Амал пстэури агъэфедэщт

ГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ республикэ Комиссием зичэзыу зэхэсыгъоу тыгъуасэ иIагъэм Iофыгъо зэфэ­шъхьафхэм щатегущыIагъэх. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ипшъэрылъкIэ Iофтхьабзэр зэрищагъ республикэм и Премьер-министрэу Александр Наролиным.

ГъогурыкIоныр щынэгъончъэ­нымкIэ, гъогухэм къатехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэнымкIэ Iофхэм язытет зыфэдэм, аварие къащыхъуным ищынагъо зыдэщыIэ автомобиль гъогухэр гъэунэфыгъэнхэмкIэ ыкIи щыкIагъэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фаехэм афэгъэхьыгъагъ апэрэ Iофыгъоу зэхэсыгъом къыщаIэтыгъэр. Мыщ епхыгъэу къэгущыIагъ ыкIи 2019-рэ илъэсым иапэрэ мэзищ изэфэхьысыжьхэр къышIыгъэх гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм ипащэу Александр Курпас. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, апэ­рэ мэзищым республикэм игъогухэм хъугъэ-шIэгъи 106-рэ къатехъухьагъ, ахэм нэ­бгырэ 23-рэ ахэкIодагъ, нэ­бгыри 130-мэ шъобж зэфэ­шъхьафхэр ате­щагъэхэ хъугъэ. БлэкIыгъэ илъэ­сым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ, авариехэм япчъа­гъэ гъогогъуи 9-кIэ нахь макIэ хъугъэ, хэкIодагъэ­хэм япчъагъэ 2018-рэ илъэсым иапэрэ мэзищ фэдиз. Авариехэм ахэкIодэгъэ ящэнэрэ нэ­бгырэ пэпчъкIэ ла­жьэ зиIэу агъэунэфыгъэр ешъуа­гъэу рулым кIэрытIысхьэгъэ во­­дитель­хэр арых. ЛъэсрыкIохэр зэрэраутыгъэхэм епхыгъэ хъу­гъэ-шIагъэхэм япчъагъэ процент 29-кIэ нахь макIэ хъугъэ. Мыщ­кIэ пчъагъэхэм зыщахэхъуагъэр Адыгэкъалэрэ Мыекъопэ районымрэ. Авариехэр нахьыбэ зы­щыхъугъэу ыкIи гъогурыкIонымкIэ анахь щынагъоу щыт чIыпIэхэм ащыщ автомобиль гъогоу «Мыекъуапэ — Бжъэ­дыгъухьабл — Адыгэкъал —Усть-Лабинск» зыфиIорэр.

ГъогурыкIоным ишапхъэхэр гъогогъу мин 49-м ехъурэ аукъуа­гъэхэу хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм агъэунэфыгъ, ешъуа­гъэу автотранспортыр зе­зыфэщтыгъэ водитель 448-рэ къаубытыгъэх. Сомэ миллион 28-м ехъоу административнэ тазыр къарагъэпщыныгъ. Джащ фэдэу автобусхэр зезыфэхэрэм гъогогъу 678-рэ шапхъэхэр аукъуагъэхэу къыхагъэщыгъ.

