедэ. ЗыфатIорэр адыгабзэкIэ — «шэйтанIушъхь», урысыбзэкIэ «чистотел» зыфаIорэр ары. Шъыпкъэ, адыгабзэкIэ ащ зэ­реджэхэрэм лъапсэу иIэр сшIэ­рэп, ау урысыбзэм ар къызэрэхэнагъэм къэкIырэ уцым IэзэкIэ амалэу иIэр нафэ къе­шIы, ыцIэ къегъэшъыпкъэжьы.

Ау ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэхэр (къамцIычхэр, лыргъужъхэр) кIышъом тегъэкIы­гъэнхэм изакъоп шэйтанIу­шъхьэр (чистотелыр) народнэ медицинэм зэрэщагъэфедэрэр. ШIум, жъэжъыехэм, тхьабылым яIэзэгъэнымкIи ар къашъхьапэ.

ШIэныгъэлэжьхэу къэкIырэ уцхэм язэгъэшIэн пылъхэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, шэйтанIушъхьэм хэлъых органическэ кислотэхэр, витаминэу С-р, провитаминэу А-р, эфирнэ да­гъэ. Iэзэн IофхэмкIэ народнэ медицинэм егъэфедэх щэпкъыри (уцым ыпкъ), тхьапэхэри, икъэгъагъи, ылъапси. Мы къэ­кIырэ Iэзэгъу уцым анахь шIуа­гъэу хэлъэу бэмэ ашIэрэр «ан­тисептическэ» зыфаIохэрэм зэращыщыр ары.

Шъуфэсакъ, щынагъо!

Мы уцым ытхьапэхэри, ищэпкъи, икъэгъагъи — зэкIэри щэнаут зыхэлъ закIэх. Арышъ, IэзэкIэ амалэу иIэхэу народнэ медицинэм къыты­хэрэм къащыгъэнэфэгъэ шапхъэхэм (дозировкэм) уашIо­кIы хъущтэп.

IэзэкIэ амалэу иIэхэр

Зэзмыжъо узыр («желчнокаменная болезнь» зыфаIорэр)

КъэкIырэ уцхэу шэйтанIушъхьэмрэ сэрымэмрэ (мята перечная) ятхьапэхэр зэфэдизэу зэхэплъхьанхэшъ, ащ щыщ джэмышхышъхьитIум псы стэчан кIэпкIэщт. Ар сыхьатныкъорэ мэшIо мэкIэ дэдэм щыбгъэ­стырыщт (къэмыгъажъоу). Нэ­ужым бгъэучъыIыжьынышъ, псыпсым кIэбгъэкIыщт. А псым фэдэ стэчан зырыз пчэдыжьми пчыхьэми уешъощт.

Щэхэпс мыжъоузыр («мочекаменная болезнь» зыфаIорэр)

ШэйтанIушъхьэ гъэгъушъыгъэ, гъэушкъоигъэ джэмышхышъхьэм псыжъо стэчанитIу кIэпкIэщт. Ар сыхьати 4-рэ щыбгъэтыщт. Зызэтебгъэчъыжьырэм ыуж стэчанныкъо зырызэу пчыхьэрэ ыкIи пчэдыжьырэ уешъощт

Цэмыхыр (лишаир)

Мы уцым щыщ грамми 100-м псы чъыIэ литри 4 кIэпкIэнышъ, къэжъоным нэсэу машIом тебгъэтыщт, зы сыхьатрэ ар щыбгъэтынышъ, зэтебгъэчъы­жьынышъ, зыгъэпскIыпIэу (ваннэр) псы литрэ 20 — 30 фэдиз зэрытым хэпкIэщт (псым температурэу иIэр градус 40 — 45-м нэсэу). Такъикъи 10-м нэс ащ сымаджэ хъугъэр хэлъын фае. КIэлэцIыкIухэр зыхэгъо­лъхьащтхэ псым температурэу иIэр градус 40-м ехъу хъущтэп. Ащ фэдэ псым зы мафэ тешIэ-
мэ, ятIонэрэ мафэм ухэлъызэ пшIыщт.

ПэкIоцI лыпIэ бэгыгъэхэр (полипхэр)

Зы пэгъуанэм мы уцым ипс щыщ зы гъуаткIо е тIу ибгъэткIощт. Арэущтэу зыпшIыкIэ, тIэкIу ебжьыбжьыщт. Ар зытекIырэм ыуж такъикъи 2 — 5 зытешIэкIэ ятIонэрэ пэгъуанэм ибгъэткIощт. Мафэм 2 —– 3 арэущтэу пшIын фаеу къеIо народнэ медицинэм.

Цэлыр мэузымэ

Ащ ыгъэгумэкIыхэрэм мы къэкIырэ Iэзэгъу уцым псэу къыкIэкIырэм щыщ цэлхэм мафэм 3 — 4 ащафэзэ ашIымэ ишIуагъэ къэкIощтэу еIо народнэ медицинэм. Мэфи 3 — 4-м нахьыбэ пшIыныр ищыкIагъэп.

Косметикэм зэрэщагъэфедэрэр

Лъакъохэр мэпкIантIэхэмэ

ШэйтанIушъхьэ гъэгъушъыгъэ грамм 200-м псыжъо литри 2 кIэпкIэнышъ, мэучъыIыфэ щыбгъэтыщт. Нэужым а псым лъакъохэр хэбгъэтыхэзэ пшIыщт.
КъамцIычхэр тегъэкIыгъэнхэр

Ащ пае ахэм, къамцIычхэм, мы къэкIырэ уцым ипс игъо­рыгъоу ащыпфэзэ пшIыщт.

Псауныгъэ Тхьэм къышъует.