Ныдэлъфыбзэхэм язэгъэшIэн фэгъэхьыгъагъ

Урысые Федерацием и Федеральнэ ЗэIукIэ и Къэралыгъо Думэ ты­гъэгъазэм и 16-м Iэнэ хъураеу «Законодательное обеспечение сохранения, развития и изучения языков народов Российской Фе­де­рации: состояние и перспективы» зыфиIорэр щыкIуагъ. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм гъэсэныгъэмкIэ, шIэ­ны­­­­гъэмкIэ, ныбжьыкIэхэм яIофхэмкIэ, спортымкIэ, СМИ-мкIэ, об­ще­ст­веннэ организациехэм адэлэжьэгъэнымкIэ икомитет итхьа­ма­тэу Шэу­джэн Тембот ащ хэлэжьагъ.

ШIэныгъэлэжьхэр, депутатхэр, экспертхэр, специа­листхэр Урысые Федерацием къэ­ралыгъо лъэпкъ политикэр зэрэпхыращырэм, Урысыем щыпсэурэ лъэпкъхэм яныдэлъфыбзэхэм якъэухъумэнрэ язэгъэшIэнрэ атегъэпсыхьэгъэ Iофыгъохэм мыщ щатегущыIагъэх.

Парламент комитетым итхьаматэу Шэуджэн Тембот лъэпкъ къэралыгъо политикэр Адыгэ Республикэм зэрэщыпхыра­щырэм къытегущыIагъ. Ащ зэ­рэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Урысые Федерацием ишъолъырхэу ныдэлъфыбзэм икъэухъумэн тегъэпсыхьэгъэ законыр апэу зыштагъэхэм Адыгеир ащыщ. Адыгэ Республикэм и Законэу N 74-1-р зытетэу «Адыгэ Республикэм щыпсэурэ лъэпкъхэм абзэхэм яхьы­лIагъ» зыфиIорэр 1994-рэ илъэ­сым гъэтхапэм и 31-м аштагъ.

Мы законым диштэу Адыгеим иорганизациехэу гъэсэныгъэ языгъэгъотыхэрэм адыгабзэр, адыгэ литературэр, адыгэ ха­бзэр, Адыгеим итарихъ, Адыгэ Республикэм игеографие, ер­мэлыбзэмрэ ермэл литерату­рэмрэ, славян культурэр, урым­хэм якультурэ, къэндзалыбзэр, Адыгэ Республикэм щыпсэурэ лъэпкъхэм якультурэ, урыс художественнэ культурэр ащарагъашIэ.

— Адыгэ Республикэм и Законэу 2013-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 27-м аштагъэу N 264-р зытетэу «Гъэсэныгъэ Адыгэ Республикэм зэраща­рагъэгъотырэм ехьылIагъ» зыфиIорэм ныдэлъфыбзэкIэ гъэсэ­ныгъэ ягъэгъотыгъэныр, Адыгэ Республикэм икъэралыгъуабзэ­хэр, Урысые Федерацием щы­псэурэ лъэпкъхэм яныдэлъфыбзэхэр зэгъэшIэгъэнхэр къы­щыдэлъытагъ. Республикэм игурыт еджапIэхэм ащкIэ ящыкIэгъэ кIэлэегъаджэхэр яIэх. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат кIэщакIо зэрэфэхъугъэм тетэу гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу Т. М. КIэращэм ыцIэ зыхьырэм 2018-рэ илъэсым итыгъэгъазэ Проектнэ офис къыщызэIуахыгъ, — къыхигъэщыгъ пар­ламент комитетым итхьаматэ.

Шэуджэн Тембот зэрэхи­гъэ­унэфыкIыгъэмкIэ, гурыт еджа­пIэхэм ащарагъэхьырэ пред­метхэм япрограммэхэм япроектхэр Проектнэ офисым къы­гъэ­хьазырыгъэх. Урысые Феде­рацием гъэсэныгъэмкIэ и Министерствэ адыгабзэмрэ адыгэ литературэмрэ язэгъэшIэн тегъэпсыхьэгъэ программэ 13 IэкIагъэхьагъ. Я 5 — 9-рэ классхэм арысхэм адыгабзэр зэ­рарагъэшIэщт программэм Федеральнэ методическэ объединением къыдыригъэштагъ. Ащ фэдэ программэ 12-мэ джыри ар ахэплъэнэу щыт.

План гъэнэфагъэм диштэу адыгабзэр языгъэхьырэ, урокхэм анэмыкIэу лъэпкъ хабзэ­хэмрэ бзэмрэ афэгъэхьыгъэ IофшIэнхэр зыгъэцэкIэрэ, этнографическэ музейхэр зиIэ гурыт еджэпIи 4-мэ Iоф зэрашIэрэм Шэуджэн Тембот къытегущыIагъ.

Къэралыгъуабзэу щыт адыга­бзэм изэгъэшIэнкIэ мыгъэ апэ­рэу Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр республикэм щызэрахьа­гъэх. ГущыIэм пае, адыгабзэкIэ тотальнэ диктант атхыгъ, Адыгэ Республикэм игурыт еджа­пIэхэм яя 9 — 11-рэ классхэм арысхэр адыгабзэм икъэу­хъумэнрэ изэгъэшIэнрэ афэгъэхьыгъэ Iофыгъохэм атегущыIагъэх. РеспубликэмкIэ апэрэу Iоныгъом и 27-м къыщегъэжьагъэу чъэпыогъум и 3-м нэс адыгэ хабзэмрэ бзэмрэ язэгъэшIэн фэгъэхьыгъэ лагерь базэу «Горная легенда» зыфиIорэм щызэхащагъ.

— Парламент комитетым илъэIукIэ Адыгэ Республикэм имуниципальнэ образованиехэм ялIыкIо къулыкъухэр адыга­бзэм икъэухъумэнрэ изэгъэшIэнрэ афэгъэхьыгъэ Iофыгъо­хэм язэхэсыгъохэм щатегущы­Iагъэх. АщкIэ предложениеу щыIэхэр зэхэугъоежьыгъэнхэм джыдэдэм парламент комитетыр ыуж ит. Ащ пае депутатхэр, гъэсэныгъэм, культурэм, къэбар жъугъэм иамалхэм, общественнэ организациехэм ялIыкIохэр, кIэлэегъаджэхэр, ны-тыхэр зыхэхьащтхэ купхэр му­ниципальнэ образованиехэм ащызэхэщэгъэнхэу унашъо аштагъ, — къыIуагъ рес­публикэ комитетым итхьаматэу Шэуджэн Тембот.

Игъоу алъэгъугъэхэр къыда­лъытэхэзэ, Iэнэ хъураем икIэ­уххэмкIэ резо­люцие аштагъ.