ЯгъэкIэжьын лъагъэкIотэщт

Адыгэ Республикэм иминистрэ­хэм я Кабинет зичэзыу игъэкIотыгъэ зэхэсыгъоу тыгъуасэ иIагъэр зэрищагъ АР-м и Правительствэ и Тхьаматэу Александр Наролиным.

Культурэм иучреждениехэм яшIын, ягъэцэкIэжьын, язэтегъэ­псыхьан япхыгъэ IофшIэнхэм язэфэ­хьысыжьхэм, сэкъатныгъэ зиIэ цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ шъолъырым щызэшIуахырэм къэзэрэугъоигъэхэр атегущыIагъэх.

Культурэм иучреждениехэм яматериальнэ-техническэ зытет, мы лъэныкъомкIэ пшъэрылъхэр гъэцэ­кIагъэхэ зэрэхъурэм къытегущы­Iагъ министрэу Аулъэ Юрэ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, мыщ фэдэ псэолъэ 311-мэ муниципалитетхэм Iоф аща­шIэ. Ахэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэм фэшI мы аужырэ уахътэм республикэм щызэшIуахыгъэр бэ. Гущы­Iэм пае, 2017-рэ илъэсым УФ-м и Президент иIэпэчIэгъэнэ фонд къы­хэхыгъэ мылъкумкIэ Джэджэ районым ит культурэм и Уни 2 агъэцэкIэжьыгъ, ащ сомэ миллион 32,2-м ехъу пэIуагъэхьагъ. Рес­публикэ бюджетым къытIупщыгъэ сомэ миллиони 10-м ишIуагъэкIэ къуаджэу Блащэпсынэ дэт мыщ фэдэ учреждениери зэтырагъэ­псыхьагъ. Партиеу «Единэ Россием» ипроектэу «Культурэ малой Родины» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу Хьатикъуае дэт культурэм и Унэ агъэкIэжьыгъ. Джащ фэдэу муниципалитетхэм ябюджет къы­хэхыгъэ мылъкумкIэ учреждениехэм илъэс къэс гъэцэкIэжьынхэр ащэ­кIох, блэкIыгъэ илъэсым сомэ мил­лион 13,6-рэ ахэм апэIуагъэхьагъ. Мыщ фэдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ псэуалъэхэм язытет аужырэ шап­хъэхэм адиштэ хъугъэ, ящыкIэгъэ оборудованиери зэрагъэгъотыгъ. Джащ фэдэу хэгъэгум икинематографие социальнэ ыкIи экономическэ IэпыIэгъу егъэгъотыгъэным фэгъэзэгъэ федеральнэ Фондым къытIупщыгъэ мылъкумкIэ респуб­ликэм имуниципалитети 5-мэ ащыIэ кинозалхэм 3D оборудованиер аща­гъэуцугъ. Адрэ къэнагъэхэри зэнэкъокъум хэлэжьэнхэ амал яI, ащ пае ищыкIэгъэ тхылъхэр къагъэ­хьазырынхэ фае.

ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, федеральнэ гупчэм къытIупщыщт мылъкумкIэ мы илъэсым культурэм иучреждении 7-мэ игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр ащыкIощтых, ащ нэмыкIэу куль­турэм и Унэу къуаджэу Фэдз щашIырэр лъагъэкIотэщт. Джащ фэдэу къоджэ псэупIэхэм культурэм иучреждениехэр ащышIыгъэнхэм, ащыгъэцэкIэжьыгъэнхэм ипрограммэу 2020-рэ илъэсым телъытагъэм хэлэжьэнхэ гухэлъ зиIэхэм тхылъхэр агъэхьазырых. ЗэрэрахъухьагъэмкIэ культурэм и Уни 2 кIэу ашIыщт — Улэпэ ыкIи Белосельскэ къоджэ псэупIэхэм адэтыщт. Мыщ фэдэ учреждениехэр зыщашIыщтхэм якъыхэхынкIэ зэнэкъокъоу зэхащэ­рэм муниципалитетхэр нахь ча­нэу къыхэлэжьэнхэ зэрэфаер Аулъэ Юрэ къыIуагъ. Мы илъэсым гъэтха­пэм и 1-м нэс проектнэ-сметнэ до­кументациер агъэхьазырын, экс­пертизэр зэхащэн ыкIи нэужым ар УФ-м культурэмкIэ и Министерствэ IэкIагъэхьан фае.

ЦIыфхэмкIэ, анахьэу къуаджэм щыпсэухэрэмкIэ, мэхьанэшхо зиIэ культурэм иунэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэм, ящыкIагъэр аIэкIэлъыным АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ынаIэ зэрэтетыр, ащкIэ пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр къызэригъэуцухэрэр Премьер-министрэм къыхигъэщыгъ. Мы Iофыгъом муниципалитетхэр нахь лъыплъэнхэу къафигъэпытагъ.

Искусствэм ылъэныкъокIэ гъэсэныгъэ тедзэ защарагъэгъотырэ организациехэм яматериальнэ-техническэ зытет зыфэдэм иIофыгъуи зэхэсыгъом къыщаIэтыгъ. Джырэ уахътэм ехъулIэу Адыгеим мыщ фэдэ учреждение 21-рэ ит. Ахэм яIыгъын муниципалитетхэр фэгъэзэгъагъэхэмэ, мы илъэсым ще­гъэ­жьа­гъэу джы ащ пэIухьащт мылъкур республикэ бюджетым къытIупщызэ ышIыщт. 2019 — 2022-рэ илъэс­хэм едзыгъо-едзыгъоу мыщ епхыгъэ IофшIэныр зэшIуахыщт. ИскусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэхэм гъэцэкIэжьынхэр яшIылIэгъэнхэмкIэ, ящыкIэгъэ Iэмэ-псымэхэр ягъэгъотыгъэнхэмкIэ зэшIуахырэр мымакIэми, джыри щыкIэгъабэ зэрэщыIэр Аулъэ Юрэ къыIуагъ. Ахэр чэзыу-чэзыоу дагъэзыжьыщтых.

АР-м икъэралыгъо программэу «Iэрыфэгъу щыIакI» зыфиIоу 2016 — 2020-рэ илъэсхэм ателъытагъэр блэкIыгъэ илъэсым гъэцэкIагъэ зэрэхъугъэм къытегущыIагъ министрэу Мырзэ Джанбэч. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым федеральнэ, республикэ ыкIи чIыпIэ бюджетхэм къахэхыгъэ сомэ миллион 15,6-м ехъу мы лъэны-къом пэIуагъэхьагъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу сэкъатныгъэ зиIэ нэбгырэ мин 35-м ехъу шъолъырым щэпсэу. Ахэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным, ящыIакIэ нахьышIу, Iэрыфэгъу шIыгъэным республикэм ипащэхэм анаIэ тет. Мы илъэсымкIэ программэм игъэцэкIэн сомэ миллиони 10-м ехъу къыдыхэлъытагъ.

— Программэм шIуагъэу къытырэм, IофшIэным зэфэхьысыжьэу фэхъухэрэм ежь цIыфхэр ары уасэ къафэзышIыщтыр. Ащ дакIоу Урысые народнэ фронтым, муниципалитетхэм мы Iофыгъом анаIэ тырагъэтын фае, — къыIуагъ кIэухым Александр Наролиным.

ТХЬАРКЪОХЪО Адам.