Адыгэ къэIуакIэхэр

Растения
КъэкIыхэрэр

Ива – пцелы, пцеш, дзэл (каб.)
Ива белая – пцел фыжь, дзэл­къэдабэ (каб.), дзэлхужь (черк.)
Ива козья – хьэч (каб.)
Ива ломкая – дзэлдэгу (каб.)
Ива прутевидная – мэздзэл (каб.)
Ива пурпурная – дзэлыгъуэ (каб.)
Ива серая – дзэлыпцIэ (каб.)
Ива серебристая – пцелфыжь, дзэлкъэдабэ (каб.), дзэлхужь (черк.)
Ильм – дыкъуэнагъ (каб.), тыкъуэ­нагъ (черк.)


Ильм гладкий – дыкъуэнагъпэж (каб.)
Ильм горный – дыкъуэнагъхужь (каб.)
Инжир, фиговое дерево – шхынцумп, ахъо (шапс.)
Истод – гуащэщхьэпыщIэ (черк.)
Кабачки – къэбыжъый, къэбышкIий (каб.)
Какао – къэхьэуэ (черк.)
Кактус – пэнахъу
Калина обыкновенная – зэрыдж, зэрыджай, зэрыджей (каб.)
Калистегия заборная – къанжэлахъэ, фIэрафIэ (каб.)
Камыш озерный – къамыл, къамыш (шапс.), псыпцIэкъамыл (каб.)
Канатник – удзкъэдабэ (м.-каб.)
Капуста огородная – къэбаскъ, къэ­баскъэ (шапс., бесл.), къэбыстэ (каб.), къэмбыстэ (черк.)
Карагана древовидная – кIарцгъуэжь (черк.)
Кариофиллус ароматный – мэхъыч, къэрмэфибл, мэхъычплъыжь (каб.), къэрымфибл, лыхъулышхгын (черк.)
Картофель – картоф, къэртоп, кIэртIоф (каб.), кхъуэщIыдэ, пэрыхъумэ (черк.)
Каштан культурный – шхъомч, шхъомччъыг, щхъуэмчжыг, щIыдэ­гъэгъу (черк.)
Каштан посевной – шхъомччъыг, щхъуэмчжыг, щIыдэгъэгъу (черк.)
Кенаф – кIэнаф, кIэнэф (каб.)
Кермек – жьыху (черк.)

Гъупчъэ шIыкIэ цIыфмэ зэрэзэрагъэшIагъэр

Пшыс

Ар зыхъугъэр бэдэдэ шIагъэ. ЦIыфхэм гъупчъэ зэрэпшIыщтыр ашIэщтыгъэп. Зы гъэ горэм гъажъор лъэшэу бэгъогъагъэ, ay иихыжьыкIэ хъущтыр амышIэу цIыфхэр ыгъэгумэкIыщтыгъэх: «Сырпым дэжь шъукIори къашъущэ, ащ зэкIэ ешIэшъ, теупчIыщт», — аIуагъ лIыжъмэ.

КIэлэцIыкIухэр агъачъэхи сырпыр къарагъэщагъ. Унэм къихьэ зэхъум пчъэшъхьаIу лъагэм еутэкIи тефагъ. Щысыгъэхэр афэмыхъоу къэщхыгъэх. Адрэм ар ыгу хэкIи, губжи, ыгъази кIожьыгъэ. «КIо ыуж шъуихьэри шъуедэIу. Ежь-ежьырэу зыдэгущыIэжьыныр икIа­сэшъ, тшъхьапэн горэ къыIоу зэхэшъу­хынкIи хъун», — аIуи, кIэлэцIыкIухэр ыуж рагъэхьагъэх.

КIэлэцIыкIухэр зыкIахьэхэм сырп губжыгъэр гущыIэзэ кIожьыщтыгъэ.

— КъакIо къыолъэIухэшъ, — ыIощтыгъэ ащ, — цIыф афэдэу уакъызыхахьэкIэ къыбдэхьащхыжьых! СэшIэ сэ ахэр зыфаехэр. Гъупчъэ афэшIырэп, гъажъор ахыжьын алъэкIырэп. Ау сэ ар ясIонэп, ежьмэ ашIэнэп. АтэкъакIэм фэдэу къэб­гъэщын, къазыцэм фэдэу Iуутынышъ, гъупчъэ хъугъахэ. Ау сэ ар ясIонэп, ежьмэ ашIэнэп.

КIэлэцIыкIухэм къэчъэжьхи зэхахыгъэр къаIотэжьыгъ. Джащ къыщегъэжьагъэу цIыфмэ гъупчъэ шIыкIэ ашIэ хъугъэ, гъажъори гъупчъэкIэ ахыжьэу аублагъ.