«Адыгэ макъэм» иапэрэ номер къызыдэкIыгъэр неущ илъэс 95-рэ мэхъу

Гъэзетыр уахътэм игъундж

 «Адыгэ макъэр» апэ къызыдэкIым джы непэ ыцIэр ары фаусыгъагъэр. ЕтIанэ ар бэрэ зэблахъугъэ — «Адыгэ псэукI», «Гъупчъэ-уат», «Колхоз быракъ», «Социалистическэ Адыгей» ыцIэу къыхэкIыгъ. Ащ ыуж илъэсыбэ тешIагъэу апэу зэреджэгъагъэхэм къыфэдгъэзэжьыгъ. Джы 1991-рэ илъэсым къыщыублагъэу «Адыгэ макъ» ыцIэу тигъэзет къыдэкIы.

Уегупшысэмэ, цIэм мэхьанэшхо иI. Ар зызэблахъугъэр Адыгеим республикэ щыгъэпсыгъэ зыхъугъэ лъэхъаныр ары. Лъэпкъ зэхашIэм зыкъызыщиIэтыгъэ лъэхъаным ар тефэгъагъ. Лъэпкъэу щыIэнэу, псэунэу фаеу, зымакъэ зыгъэIу зышIоигъом ымакъэу, ибыракъэу ар хъугъэ. ЩыIэныгъэм игъунджэу хэкум, етIанэ республикэм щыхъурэ-щышIэрэр илъэс 95-рэ хъугъэу ащ къегъэлъагъо.

Дэрбэ Тимур:«Насыпыр псэм фэд, къытатыгъ тIахыжьынэу, арышъ, бгъотыгъэмэ, гъэлъапIэ».

Гъэзетым тарихъ гъогу кIыхьэ къыкIугъ. Совет хабзэм игъэпсыни, колхозхэм язэхэщэни, зэо илъэс тхьамыкIагъохэри, ахэм къакIэлъыкIогъэхэ зэоуж илъэс къинхэри, коммунизмэм игъэпсыни, етIанэ хэгъэгум зэхъокIыныгъэу щыкIуагъэхэри, республикэм игъэпсыни бэ ылъэгъугъэр, зыхэлэжьагъэр, пэкIэкIыгъэр. Джыри зыпкъ итэу лъэпкъым фэлажьэ къэбарлъыгъэIэс амал къодыеу щымытэу, ар тхылъэу ыкIи журналэу. Наукэм, гъэсэныгъэм, культурэм, искусствэм яапэрэ гъэхъагъэхэм чIыпIэ зыщагъотырэ гъэзетэу ар щыт.

«Адыгэ макъэр» непэ зытхэу, зышIыхэрэм танэмысызэ, ащ лъапсэ фэзышIыгъэхэм, етIанэ ахэм къакIэлъыкIогъэхэ редакторхэм, иIофышIэхэм ацIэ къетIощт. Ахэр апэрэ редакторыгъэу КIэрэщэ Тембот, Хьаткъо Ахьмэд, Лъэбыщэ Хьазиз, Барцо Хьарун, Шэртэнэ Хьамед, Андырхъое Джантэмыр, Мэрэтыкъо Рэмэзан, ХьакIэмыз Биболэт. Нэбгырэ пэпчъ тхылъ фэптхынэу тефэ.

Ахэм ауж гъэзетым ипэщагъэх Къуекъо Асфар, Бэгъушъэ Азэмат, ПIатIыкъо Аслъан, ахэми афэлъэкIыщтыр лъэпкъым фашIагъ. Мы аужырэ илъэсхэм гъэзетым иредактор шъхьаI Дэрбэ Тимур.

Илъэс зэфэшъхьафэм гъэзетым Iоф щашIагъ непэ къытхэмытыжьхэу ХьакIэмыз Рэщыдэ, Хъуажъ Исмахьилэ, Жэнэ Къырымызэ, Хъущт Хъалидэ, Шъхьаплъэкъо Хьисэ, Шъоджэ Мыхьамчэрые, Iэшъынэ Хьазрэт, Цэй Аскэрбый, ЛIэхъусэжъ Хьаджэрэтбый, Бэгъ Нурбый, Шъоджэ Аслъанчэрый, Мамыжъ Любэ, Къазый Цуцэ, Чэсэбый Юлэ ыкIи нэмыкIхэм.

ЖакIэмыкъо Аминэт: «Узхэхьэрэ цIыфхэм уахэзэгъэным, нэбгырэ пэпчъ дэгъоу хэлъыр плъэгъуным уасэ иI. Ощ нахь гъэсагъи, ощ нахь Iуши зэрэщыIэр зыщымыгъэгъупшэмэ нахьышIу».

Адыгэ тхакIохэу Пэрэныкъо Мурат, Лъэустэн Юсыф, Цуекъо Джэхьфарэ, МэщбэшIэ Исхьакъ, Пэнэшъу Сэфэр, Бэрэтэрэ Хьамидэ, Пэнэшъу Хьазрэт, Кощбэе Пщымафэ, Бэгъ Нурбый, Нэхэе Руслъан, Цуекъо Юныс гъэзетым Iоф щашIагъ.

