Лъыхъоныр лъагъэкIуатэ

ЖъоныгъуакIэм и 24-м къыщегъэжьагъэу амыгъотыжьырэ Дарья Шопинам ­илъыхъунхэр щагъэтыгъэхэп, ахэм къахэлажьэрэмэ япчъагъэ хэхъо. Илъэс 16 зыныбжь пшъэшъэ ныбжьыкIэр зыщеджэщтыгъэ Мыекъопэ ЛИЦЕЕУ № 34-м ма­фэм сыхьатыр 12-м ежьагъэу къычIэкIыжьыгъ, ау унэм нэсыжьыгъэп.

Дарья Шопинар илъэгагъэкIэ гурыт, ынэхэр уцышъох, ышъхьац фыжьышъу. Гъончэдж шIуцIэ, джэнэ фыжь ыкIи Iа­шъхьэ зыпыт кофтэ шхъуантIэ щыгъыгъэх. Шъо плъыжьыр ыкIи ежьашъор зыхэдэгъэ Iалъмэ­къыр ыIыгъыгъ.

ГумэкIыгъошхом зэрэреспуб­ликэу зэлъикIугъ. Лъыхъон Iоф­тхьабзэм къыхэлажьэхэрэр на­­хьыбэ мэхъу зэпыт. АР-м ихэбзэухъумэкIо къулыкъухэм ямызакъоу, волонтерхэр, лъы­хъун-къэгъэнэжьын отрядэу «Ли­за Алерт» зыфиIорэр, «Шыу Хасэм» хэтхэр, пстэури зэгъу­сэу зыуж итхэр зы — пшъэ­шъэжъыер псаоу къагъотыжьыныр ары.

Инэплъэгъу ригъэкIырэп

Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат гумэкIыгъор инэплъэгъу ригъэкIырэп. Хэбзэухъу­мэкIо къулыкъухэм япащэхэм зэIукIэгъу адыриIагъ, пшъэшъэ­жъыем икъэгъотыжьынкIэ Iоф­шIэныр нахь агъэлъэшынэу, шIоигъоныгъэ зиIэу пшъашъэм илъыхъун хэлажьэхэрэм яIо зэхэлъэу Iофтхьабзэр зэхащэнэу къяджагъ.

— Лъыхъон Iофтхьабзэхэм къахэлажьэхэрэм рэзэныгъэ гущыIэхэр атефэх. Анахьэу къыхэзгъэщы сшIоигъор гъунэгъу шъолъырхэм къарыкIыгъэхэр ары, — Интернет нэкIубгъохэмкIэ цIыфхэм закъыфигъэзагъ КъумпIыл Мурат. — Дарье янэ-ятэхэм ягумэкIыгъо адэтэгощы, пшъэшъэжъыер къагъотыжьыным тыщэгугъы.

Уголовнэ Iоф къызэIуахыгъ

Илъэс 16 зыныбжь пшъэ­шъэжъыер зэрэкIодыгъэм епхыгъэу следственнэ къулыкъухэм уголовнэ Iоф къызэIуахыгъ. ХэбзэухъумакIохэм къызэра­Iо­рэмкIэ, зэфэхьысыжь горэ пшIы­ныр джыри жьы. Мыщ телъхьапIэ фэхъун ылъэкIыщтыр зэфэшъхьаф. ГущыIэм пае, социальнэ джэгунхэм пшъэ­шъэжъыер ахэхьагъэмэ, Урысыем ишъолъырхэм ащыщхэм ащагъэунэфэу къыхэкIыгъэмэ, зыныбжь имыкъугъэхэм янэ-ятэ­хэм зашIуагъэбылъын джэгукIэ горэм хэтмэ, нэмыкIхэр.

ЖъоныгъуакIэм и 24-м пчэдыжьым сыхьатыр 12-м такъи­къи 5-кIэ зыщежьагъэм къыщыублагъэу 12 хъункIэ такъикъ 20 иIэжь охъуфэ видеорегистаторхэр зэрытхэ автомобильхэу урамхэу Пушкиным (Лениным ыцIэ зыхьырэм къыщегъэжьагъэу Котовскэм нэс) ыкIи Побе­дэм (Пушкиным къыщегъэ­жьа­­гъэу Первомайскэм нэс) ары­чъагъэхэм къэбар горэ аIэ­кIэ­лъын алъэкIыщт. Пшъэшъэжъыем фэгъэхьыгъэ къэбар зышIэрэ е зыгорэ зылъэгъугъэхэр телефон номерхэу (8772) 59-64-00, 59-65-11, 56-04-20, 8-918-421-60-22 е 02-м къытеонхэу къяджэх.

