Мэз хъызмэтым иIофыгъохэр

Адыгеим имэз промышленнэ комплекс хэхъоныгъэ ышIынымкIэ зэфэхьысыжьхэм зыщатегущыIэгъэхэ зэхэсыгъо тыгъуасэ Правительствэм и Унэ щыкIуагъ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ипшъэрылъкIэ ар зэрищагъ АР-м и Премьер-министрэу Александр Наролиным. Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх вице-премьерхэу Сапый Вячеславрэ Наталья Широковамрэ, АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владимир Свеженец, республикэм и Къэ­ралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу Шъэо Аскэр, муниципалитетхэм япащэхэр, нэмыкIхэри.

Республикэм имэз хъызмэт илъэсым IофшIэнэу ыгъэцэкIагъэм изэфэхьысыжьхэм къатегущыIагъ АР-м мэзхэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Былымыхьэ Рэщыдэ. Ащ къызэриIуа­гъэмкIэ, республикэм имэз фонд зэкIэмкIи гектар мин 239,5-рэ мэхъу. 2009-рэ илъэсым щегъэ­жьагъэу непэрэ мафэм ехъулIэу гектар мини 194-м ехъум къыхиубытэрэ мэз Iахь 336-рэ бэджэндэу аратыгъ. Шъолъырым Iоф щызышIэрэ организации 5 пхъэм игъэхьазырын фэгъэзагъэх, ГъэIорышIапIэм ахэм зэкIэми зэзэгъыныгъэхэр ади­шIыгъэх. Илъэсым къыкIоцI пхъэ кубическэ метрэ мини 195,5-рэ агъэхьазыры.

Лъэпкъ проектэу «Экологием» хэхьэрэ федеральнэ ыкIи шъолъыр проектэу «Мэзхэм якъэухъумэн» зыфиIорэм игъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу 2019-рэ илъэсым чIыгу гектар 15,3-м чъыг цIыкIухэр (раупкIыгъэхэм ачIыпIэ) ащагъэтIысхьажьыгъэх. Джащ фэдэу ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ проектым епхыгъэу мэз хъызмэтым щагъэфедэрэ хэушъхьафыкIыгъэ техникэ Гъэ­Iо­рышIапIэм къыIэкIэхьагъ, ащ сомэ миллион 12-м ехъу те­фагъ.

Былымыхьэ Рэщыдэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, гидротехническэ ыкIи нэмыкI псэуалъэхэм яшIын фытегъэпсыхьагъэу мэз фондым хахьэу чIыгу гектари 100 фэдизым атет чъыгхэр илъэс къэс раупкIых. БлэкIыгъэ илъэсым къыдэкIыгъэ унашъом къызэригъэнафэрэмкIэ, мэзыр зэтегъэуцожьыгъэным фэшI чъыг гектар пчъагъэу раупкIыгъэм фэдиз къабзэ агъэтIысхьажьын фае. Ау а лъэныкъомкIэ непэ гумэкIыгъохэр щыIэх, ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэм пае муниципалитетхэм IофшIэныр нахь агъэлъэшынэу, чъыг цIыкIухэр зыщагъэтIысхьащтхэ чIыпIэхэр игъом къыхахынхэу ГъэIорышIапIэм ипащэ къяджагъ.

Мэзхэр зэтегъэуцожьыгъэнхэм иIофыгъо мыщ дэжьым анахь шъхьаIэу зэрэщытыр Александр Наролиным къыIуагъ. АщкIэ гъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъушIэхэм, мэзым дэлажьэхэрэм яшIошIхэр зэригъэшIагъ. Респуб­ликэм шIуагъэ къыфэзыхьыщт лъэныкъо пстэуми ягъэцэкIэн анаIэ тырагъэтынэу афигъэпытагъ. Пхъэм игъэхьазырынкIи, нэмыкI лъэныкъохэмкIи хэбзэгъэуцугъэр аукъоу шъолъырым къыщыхагъэщыгъэмэ къыкIэуп­чIагъ.

2019-рэ илъэсым изэфэхьысыжьхэм закъыфэбгъазэмэ, гъогогъу 15-рэ хэбзэнчъэу мэзыр раупкIыгъэу зэрагъэунэфыгъэр ГъэIорышIапIэм ипащэ къы­Iуагъ. Ыпэрэ илъэсым егъэп­шагъэмэ а пчъагъэр нахьыбэ хъугъэ. Шапхъэхэр зыукъуагъэ­хэм алъэныкъокIэ Iофхэр къызэIуахыгъэх, зэхэфынхэр макIох.

Адыгэ Республикэм сатыумкIэ ыкIи экономикэ хэхъоныгъэм­кIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур мэз промышленнэ комплексым экономическэ къэгъэлъэгъонэу иIэхэм къащыуцугъ, зэфэхьысыжьхэр къышIыгъэх. 2018-рэ илъэсым республикэм IуигъэкIыгъэ продукцием ипроцент 15,4-р мы хъызмэтым телъытагъ. БлэкIыгъэ илъэсым имэзибгъу а пчъагъэм хэхъуагъ ыкIи процент 20-м ехъугъ. 2018-рэ илъэ­сым мы хъызмэтым хэщэгъэ предпринимательхэм ыкIи организациехэм япчъагъэ 685-рэ хъущтыгъэмэ, блэкIыгъэ илъэсым 720-м кIэхьагъ, Iоф щызышIэрэр нэбгырэ 2603-рэ мэхъу. 2016 — 2018-рэ илъэсхэм къакIоцI шъолъырым ипредприятие инхэм ыкIи гурытхэм ямылъку шъхьаIэ инвестициеу халъхьагъэр сомэ миллион 799,2-рэ мэхъу. 2018-рэ илъэсым Урысыем изэхэубытэгъэ бюджет сомэ миллион 885-м ехъу рагъэхьагъ. Мэз хъызмэтым тапэкIи хэхъоныгъэ ышIыныр, экономикэм шIуагъэ къыфихьэу гъэпсыгъэныр, ащ хэщэгъэ пстэуми шапхъэу щыIэхэр агъэцэкIэнхэр — джары непэ пшъэрылъ шъхьаIэу щытыр. Ар зэшIохыгъэ зэрэхъу­рэм ащ фэгъэзэгъэ хэбзэ къулыкъухэр лъыплъэщтых.

Мэз хъызмэтым зыпкъ итэу хэхъоныгъэ ышIыным, ащкIэ амалэу щыIэхэм, нэмыкI Iофыгъохэм къэзэрэугъоигъэхэр атегущыIагъэх, анахьэу анаIэ зытырагъэтын фэе лъэныкъохэр агъэнэфагъэх.

ТХЬАРКЪОХЪО Адам.