Мы Iофыгъом епхыгъэу къэгущыIагъ ыкIи зэфэхьысыжьхэр къышIыгъэх Теуцожь рай­оным иадминистрацие ипащэу Хьачмамыкъо Азэмат. Мы  ГъогурыкIоныр щынэгъончъэ­нымкIэ, гъогухэм къатехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэнымкIэ Iофхэм язытет зыфэдэм, аварие къащыхъуным ищынагъо зыдэщыIэ автомобиль гъогухэр гъэунэфыгъэнхэмкIэ ыкIи щыкIагъэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фаехэм афэгъэхьыгъагъ апэрэ Iофыгъоу зэхэсыгъом къыщаIэтыгъэр. Мыщ епхыгъэу къэгущыIагъ ыкIи 2019-рэ илъэсым иапэрэ мэзищ изэфэхьысыжьхэр къышIыгъэх гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм ипащэу Александр Курпас. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, апэ­рэ мэзищым республикэм игъогухэм хъугъэ-шIэгъи 106-рэ къатехъухьагъ, ахэм нэ­бгырэ 23-рэ ахэкIодагъ, нэ­бгыри 130-мэ шъобж зэфэ­шъхьафхэр ате­щагъэхэ хъугъэ. БлэкIыгъэ илъэ­сым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ, авариехэм япчъа­гъэ гъогогъуи 9-кIэ нахь макIэ хъугъэ, хэкIодагъэ­хэм япчъагъэ 2018-рэ илъэсым иапэрэ мэзищ фэдиз. Авариехэм ахэкIодэгъэ ящэнэрэ нэ­бгырэ пэпчъкIэ ла­жьэ зиIэу агъэунэфыгъэр ешъуа­гъэу рулым кIэрытIысхьэгъэ во­­дитель­хэр арых. ЛъэсрыкIохэр зэрэраутыгъэхэм епхыгъэ хъу­гъэ-шIагъэхэм япчъагъэ процент 29-кIэ нахь макIэ хъугъэ. Мыщ­кIэ пчъагъэхэм зыщахэхъуагъэр Адыгэкъалэрэ Мыекъопэ районымрэ. Авариехэр нахьыбэ зы­щыхъугъэу ыкIи гъогурыкIонымкIэ анахь щынагъоу щыт чIыпIэхэм ащыщ автомобиль гъогоу «Мыекъуапэ — Бжъэ­дыгъухьабл — Адыгэкъал —Усть-Лабинск» зыфиIорэр.

ГъогурыкIоным ишапхъэхэр гъогогъу мин 49-м ехъурэ аукъуа­гъэхэу хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм агъэунэфыгъ, ешъуа­гъэу автотранспортыр зе­зыфэщтыгъэ водитель 448-рэ къаубытыгъэх. Сомэ миллион 28-м ехъоу административнэ тазыр къарагъэпщыныгъ. Джащ фэдэу автобусхэр зезыфэхэрэм гъогогъу 678-рэ шапхъэхэр аукъуагъэхэу къыхагъэщыгъ.

Мы Iофыгъом епхыгъэу къэгущыIагъ ыкIи зэфэхьысыжьхэр къышIыгъэх Теуцожь рай­оным иадминистрацие ипащэу Хьачмамыкъо Азэмат.

Мы муниципалитетым пхырыкIырэ гъогум автомобиль бэдэдэ щэзекIо, арышъ, авариехэр къэхъунхэм ищынагъо сыдигъуи щыI. 2018-рэ илъэсым ыкIи мы илъэсым иапэрэ квартал изэфэхьысыжьхэмкIэ, районым игъогухэм ава­рие 58-рэ къатехъухьагъ, ахэм нэбгырэ 20 ахэкIодагъ, 70-мэ шъобжхэр атещагъэхэ хъугъэ. ПсынкIащэу зэрэзе­чъэ­хэрэм, гъогурыкIоным инэмыкI шапхъэхэр зэрамыгъэ­цакIэхэрэм мыщ фэдэ зэфэхьысыжьхэр къыкIэлъыкIуагъэх. Блэ­кIы­гъэ илъэсхэм ягъэпшагъэмэ, мы къэгъэлъэгъонхэр тIэкIу на­­хьышIу хъугъэх нахь мышIэми, гумэкIыгъо зыдэщыIэ Iофыгъуа­бэ джыри зэрэщыIэр муниципалитетым ипащэ хи­гъэунэфыкIыгъ.

Сабыйхэр хъугъэ-шIагъэхэм ахэмыфэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэм язэхэщэн, гъэсэныгъэм иучреж­дениехэм апэблэгъэ лъэсрыкIо зэпырыкIыпIэхэр шапхъэхэм адиштэу щытынхэм иIофыгъуи къэзэрэугъоигъэхэм мэхьанэшхо ратыгъ.

Лъэпкъ проектэу «Автомобиль гъогухэр щынэгъончъэнхэр ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэнхэр» зыфиIорэм игъэцэкIэн амалэу къытыхэрэр къызфэгъэфедэгъэн­хэм мэхьанэшхо зэриIэр АР-м и Правительствэ и Тхьаматэ къыхигъэщыгъ. 2019-рэ илъэсым проектым изэшIохын пае сомэ миллион 433-рэ хъурэ субси­диер федеральнэ бюджетым рес­пуб­ликэм къыфитIупщыщт, ежь шъо­лъырым иахъщи ащ хилъхьащт, зэкIэмкIи сомэ миллион 461-рэ фэдиз агъэфедэщт.