Мыекъуапэ иполицие икъулы­къушIэ 60-м ехъу Дарья Шопинам лъэхъух. Уголовнэ розыскым иоперативникхэм, участковэ уполномоченнэхэм, нэ­мыкIхэми Iофтхьэбзэ гъэнэ­фагъэхэр рагъэкIокIых. АР-м

хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ иподразделениехэм, уголовнэ розыскым игъэIорышIапIэ икъулыкъушIэхэр ахэм IэпыIэгъу афэхъух. Джащ фэдэу пшъэшъэжъыем фэгъэхьыгъэ къэбар аIэкIагъэхьагъ Краснодар ыкIи Ставрополь крайхэм яхэбзэухъумакIохэм. Мы уахътэм зылъыхъухэрэр зыдэкIон ылъэкIыщыгъэ чIыпIэхэр зэкIэ къаплъыхьагъэх. Шъхьэгуащэ инэпкъитIу ауплъэкIугъ, Мые­къопэ ГЭС-м къыщегъэжьагъэу станицэу Ханскэм нэс мыщ дэжьым полицейскэхэм IэпыIэгъу къафэхъугъэх УФ-м ошIэ-­дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ и Адыгэ лъыхъон-къэгъэ­нэжьын отряд иIофышIэхэр. Джащ фэдэу къэзыбыбыхьэхэрэ пкъыгъохэри агъэфедэх. Мые­къуапэ иIэгъо-благъохэм ащамыухыгъэхэ псэуалъэхэр, псыубытыпIэхэм янэпкъхэр, мэзыр къаплъыхьагъэх.

Волонтерхэр чанэу къыхэлажьэх

ЫпэкIэ къызэрэщытIуагъэу, хэбзэухъумэкIо къулыкъум волонтерхэр, лъыхъун къэгъэнэ­жьын отрядэу «Лиза Алерт» зыфиIорэр, «Шыу Хасэм» хэтхэр иIэпыIэгъух. Краснодар, Ставрополь, Лабинскэ, нэмыкI къа­лэхэми къарыкIыгъэхэ ныбжьыкIэхэр Дарья Шопинам лъы­хъухэрэм ахэтых. Мыекъуапэ иурамэу Подлесная 3а-м ты­гъуасэ щызэрэугъоигъэх ыкIи мэзыр игъэкIотыгъэу къаплъы­хьагъ.

«Лиза Алерт» зыфиIорэм икоординаторэу Николай Бронскэм тызэрэщигъэгъозагъэмкIэ, ятIонэрэ чэщ-зымафэ хъугъэ купыр республикэм зыщыIэр. Ежьхэр нэбгыри 7 хъухэу къэ­кIуагъэх, волонтерхэр яIэпыIэгъоу лъыхъон Iофтхьабзэхэр зэхащэх.

— Апэрэ мафэу мыщ тызыщыIагъэм, жъоныгъуакIэм и 27-м, нэбгырэ 200-м ехъу лъы­хъоным къыхэлэжьагъ, — къыт­феIуатэ Николай Бронскэм. — Мэздахэм тыщылъыхъуагъ, непи тызынэмысыгъэхэ чIыпIэхэм апытыдзэжьыныр тигу­хэлъ. ОшIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ гъэIорышIапIэм икъулыкъушIэ­хэм псыхъоу Шъхьэгуащэ инэпкъ­хэм ащылъыхъуагъэх. Пшъэ­рылъ гъэнэфагъэхэу зы­фэтшIыжьхэрэм атетэу тиIоф­шIэн зэхэтэщэ.

ШIоигъоныгъэ иIэу пшъэшъэ­жъыем лъыхъунэу къекIолIа­гъэхэм ащыщэу Галлия Дол­говам гущыIэгъу тыфэхъугъ. Бзылъфыгъэм Дарье зэрэкIо­дыгъэр социальнэ хъытыумкIэ ылъэгъугъ.

— Зыгорэм кIуагъэу къэ­кIо­жьыным сыщыгугъыгъ, ау блыпэм джыри къызэрамыгъоты­жьыгъэр зысэлъэгъум нахь сы­къэгумэкIыгъ, — къытфеIуатэ ащ. — Iоф зыщысшIэрэ чIыпIэм зыкъязгъэтIупщыгъэу непэ лъыхъохэрэмэ сахэтыщт. Сабый уиIэ зыхъукIэ ны-тыхэм агу дэхъыкIырэр зэхэошIэ. Ахэм къинэу непэ ащэчырэр къэIогъуай. Сэри мыщ фэдэ чIыпIэ ситыгъ, ащ къыхэкIэу гумэ­кIыгъоу зыхэтхэр къызгурэIо. Илъэси 5 ыныбжьэу сипшъашъэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм чIэкIи зигъэбылъыгъагъ. А мафэм дунаир ушъорэкIыгъэу къыс­щы­хъугъагъ. Силъфыгъэ цIыкIу мэ­фэныкъокIэ къэдгъотыжьыгъ, ау гумэкIыгъоу сызхэфэгъагъэр джыри сщыгъупшагъэп.

