Ти Пушкин

Мэкъуогъум и 6-м, 1799-рэ илъэсым зэрэдунаеу щызэлъашIэщт Алек­сандр Сергеевич Пушкиныр къэхъугъ. Усэн зэчыеу хэлъыр пасэу къэнэ­фагъ, гъэшIэшхо зэримыIэщтыр ышIэщтыгъэм фэдэу усэным фэкъаигъагъ.

Иусэ-пшысэхэм, ипоэмэхэм, ипроизведение зэфэшъхьафыбэм яджагъэхэу, усакIом итворчествэ зикIасэхэу, куоу зышIэ­хэу, зилъапIэхэм Пушкиныр зыпашIын щыIэп – цIыкIуи, ини джарэу лъэшэу итхыгъэхэмкIэ агу лъыIэсыгъ.

А. С. Пушкиныр урыс усэкIо къодыеп, ар зэрэдунаеу зыцIэ щыраIорэ цIыфышху, игупшысэ зэщизкIэ цIыф лъэпкъыбэм агу къигущыIыкIыныр фызэшIо­кIыгъ. Илъэс 37-рэ ныIэп къыгъэшIагъэр, ау фэукIочIыгъэр бэдэд. Литературэ гушъхьэкIэнэу къыгъэнагъэр мыкIодыжьыщт гъомыл. УсэкIошхоу А. С. Пушкиныр напэр ыухъумэу, шъыпкъэм игъогу тетэу щыIагъ, джары урысхэм ямызакъоу, нэмыкI цIыф лъэпкъ миллионхэм шъхьэ­кIэфэшхо зыкIыфашIырэр. УсакIом бзэ дэхэ дэдэ къабзэкIэ щыIэныгъэр зафэу нэм къыкIигъэуцоныр къыдэхъугъ. Ихудожественнэ тхыгъэхэмкIэ, игуп­шысэ мыпкIыжьыщткIэ урысыбзэр ыIэтыгъэ къодыеп, хэти ащкIэ ыпсэ ыгъэфэбагъ, ыгъэбаигъ. ИтворчествэкIэ урысыбзэм илъэшыгъэ-куугъэ къыгъэ­нэфагъ, къэралыгъошхоу Урысыем ибзэлъачIэ чIынэлъэ пстэуми анигъэсыгъ.

Пушкиныр — урысхэм ыкIи нэмыкI цIыф лъэпкъ пстэумэ зэдыряй, ижэбзэ жъынч, ибзэ IэшIугъэ Iум етIысхьэ, ныбжьырэу пщыщ мэхъу. УсакIом ипоэтическэ лъагъо ныбжьи хэкIо­кIэщтэп.

Мэкъуогъум и 6-р, Пушкиным и Мафэ, Урысыем и Президентэу В. В. Путиным и УнашъокIэ 2011-рэ илъэсым къыщыублагъэу урысыбзэми и Мафэу агъэнэфагъ. Урысыбзэм икъэухъумэн-къызэтегъэнэн, ащ хэгъэхъогъэным, зекъегъэIэтыгъэным а мэфэкIыр атегъэ­псыхьагъ. Мы мафэр тикъэралыгъошхоу Урысыем икъэлэ шъхьаIэхэу Москва, Ленинград афэдэ къабзэу зэкIэ субъектхэми, Адыгэ Республикэми илъэс къэс ащыхагъэунэфыкIы. Мыекъуапэ Пушкиным и Унэу дэтым (Лъэпкъ драмтеатрэр зычIэтым) ыIупэ усакIом исаугъэтэу щытым цIыфыбэ щызэблэкIы – апшъэрэ еджэпIэ­шхохэу АКъУ-м, МКъТУ-м, сэнэхьат зэгъэгъотыпIэ колледж­хэм ястудентхэр, къэлэ интеллигенцием щыщхэр, шIэныгъэлэжь-кIэлэегъаджэхэу А. С. Пушкиным итворчествэкIэ Iоф зышIэхэу, шъхьэкIэфэ-лъытэныгъэ ащ фызиIэхэр. Фэразэхэу жъи, кIи УсакIом исаугъэт къэ­гъэгъэ Iэрамхэр кIэралъхьэх, ягуапэу якIэсэ усэхэм, поэмэхэм, произведениехэм ащыщхэм мэкъэ тIупщыгъэ дахэкIэ IупкIэу къяджэх. «Ти Пушкин!» язэрэгъаIо, шъхьащэ фашIы.

Мамырыкъо Нуриет.