Лъэпкъ проектхэм чанэу адэлажьэх

АР-м псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ и Министерствэ иколлегие изэхэсыгъо бэмышIэу щыIагъ. Ащ хэлэжьагъэх АР-м и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, министрэу Валерий Картамышевыр, министерствэм иотдел зэфэшъхьафхэм яIофышIэхэр. АР-м икъэралыгъо программэу «Непэрэ шапхъэхэм адиштэрэ къэлэ щыIакIэр» зыфиIорэр 2018-рэ илъэсым зэрагъэцэкIагъэм ыкIи 2019-рэ илъэсым зэшIуахынэу щыт Iоф­шIэнхэм къатегущыIагъ псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ министерствэм иотдел ипащэу Ныбэ Руслъан. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, 2017-рэ илъэсым къыщыублагъэу мы проектыр тиреспубликэ щэлажьэ. А уахътэм къыкIоцI программэм къыдилъы­тэрэ лъэныкъохэр анахь чанэу зыгъэцэкIэгъэ шъолъырхэм Ады­геир ащыщ хъугъэ. А илъэ­сым къыщегъэжьагъэу респуб­ликэм имуниципальнэ образованиехэм ащыIэ общественнэ чIыпIэ 17-рэ щагу 43-рэ зэтырагъэпсыхьагъэх, ахэм зэкIэмкIи сомэ миллион 385-м ехъу апэIуагъэхьагъ. Мы илъэсым унэ зэтет 24-рэ зыхэхьэрэ щагу 36-рэ агъэцэкIэжьынэу щыт, бюджет зэфэшъхьафхэм къарыкIыгъэ сомэ миллион 250-м ехъу IофшIэнхэм апэIуагъэхьанэу къалъытэ.

ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, илъэситфым мы программэм игъэцэкIэн мылъкушхо пэIуагъэ­хьащт. Ар федеральнэ, шъолъыр ыкIи чIыпIэ бюджетхэм къатIупщыщт. 2018-рэ илъэсым программэм игъэцэкIэн Адыгеим сомэ миллион 246-рэ фэдиз щыпэIуагъэхьагъ, ащ щыщэу миллиони 140-м ехъур — рес­публикэм, адрэ къанэрэр федеральнэ ыкIи чIыпIэ бюджетхэм къатIупщыгъ. Къэлэ гупчэ паркым игъэкIэжьын сомэ миллион 14 фэдиз тефагъ.

Анахь проект инэу зэшIуахыгъэхэм ащыщых «Лъэпкъхэм я Зэкъошныгъ» зыфиIорэ гупчэмрэ зыгъэпсэфыпIэ чIыпIэу «Мэз­дахэмрэ» зэрэзэтырагъэпсы­хьажьыгъэхэр. БлэкIыгъэ илъэсым къалэу Мыекъуапэ, Адыгэкъалэ, поселкэхэу Яблоновскэмрэ Инэмрэ федеральнэ программэм хэхьагъэх. Ащ дакIоу Адыгеим ежь икъэралыгъо программэ къыдыхэлъытагъэу нэмыкI муниципалитетхэм, псэупIэхэм ящагухэр ыкIи общественнэ чIыпIэхэр ащызэтырагъэпсыхьагъэх.

Къэралыгъо программэм ишIуагъэкIэ тапэкIи къалэхэм ыкIи районхэм ащыIэ щагухэр, къэлэ паркхэр, общественнэ чIыпIэхэр агъэкIэжьыщтых, цIыфхэм щыIэкIэ-псэукIэ амалэу яIэм хэхъощт.

Ныбэ Руслъан къызэриIуагъэм­кIэ, мы программэм игъэцэкIэнкIэ къинэу щытыр документхэр экспертизэм рахьылIэнхэр бысымхэм зэрагъэгужъорэр ары. Мы лъэныкъомкIэ яIоф­шIэнхэр икъоу зыщамыгъэца­кIэхэу къыхигъэщыгъэхэр къалэу Мыекъуапэ, Теуцожь районыр ыкIи поселкэу Инэм.

«Адыгеяавтодорым» иинженер шъхьаIэу Къазый Сэфэрбый къызэриIуагъэмкIэ, «Щынэгъончъэным ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэ лъэпкъ проектым игъэцэкIэн 2024-рэ илъэсым нэс телъытагъ.

Шъолъыр проектым игъэцэкIэн хахьэу 2019-рэ илъэсым чIыпIэ мэхьанэ зиIэ автомобиль гъогухэм яIахь 17-р агъэцэкIэ­жьыщт. 2018-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м ехъулIэу Адыгэ Республикэм иавтомобиль гъогухэр зэкIэмкIи километрэ 4785,6-рэ мэхъу, ащ щыщэу километрэ 247-м федеральнэ, километрэ 1317,6-м шъолъыр ыкIи километрэ 3221-м чIыпIэ мэхьанэ яI.

Лъэпкъ проектым игъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу къалэу Мые­къуапэрэ Яблоновскэмрэ агломерацие ащагъэпсыгъ. Мыекъо­пэ къэлэ агломерацием къыхиубытэу 2019-рэ илъэсым автомобиль гъогухэм яIахь 13-р, Яблоновскэ къэлэ агломерацием иавтомобиль гъогу участки 3 агъэцэкIэжьынхэу агъэнафэ. Шъолъыр проектым къызэрэдилъытэу Адыгеим игъогухэр шэпхъэшIухэм адиштэу гъэцэкIэжьыгъэнхэм 2019-рэ илъэ­сым зэкIэмкIи сомэ миллион 436-м ехъу пэIуагъэхьанэу къа­лъытагъ.

Джащ фэдэу зэрагъэнэфагъэм­кIэ, гъогурыкIоным ишапхъэхэр зыукъохэрэм сурэт ыкIи видео атезыхыщт пкъыгъо 70-м къыщегъэжьагъэу 200-м нэс, ащ нэмыкIэу машинэ хьылъэхэр зыщащэчыхэрэ пункти 6 фэдиз Адыгеим иавтомобиль гъогухэм къатырагъэуцощтых.

Нэужым коммунальнэ пы­дзэфэ пытэхэм яугъоин ыкIи яIущын фэгъэхьыгъэ IофшIэнхэр зэрэзэхащэрэм къытегущыIагъ министерствэм иотдел ипащэу Д. Коноваловыр. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, пыдзафэ­хэм яугъоинкIэ фэIо-фашIэхэу афагъэцакIэхэрэм къыкIэкIорэ ахъщэм уигъэрэзэнэу щытэп, мы илъэсым имэзитIу сомэ миллион 41-рэ зытефэгъэ фэIо-фашIэу афагъэцэкIагъэм ипроцент 40-р ары ныIэп зыпкIэ къатыгъэр.

Пыдзафэхэм яугъоинкIэ адрэ шъолъырхэм опытэу аIэкIэлъыр къызфагъэфедэнэу, джащ фэдэу социальнэу мыухъумэгъэ цIыф­хэм ыкIи гъот макIэ зиIэхэм анаIэ атырагъэтынэу Александр Наролиным къафигъэпытагъ. ФэIо-фашIэхэм ауасэу мыхэм къаIахырэр шапхъэхэм ашъхьа­дэкIыхэ зэрэмыхъущтыр министерствэм ыкIи шъолъыр операторым яIофышIэхэм къари­Iуагъ.

КIАРЭ Фатим.