Адыгэ къэралыгъо университетым иколледж щеджэхэрэ студентхэри пшъэшъэжъыем лъыхъурэмэ ахэтых. Я 2-рэ курсым исхэ ныбжьыкIэхэм къэбарыр зэрэзэхахэу купым къыхэхьагъэх.

— ЧIыпIэ къин ифагъэм амалэу уиIэмкIэ IэпыIэгъу уфэхъун фае, — къаIуагъ Ксения Костинамрэ Брыцу Бэллэрэ. — Тэри тишIуагъэ ядгъэкIынэу непэ тыкъэкIуагъ.

«Красный крест» зыфиIорэ организацием Iоф щызышIэрэ Юлия Вахваловам къызэри­Iо­рэмкIэ, пшъэшъэжъыер зэрэкIодыгъэр ИнтернетымкIэ ылъэ­гъугъ, ау апэрэ мафэм къэ­кIо­жьыным щыгугъыгъ.

— Унэм къызэримыгъэзэжьыгъэр зызэхэсэхым лъыхъорэмэ гъусэ сакъыфэхъугъ, — игущыIэ лъегъэкIуатэ Юлие. — Къыхэзгъэщы сшIоигъу цIыфхэм гу­лъытэ ин зэряIэр. Купхэм загощыгъэу зэфэшъхьаф чIыпIэхэм ащылъэхъух.

ГумэкIыгъом пстэури зэри­пхыгъэ фэдэх. Шъхьадж ыIэ къихьащтымкIэ IэпыIэгъу афэхъу шIоигъу. Лъыхъон Iофтхьабзэхэм къахэлэжьэнхэ зымылъэ­кIыхэрэр псы е гъомылапхъэхэр къахьых, амалэу яIэмкIэ пстэури зэдеIэжьы. Лъэпкъ гвардием икъулыкъушIэхэу, мы мафэм Iоф зымышIэхэрэр волонтерхэм ягъусэхэу мэлъыхъох. ТиIофшIэгъу ахэм ахэт. Ащ тызэрэ­щигъэгъозагъэмкIэ, шэмбэтым къыщегъэжьагъэу волонтерхэм ягъусэу лъыхъон Iофтхьабзэхэм ахэлажьэ. Алексей Курдиновым Дарье республикэм исхэр зэ­рэлъыхъухэрэр зызэхехым Ла­бинскэ къикIыгъэу IэпыIэгъу афэхъу.

Ипшъашъэ лъыхъухэрэм тыр афэраз

Мыекъуапэ иурамэу Подлесная 3а-м щызэрэугъоигъэхэ волонтерхэм Дарье ятэ къа­хэхьагъ. Ащ тэри гущыIэгъу тыфэхъугъ. Андрей къызэриIуа­тэрэмкIэ, ипшъашъэ IорышIэу щыт. Шапхъэхэм адиштэу мэзекIо, мытэрэзыныгъэ къыхэфагъэуи къышIэжьырэп. ЧIыо­псым къыщикIухьаныр икIас, ау ымышIэхэрэ чIыпIэхэм изакъоу ащыплъэгъущтэп. Хэтрэ ныбжьыкIи фэдэу Дарье орэдыр икIас. Аужырэ уахътэм корейскэ орэдхэм ядэIущтыгъ. Тым къызэриIорэмкIэ, ипшъашъэ ныб­джэгъубэ иIэп, нахьыбэ­рэмкIэ ышыпхъухэм аригъусэщтыгъэ.

— Сипшъашъэ лъыхъурэмэ, ащ фэгъэхьыгъэ къэбарыр зытхырэмэ, IэпыIэгъу къытфэхъу­рэмэ сызэрафэразэр сигущыIэ къыщыхэзгъэщы сшIоигъу, — къыIуагъ Дарье ятэ. — Сипшъа­шъэ зыфэзгъазэмэ, есIо сшIоигъу шIу зэрэтлъэгъурэр: «ЗыгорэкIэ сигущыIэхэр олъэгъумэ, сыолъэIу, унэм къэкIожь. ГущыIэкIэ къисIотыкIын слъэкIыщтэп тызэрэгуIэрэр. Умыщын, унэм къэкIожь!»

Гъонэжьыкъо Сэтэнай.
Сурэтхэр Iэшъынэ Аслъан тырихыгъэх.