Бжыхьасэхэм яшIушIэнхэм фэхьазырых

Теуцожь районым ичIыгу­лэжьхэм гъэрекIо анахь охътэшIухэм бжыхьэсэ гектар 13880-рэ зэрэхалъхьагъэм игугъу ти­гъэзет мызэу, мытIоу къыщытшIыгъ. А пчъагъэр планэу яIагъэм имызакъоу, ыпэрэ илъэсым ашIэгъагъэм гектар минищ фэдизкIэ нахьыб.

Аужырэ илъэс заулэм ащ фэ­диз бжыхьасэ районым щырапхъэу, агрономием ишап­хъэ­хэм къызэрэдалъытэу жъо­кIупIэу яIэм ызыныкъом бжыхьэ лэжьыгъэхэр ащашIэн алъэкIэу къыхэкIыгъэп. Мы Iофым ренэу ыгъэгумэкIэу, блэкIыгъэ илъэс­хэм гущыIэгъу къызфэдгъэхъу къэс «ЖъокIупIэу тиIэр зэфэдизэу тIоу гощыгъэу, ахэм бжы­хьэ ыкIи гъэтхэ лэжьыгъэхэр ащышIагъэзэ шIыгъэным ты­фэ­кIон фае» ренэу къытэзыIощтыгъэр районым мэкъу-мэщымкIэ игъэIорышIапIэ ипащэу ХьэдэгъэлIэ Мэджыдэшъ, иIуагъэ, зыфэягъэр къызэрэдэхъугъэм фэшI тыфэгушIо.

Тэри губгъохэм тарэхьэшъ, гъэрэ бжыхьасэхэм псыр бэу акIэуцуагъэу зэрэтлъэгъущты­гъэм фэдэ тапэ къифагъэп. Мэ­шэлахьэу дахэх, шхъонтIэры-
мэ атырихэу, алырэгъу папкIэу губгъом иубгъуагъэх. ЕтIани гу­шIуагъор тапэрэ илъэсхэм афэ­дэу былым шъхьэрыкIохэри лэ­жьыгъэ хьасэхэм ахэтэу бэрэ зэращымылъэгъурэр ары.

— Мы лъэхъаным, — еIо апэу тызэкIолIэгъэ агроном шъхьаIэу НатIэкъо Махьмудэ, — бжыхьасэхэмкIэ гумэкIыгъо тиIэп. Тиагрономхэм, фермерхэм лэжьыгъэ хьасэхэри къаплъыхьэх, цыгъо-шъуаехэр къызхэхьэгъэ зырызхэм бэшIагъэу ахагъэ­кIодыкIыгъэх. Джы мары гъэтхэ губгъо IофшIэнхэм тафежьэнкIэ къэнэжьыгъэ щыIэп. Арышъ, техникэу апэу губгъом ращэщтхэр зэкIэ агъэхьазырыгъах пIо­ми хъущт. Анахь Iофыгъо шъхьа­Iэу тиIэр непэ тызщыгушIукIырэ тибжыхьасэхэм чIыгъэшIухэмкIэ игъом тIогъогогъо тяшIушIэныр, дгъэбэгъонхэр ары.— Ащ фэшI, — ипсалъэ лъегъэкIуатэ Махьмудэ, — тихъыз­мэтшIапIэхэм япащэхэм ящыкIэгъэщт чIыгъэшIухэр етIупщыгъэу къызIэкIагъахьэ. ЗэпстэумкIи минеральнэ чIыгъэшIу зэфэ­шъхьафэу тищыкIэгъэщтыр тонн 5300-рэ, непэ ехъулIэу къыдащыгъахэр тонн 3500-рэ. Джащ фэд, бжыхьасэхэр дгъэбэгъонхэм, лэжьыгъэ дэгъу къэтхьы­жьыным фэшI ахэм тыряшIу­шIэнэу тищыкIагъэр аммиачнэ селитрэ тонн 2700-рэ. АщкIэ планыр гъэцэкIагъэ хъунымкIэ бэп къэнэжьыгъэр — тонн 600 ныIэп. ХъызмэтшIапIэхэм се­литрэ тонн 2100-рэ къыдащи гъу­шъапIэхэм ащагъэтIылъыгъах. Адырэ къэнэгъэ тIэкIури непэ-неущэу къызIэкIагъэхьащт.

Корр.: Натрыфымрэ тыгъэгъазэмрэ зыщапхъыщтхэ чIыгур жъо­гъаха?

Н. М.: Натрыфымрэ ты­гъэ­гъазэмрэ гектар 9250-мэ ащыд­гъэбэгъощт. Натрыфэу хэтлъ­хьащтыр гектар 3914-рэ. Ащ щыщэу гектар 1509-р мэ­къу-
мэщ предприятиехэм, гектар 2405-р фермерхэм рап­хъыщт. Тыгъэгъазэр зыщытшIэщтыр гектар 5336-рэ. Ащ щыщэу нахьыбэр — гектар 3854-р фермерхэм, къэнэрэ гектар 1482-р хъызмэтшIапIэхэм ха­лъ­хьащт. Гъэтхэ лэжьыгъэхэр зыхэтлъхьанэу щытыр гектар 11580-рэ. Ащ щыщэу жъогъахэу (къэрсэбанэу) щылъыр гектар 8564-рэ. Адырэ къэнагъэр дискаторхэмкIэ икууагъэкIэ сантиметрэ 13 — 14-м нэсэу агъэ­ушъэбызэ чылапхъэхэр рагъэ­кIущтых. Арышъ, гумэкI тиIэп, чылапхъэри игъом къызIэкIа­гъэхьащт, зэрифэшъуашэуи гъэ­тхэ губгъо IофшIэнхэр зэшIотхын зэрэтлъэкIыщтым щэч хэлъэп. Ащ тичIыгулэжьхэри, типащэхэри, специалистхэри фэ­хьазырых.

Нэхэе Рэмэзан.