ЯшIэныгъэхэр ауплъэкIущтых

КIэлэеджакIохэм яшIэныгъэхэм яуплъэкIункIэ шIыкIэ-амалэу щыIэхэм джыри зы къахэхъуагъ. УрысыбзэмкIэ кIэух зэдэгущыIэгъукIэ ащ еджагъэх.

Ар Рособрнадзорым иуна­шъокIэ мэзаем и 13-м АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ зэхищэщт. Къэ­ралыгъо ушэтынхэр птынхэу Iизын къыозытырэ Iофтхьабзэу ар хъущт.

АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ иIофышIэу Бзэсэжъ Зарэ къызэриIуагъэмкIэ, республикэм иеджапIэ пэпчъ кIэух уплъэкIунхэр зэрэзэхищэнхэ фаер къизыIотыкIырэ тхылъхэр аIэкIагъэ­хьагъэх. Мыгъэ мыхэм афэдэ уплъэкIунхэр апэрэу урысыбзэмкIэ зэкIэ еджапIэхэм игъэ­кIотыгъэу ащызэхащэщтых.

— Мы Iофтхьабзэм изэхэщэн еджапIэхэм екIолIэкIэ зэфэ­шъхьафхэр къыфагъотынхэ алъэ­кIыщт, — еIо Бзэсэжъым. — ГущыIэм пае, еджапIэм чIэ­сыр ипчъагъэкIэ мыбэу, я 9-рэ классэу иIэр зы е тIу мэхъумэ, зы класс зэкIэри исэу зызэдагъэхьазырын алъэкIыщт. ЕтIанэ зэдэгущыIэным фэхьазырыр нэмыкI кабинетэу экспертыр къызыщежэрэм кIощт. КIэлэ­еджа­кIом зигъэхьазырыным пае такъикъ 15 къыраты, зипсауныгъэкIэ илэгъухэм акIэмыхьэрэм такъикъ 30 къыфагъэнафэ.

КIэлэеджакIохэм адэгущыIэщтхэ экспертхэр ежь еджапIэм щыщ кIэлэегъаджэхэр арых. ЗэдэгущыIэгъур зэрэкIуагъэм елъытыгъэу «зачет» е «мызачет» фагъэуцущт. Ушэтыныр зымыкIушъурэм мы илъэсым игъэтхапэрэ ижъоныгъокIэ мазэрэ атыжьын алъэкIыщт.

ЗэкIэ кIэлэеджакIохэу зэдэгущыIэгъум хэлэжьэщтхэм Iоф­тхьабзэр къэсынкIэ тхьамэфитIу иIэу лъэIу тхылъхэр къат­хынхэ фае. ЗипсауныгъэкIэ илэгъу­хэм акIэмыхьэхэрэм психолого-медикэ-педагогическэ комиссием ирекомендациехэр ыкIи сэкъат­ныгъэ зэриIэр къэзыушыхьатырэ справкэ лъэIу тхылъым къы­гуалъхьан фае. Сэкъатныгъэ зэряIэм къыхэкIэу унэм ще­джэхэрэм е а уахътэм санаториехэм ащыIэхэм япсауныгъэ изытет елъытыгъэу кIэух зэдэгущыIэгъур акIущт.

Мы мафэхэм гущыIэгъу тшIыгъэ Адыгэ республикэ гимназием ипащэ игуадзэу Хъуажъ Оксанэ ыкIи яеджапIэ Iофтхьабзэм зызэрэфигъэхьазырырэмкIэ теупчIыгъ.
— Гимназием я 9-рэ класси 4 иI, ахэм кIэлэеджэкIуи 122-рэ ащеджэ, — къеIуатэ завучым. — Тэ тиеджапIэ мыхэм афэдэ уплъэкIунхэр гъэрекIо щызэхэтщэгъагъэх, арышъ, ащ тIэкIу тыщыгъуаз. ИкIыгъэ илъэсым зэкIэ хэлэжьагъэхэм гъэцэкIэнхэр къашIыгъэх, балли 10-м къыщымыкIэу къахьыгъ. Ары анахь макIэу къэпхьын фаер. Анахьыбэр балл 19 хъун фае.

ЗэкIэмкIи гъэцэкIэни 3 пкIу­нэу щыт. Апэрэм текстым кIэ­лэ­егъаджэр къеджэ, кIэлэеджа­кIом хэгъэхъонхэр фишIыхэзэ, цитатэхэр ыгъэфедэхэзэ ар къы­Iотэжьынэу щыт. Ащ къыкIэ­лъэ­кIох монологыр ыкIи интервьюр.

КIэлэеджакIоу зызыгъэхьазырыгъэр нэмыкI класс къедгъэб­лэгъэнышъ, ащ экспертыр щыдэгущыIэн фае, фыкIэкIуатэу щымытэу, нэгушIоу дэгущыIэзэ, кIэлэеджакIом ыгу къыIэтызэ, джэуапхэм ядэIунэу, баллхэр фигъэуцунхэу щыт.

Арышъ, апэу мыщ фэдэ Iоф­тхьабзэ зыщыкIощт еджапIэхэм ялъытыгъэмэ, тэ тиIоф нахь псынкIэнэу къысшIошIы.

Сихъу Гощнагъу.