Лажьэ зимыIэм ищыIэныгъэ Iымых

ЦIыфхэм ящыIэныгъэ лъыкIуатэ къэс щыIэкIэ-псэукIэу яIэм зэхъокIыны­гъабэ фэхъу.

Къуаджэу шыкузэкIэт зытIущ зыдэтым тапэкIэ ехъуапсэщтыгъэх. ТикъуаджэкIэ апэу машинэ псынкIэу «Волга-21» зыфиIорэр къэзыщэфыгъагъэр Хъодэ Мэдин ары, ащ ыуж унэгъуабэмэ ар ащэфыгъ. Ащ къыхэкIыкIэ Хьалъэкъуае «ВолгоградкIэ» еджагъэх. Къинми, хъярми ахэр арых цIыфхэр зыщыгугъыхэрэр. Гъогум лъэсэу урэкIомэ укъытыранэрэп, къэуцунхэшъ, урагъэтIысхьан. Ар дэгъу, псапэ, ау етIани непэ автотранспортым гумэкIыгъуабэ къызэ­рэпыкIырэр, ащ тхьамыкIагъо къыпфихьын зэрилъэкIыщтыр пщыгъупшэ хъущтэп. Илъэс пчъагъэкIэ узэкIэIэбэжьымэ, машинэхэм апкъ къикIыкIэ тигъогухэм къа­техъухьэхэрэ хъугъэ-шIагъэхэм зы нэбгырэ е нэбгыритIу на­хьыбэ ахэмыкIуа­дэщтыгъэмэ, джы ахэм ябагъэ шъхьацышъом зыкъыре­гъэIэты, нэпсыр къе­гъакIо. Зы мафэ къыхэкIырэп тигъогухэм аварие зытIущ къатемыхъухьэу. Хэта мысэр, хэта щыIэмэ зышIомыигъор? Джэуапыр къэтыжьыгъошIоп.

Мы тхьамыкIэгъошхом ехьы­лIагъэу тигъэзет нэкIубгъохэм бэ къарыхьэрэр. Ахэм сызя­джэкIэ, сыгукIэ сыгумэкIэу, силъыдэкIуае къыдефые. Машинэ зэутэкIым ыпкъ къикIэу сэ сиунагъокIэ нэбгыритIу чIэсынагъ. Сишъаорэ синысэрэ зэкIэлъыкIохэу авариехэм аха­фэхи, ныбжьыкIэхэу, игъонэмысхэу ядунай ахъожьыгъ. Сыд фэдиз къина тлъэгъугъэр, ау сыдым тыфит? Бэмэ аIоу зэхэ­сэхы: «Ар тхьэ Iоф, ащ зэкIэ- ри зэригъэфэгъахэу щыт». Ау сэ арэущтэу сеплъырэп. Ащ фэдэ гущыIэ ужэ къыдэкIыныр мэхъэшагъо, ар зыIон зылъэкIыщтыр зиакъыл щыкIагъэ зиIэ цIыфыр ары. ЦIыфэу акъыл зиIэм «Тхьэм «Ори зыфэса­къыжь, сэри сыкъыпфэса- къыщт» ыIуагъ» еIо. Адэ хэта ар непэ зыгъэцакIэу тхэтыр? Бэп. Ешъуагъэу рулым кIэрысэу къаубытыхэрэм япчъагъэ илъэс къэси нахьыбэ мэхъу. Гъогу патрулым икъулыкъушIэхэм ащ фэдэу къаубытыхэрэм ахъщэ къуалъхьэ къазыратыкIэ рагъэ­къу, Iо хэмылъэу атIупщыжьых, зиджыбэ ахъщэ имылъым иIоф­хэр нахь дэих. Джащ фэд лъэкI зиIэ чиновникхэм язекIуакIи. Мы Iофым зэгорэм кIэух фэшIыгъэн фаеба шъыу! Лажьэрэ хьакъырэ зимыIэм ищыIэныгъэ Iымыхыба? Непэ гумэкIыгъоу щыIэмэ апэрэр рулым укIэрытIысхьанымкIэ фитыныгъэ къэзытхэрэ документхэр зымыIыгъхэу тигъогухэм ащызекIохэрэр зэрэщыIэхэр, джащ фэд, машинэр зэрифын фитэу правэр зыщэфыгъэхэр, рулыр ыIыгъ къодыемэ хъунэу къызшIошIыхэрэр зэ­рэбэр. Хэта ахэм афэдэ водительхэм алъы­плъэн фаер? ГИБДД-м иIофы­шIэхэр арба? Ары, ау мы лъэныкъомкIэ яIофшIэн зэрэзэхащэрэм уигъэрэзэнэу щытэп.