— Тигъогухэм атет видео­камерэхэм япчъагъэ джыри хэдгъэхъон гухэлъ тиI. Мыщ фэдэ пкъыгъуи 160-рэ фэдизмэ ягъэуцункIэ зэнэкъокъу зэхэтщагъ. А пшъэры­лъыр зыдгъэцакIэкIэ, Iофхэм язытет бэкIэ нахьышIу зэрэхъущтым, водительхэм шапхъэхэр амыукъонхэм зэрэлъыплъэщтхэм щэч хэлъэп, — къыIуагъ Александр Наролиным.

Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм анахьэу ынаIэ зытыридзагъэр водитель хъущтхэр езыгъэджэхэрэ ыкIи зыгъэхьазырхэрэ организа­цие­хэм япшъэ­рылъхэр зэрэзэшIуа­хырэм пытагъэ хэлъэу лъыплъэ­гъэныр ары.

ГъогурыкIоныр щынэгъончъэ­ным къыдыхэлъытагъэу хъу­гъэ-шIагъэхэм, ахэм хэкIуадэхэрэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэу зэрэщытыр, тиныбжьыкIэхэр гъогухэм зэращызекIохэрэм лъыплъэгъэным, рулым ешъуагъэу кIэрытIыс­хьэ­хэрэм пытагъэ хэлъэу пшъэ­дэкIыжь ягъэхьыгъэным мэхьа­нэшхо зэряIэр Адыгэ Респуб­ликэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мызэу, мытIоу къыхи­гъэщыгъ.

ЦIыфхэр зезыщэрэ автотранспортыр къызщыуцурэ чIыпIэхэм язэтегъэпсыхьан иIофыгъо зэхэщагъэ зэрэхъурэм, мыщкIэ пшъэрылъэу щытхэм къатегущы­Iагъ «Адыгеяавтодорым» ипа­щэ игуадзэу Александр Осокиныр. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, шапхъэ­хэм адиштэу щытынхэ фэе автобус къэуцупIэ 454-рэ рес­публикэ мэхьанэ зиIэ гъогухэм атет. Зым изэтегъэпсыхьан со­мэ мин 400 — 500 фэдиз пэIохьэ. 2017 — 2018-рэ илъэс­хэм ахэм афэдэ чIыпIэ 67-рэ зэтырагъэпсыхьагъэх, мыгъэ ащ джыри 29-рэ хагъэхъон гухэлъ щыI, ащ сомэ миллион 14 фэдиз пэIуагъэхьащт.

Язытет елъытыгъэу къэуцупIэ­хэм ярейтинг зэхагъэуцоныр, ащ къыдыхэлъытагъэу апэу зэ­тырагъэпсыхьан фэе псэуалъэ­хэр агъэнэфэнхэр мыщ дэжьым анахь шъхьаIэу зэрэщытыр рес­публикэм и Премьер-­министрэ хигъэунэфыкIыгъ.

— Мы Iофыгъом изэшIо­хын илъэсихрэ темыжэу, нахь охътэ кIэкIым зэрэдгъэцэ­кIэщтым тыпылъын фае. Ащ епхыгъэ предложениехэр про­фильнэ ведомствэм къыгъэ­хьазырынхэу пшъэрылъ фэсэшIы, — къыIуагъ Александр Наролиным.

«ЦIыфхэм ыкIи багажым язещэн зэрифэшъуашэу зэхэщэгъэным, ащ къыдыхэлъытагъэу УФ-м ихэбзэгъэуцу акт зырызхэм зэхъокIыныгъэхэр афэшIыгъэнхэр» зыфиIорэ федеральнэ законыр республикэм щыгъэцэкIагъэ зэрэхъущтым иIофыгъуи комиссием хэтхэр хэплъагъэх, унэшъо гъэ­нэфагъэхэр ашIыгъэх.

ТХЬАРКЪОХЪО Адам.