Мы охътэ благъэм зэшIохыгъэ хъущтэп

IэкIыб къэралыгъуабзэхэр шIокI имыIэу зэтыгъоу атырэ ушэтынхэм ахагъэхьанхэу щытыгъ. Ау мы охътэ благъэм ар ашIэн амылъэкIынэу партиеу «Единэ Россием» ылъытагъ ыкIи УФ-м просвещениемкIэ и Министерствэ зыфигъэзагъ.

Къэралыгъо ушэтынхэу шIокI имыIэу атынхэ фаехэм ахэр ахэмыхьанхэу зыкIаIорэм лъапсэу иIэхэр къызэхифыгъэх партийнэ проектэу «Новая школа» зыфи­Iорэм икоординаторэу, партием и Генеральнэ совет и Президиум хэтэу Алена Аршиновам.
Ащ къызэриIуагъэмкIэ, Урысыем исубъект 85-мэ яэкспертхэм ыкIи общественностым илIыкIохэм зэдырагъэштагъ непэ гъэсэныгъэм исистемэ ащ зэрэфэмыхьазырымкIэ. 2022-рэ илъэсыр ары IэкIыб къэралыгъуабзэхэр шIокI имыIэу атырэ экзаменхэм ахагъэхьанхэу зыщытыгъэр. Ау ащ тетэу Iофыр хъун ылъэ­кIыщтэп.

Ащ фэдэ унашъо аштэным ыпэкIэ шIэгъэн фэегъэ Iофтхьабзэхэр непэ агъэцэкIагъэхэп, Iофыгъоу щыIэхэр зэшIуахыгъэхэп. ЕджапIэхэм IэкIыб къэралыгъуабзэхэмкIэ кIэлэегъэджэ дэгъу­хэр, егъэджэнымкIэ ахэм ящыкIэгъэ Iэмэ- псымэхэр, техникэ зэтегъэпсыхьагъэ икъу фэдизэу яIэхэп.

Депутатым къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, IэкIыб къэралыгъуабзэхэр шIокI имыIэу атырэ экзаменхэм ахэгъэхьэгъэнхэмкIэ пэрыохъу хъурэмэ ащыщ гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ къэралыгъо стратегие зэрэщымыIэр. Экспертхэм а лъэныкъор къыхагъэщы. Стратегиер ары къызыпкъырыкIын фаер IэкIыб къэ­ралыгъуабзэхэр ЕГЭ-м шIокI имыIэу хэгъэхьэгъэнхэр. Ащ тетэу мыхъумэ, мы Iофтхьабзэм тэрэзэу зыфэбгъэхьазырын плъэкIыщтэп.

Ростов хэкумкIэ партийнэ проектым ичIыпIэ координаторэу, гъэсэныгъэмрэ наукэмрэкIэ Къэралыгъо Думэм и Коми­тет итхьаматэу, общественнэ организациеу «Урысыем икIэлэпIухэр» зыфиIорэм итхьаматэу Лариса Тутовам IэкIыб къэралыгъуабзэхэр ЕГЭ-м хэгъэхьэгъэнхэм зэрарэу къыхьыщтыр къыриIотыкIыгъ. «Ростов хэкум щыпсэухэрэр мы Iоф­тхьабзэм игъэкIотыгъэу тедгъэгущыIа­гъэх. IэкIыб къэралыгъуабзэхэр тиныбжьыкIэхэм ашIэнхэ зэрэфаем щэч хэлъэп, ау ахэмкIэ экзаменхэр шIокI имыIэу атыхэрэм 2022-рэ илъэсым джыри ахэ­хьанхэ алъэкIыщтэп, гъэсэныгъэмкIэ системэр ащ фэхьазырэп», — къыIуагъ ащ.

Ны-тыхэм я Лъэпкъ комитет итхьаматэу Ирина Волынец къызэриIуагъэмкIэ, еджапIэхэр непэ ащ фэдизэу зэтегъэ­псыхьагъэхэп, ахэм IэкIыб къэралыгъуа­бзэхэр дэгъоу языгъэшIэн кIэлэегъа­джэхэр яIэхэп. «Мы экзаменхэр ЕГЭ-м хэгъэхьэгъэнхэм пае ахэр дэгъу дэдэу пшIэнхэ фае, гъэцэкIэнэу В-2-р аукIочIын алъэкIынэу шIэныгъэхэр аIэкIэлъынхэ фае», — къыIуагъ Волынец.

Чуваш Республикэм гъэсэныгъэмкIэ ыкIи ныбжьыкIэ политикэмкIэ иминистрэ иапэрэ гуадзэу Алевтина Федоровам къызэриIорэмкIэ, кIэлэеджакIохэм IэкIыб къэралыгъуабзэхэр икъу фэдизэу щыIэныгъэм щагъэфедэнхэу зэрэмыхъурэм къыхэкIэу ахэмкIэ экзаменыр атынэу бэмэ къыхахырэп. Пчъагъэхэм къызэрагъэлъагъорэмкIэ, непэ я 9-рэ классым къычIэкIыхэрэм япроценти 6 ныIэп IэкIыб къэралыгъуабзэхэмкIэ экзамен атынэу къыхэзыхырэр. Я 11-рэ классыр къэзыухыхэрэм япроценти 10 ныIэп ахэр зытыхэрэр.

Гъэсэныгъэм иIофыгъохэмкIэ Институтым инаучнэ пащэу Александр Адамскэр зыхэлэжьэгъэ зэхэгущыIэжьхэм мызэу мытIоу къахилъхьагъ IэкIыб къэра­лыгъуабзэхэмкIэ ЕГЭ-р атын зэрэфаер ыкIи нэмыкIэу атырэ предметхэм япчъа­гъэ хэгъэхъогъэныр игъоу ылъэгъугъ.

ЗэхэгущыIэжьэу Урысыем щыкIуа­гъэхэм кIэуххэр къафишIыхэзэ Аршиновам къыIуагъ непэ къоджэ еджапIэхэу Урысыем итхэм янахьыбэм (процент 60-м) IэкIыб къэралыгъуабзэхэр ящыкIагъэхэу алъытэрэп. Къоджэ еджапIэхэм янахьыбэм мы предметымкIэ икъу фэдизэу кIэлэегъаджэхэр яIэхэп. Арышъ, мы предметхэр шIокI имыIэу атыхэрэм захэбгъахьэхэкIэ, къоджэдэс ныбжьыкIэхэр апшъэрэ еджапIэхэм ачIэхьанхэмкIэ иягъэ къэкIощт.

ЦIыфхэм къаIуагъэр зэкIэ зэхэубытагъэу УФ-м просвещениемкIэ и Министерствэ, наукэмрэ апшъэрэ гъэсэны­гъэмрэкIэ Министерствэм ыкIи гъэсэныгъэмрэ наукэмрэ алъыплъэрэ федеральнэ къулыкъум аIэкIагъэхьащтых.

Сихъу Гощнагъу.