Мы аужырэ илъэсхэм ныбжьыкIабэр рулым кIэрысхэу машинэ псынкIэхэр зэрафэхэу олъэгъу. Ар дэеп. Хэти илъфыгъэ шIу елъэгъу, ащ фимышIэни щыIэп. Ау ащ къикIырэп «ыжэ къыдэзырэр зэкIэ бгъэцэкIэныр. МэлакIэ умыгъалIэ, фапэ, егъадж, ау изекIуакIи унаIэ теб­гъэтыныри зыщымыгъэгъупш. Сэ сшъхьэкIэ пчъагъэрэ сэлъэгъу илъэс 13 — 14 зыныбжь кIэлэцIыкIухэр рулым кIэрысхэу, машинэр зэрафэу. Ахэм тхьамыкIагъо къа­пыкIын зэрилъэкIыщтым егу­пшысэхэрэп, зыгорэ къя­хъу­лIэмэ, «аI-анасын» оIожьыкIэ къикIын щыIэп. МыщкIэ ны-тыхэм хэукъоныгъэшхо ашIы. Зэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъагъорэмкIэ, ешъуагъэу рулым кIэрысхэм япчъагъэ нахь макIэ хъурэп. Мы тхьамыкIагъом идэгъэзыжьынкIэ Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путинымрэ Урысые Федерацием и Правительствэ ипащэу Дмитрий Медведевымрэ унэшъо гъэнэфагъэхэр мызэу, мытIоу ашIыгъэх, ау зыпари яшIуагъэ къакIорэп. Ешъуагъэу рулым кIэрысхэу, скоростышхо аIыгъэу гъогум рэчъэх. Ахэр чыжьэу зэрэщыIэхэу, умыпатрульми къэошIэх. Водитель ешъуагъэр къагъэуцоу, тазыр тыралъхьанэу протокол атхынэу зырагъажьэкIэ, лъэ­гонджэмышъхьэкIэ мэтIысышъ елъэIу, мэгъы, «уянэ-уятэкIэ сыо­лъэIу» еIошъ. Ахъщэ зиIэм къештэшъ, Iэрылъхьэу къыреты, зимыIэм протокол къыфыретхыкIы, машинэр ыфын фитэу иIэ правэр къыIехы. Сыда ащ ишIуагъэу къакIорэр? Лажьэрэ хьакъырэ зимыIэ цIыф хыеу гъогум тыриутыгъэр къэхъужьыщта? Iофхэм язытет нахьышIу ащ пае хъурэп. ЕтIанэ гъэшIэгъоныр, правэ имыIэу, рулым кIэрытIысхьан фимытэу илъэситIу-щы тыралъхьагъэми, ащ пае къымыгъанэу рулым кIэ­рысэу къечъыхьэ. Ащ фэдэ цIыфым сыд емышIапхъа?! Ешъуа­гъэу рулым кIэрысыр укIакIо, ащ гукIэгъу иIэп, «хьашхъурэIу» зыфаIорэм фэд, «тыгъужъым ынэ лъы къытелъэ­дагъ» заIокIэ, ыпэкIэ укъимыкI.

Сэ мы Iофым сызэреплъырэр къыхэзгъэщымэ сшIоигъу. Гъогу-патрулым икъулыкъушIэ­хэм яIофшIэн тэрэзэу зэха­мыщэу, водительхэм ыкIи лъэсрыкIохэм гъогурыкIоным ишапхъэхэр агъэцакIэхэ мы­хъоу тиIофхэм язытет зы чIыпIэ икощыкIыщтэп. Ащ хэти ыгъэгумэкIын фаеу сеплъы. ТицIыфышъхьэу машинэхэм якIодылIэрэр нахьыбэ мэхъу. Ар къызхэкIырэр нафэ, илъэс къэс машинэ псынкIэу цIыфхэм ащэфырэм хэхъо. Ар зы­кIэ дэгъу, ау етIани узыфэса­къы­жьын фаеба?! ЦIыфыр тIо къэ­­хъурэп. Сыд пае ищыIэныгъэ ебгъэухына къэмыхъу рап­шIэу? ТиныбжьыкIэхэр къэтыухъумэнхэм ычIыпIэкIэ, тэукIы­жьых. Гур егъэкIоды къэхалъэм узыдахьэкIэ плъэгъурэм. НыбжьыкIэ закI зисаугъэтхэр щы­зэпэIутхэр. Сыдэу щэчыгъуая а зэкIэ, сыда тызыфакIорэр? Гур мэузы, нэпс щыугъэр нэгушъхьэм къечъэхы.

ГИБДД-м иIофышIэхэр, об­ществэр, нэмыкI структурэхэр зэкъомыуцо­хэмэ, мы Iофыгъо къиныр зыпкъ ибгъэуцожьын плъэ­кIыщтэп. О мардж! Зэ ты­къэ­жъугъэущыжь, лажьэ зимыIэм ищыIэныгъэ Iытэшъу­мыгъэх.

Хъодэ Сэфэр.
IофшIэным иветеран.
Хьалъэкъуай.