Лъэпкъым къыхэкIыгъэхэ шIэныгъэлэжьхэу Къуныжъ Мыхьамэт, Тхьаркъохъо Юныс, ЦуукI Налбый, Бэджэнэ Мурат, Шъаукъо Аскэр, Мэрэтыкъо Къасимэ, АфэшIыжь Тыркубый, Мамый Руслъан гъэзетым хьалэлэу щылэжьагъэх.

Непэ гъэзетыр хэта зышIыхэрэр? Ахэр илъэсыбэ хъугъэу ащ Iоф щызышIэхэрэ журналистхэу ЕмтIылъ Нурбый, Мамырыкъо Нуриет, Шъаукъо Аслъангуащ, Хьагъур Сусан, Хъут Нэфсэт, КIарэ Фатим, Тхьаркъохъо Адам, Делэкъо Анет, Гъонэжьыкъо Сэтэнай ыкIи нэмыкIхэр арых.

Гъэзетым исобкорых Нэхэе Рэмэзанэ, Пщыкъэнэ Мае ыкIи Ныбэ Анзор.

Секретарьхэр Хъурмэ Хъусен, ЖакIэмыкъо Аминэт. ЗэдзэкIакIохэр Тхьаркъохъо Сафыет, ЛIышэ Санет. Корректорхэр Беджэлды Асе, Гъогъо Зар, КIэмэщ Фатим. Компьютернэ цехым иIофышIэхэу материалхэр хахых Нешэ Светэ, Нэфышъ Светэ, Хъымыщ Марзиет. Гъэзетыр зэхэзыгъэуцохэрэр Нэгъой Сафыят, Къазый Фатим, цехым ипащ Константин Романцовыр.

Хъурмэ Хъусен: «Бэ зытехъыкIыгъэ тилъэпкъ сыд чIыпIэ къин зефи зыIэпимыгъэзыгъэ тиныдэлъфыбзэ икъэухъумэн лIэшIэгъу ныкъом ехъугъэу сызэрэфэлажьэрэр насыпыгъэу зыфэсэлъэгъужьы».

Гъэзет кIэгъэтхэнымкIэ пшъэдэкIыжь зыхьэу Къэзэнэ Юсыф Iофышхо ешIэ. Илъэсныкъо тешIэ къэс гъэзет кIэгъэтхэнымкIэ планыр игъэкъугъэныр мыпсынкIэми, ренэу ар егъэцакIэ.

Редакцием Iоф щашIэ ЛIэхъусэжъ Эллэ, Тхьайшъао Заремэ. Бухгалтер шъхьаIэр Дмитрий Игнатовыр. ВодителитIу редакцием иI. Ахэр Шэуджэн Аслъанрэ Уджыхъу Юрэрэ. Мыщ фэдиз цIыфыр зыхэт адыгэ коллективыр зепщэныр Iоф къызэрымыкIоми, илъэс пчъагъэ хъугъэу тиредактор шъхьаIэу Дэрбэ Тимур ар ыпшъэ ефэ. Пчэдыжь къэс журналистхэм япланеркэу щыIэрэм пащэм пшъэрылъыкIэхэр къыщегъэнафэх. Ахэр мафэ къэс зэфэшъхьафых. Журналистхэм ахэтых планеркэ ужым гъогу техьащтхэри, район зэфэшъхьафхэм телефонкIэ анэсыщтхэри, къэлэ кIоцIым щыкIощт Iофтхьабзэхэм ахэлэжьэнхэшъ, а мэфэ дэдэм тхыгъэр къэзытхыжьынхэ фаехэри.

Сихъу Гощнагъу: «ЦIыфым ежь уасэу зыфишIыжьырэмрэ нэмыкIхэм къыфашIырэмрэ зэтефэхэмэ дэгъу…»

А зэкIэмэ ашIэщтыр къызыпкъырыкIырэр ыкIи зэкIолIэжьырэр редактор шъхьаIэр ары. МэщлIэкъо Саидэ ащ иIэпыIэгъу. Редакторым ешIэ журналист пэпчъ нахь дэгъоу къыдэхъущт лъэныкъор. Ащ къыпкъырыкIызэ, пшъэрылъхэр егъэнафэх. ГущыIэм пае, Тхьаркъохъо Адам хэбзэ къулыкъум иIофшIэн зэрэзэхэщагъэм икъэгъэлъэгъон фэгъэзагъ ыкIи къыдэхъу. Шъаукъо Аслъангуащэ туризмэм иIофыгъохэр дэгъоу зэхифынхэ елъэкIы. КIарэ Фатимэ правэухъумэкIо органхэм афэгъэзагъ, Мамырыкъо Нуриет литературэм, Хъут Нэфсэт мэкъу-мэщым ыкIи ПенсиехэмкIэ фондым афэгъэхьыгъэу матхэх.

Мафэ къэс гъэзетым зы нэкIубгъо е нахьыбэ птхынышъ, къибгъэхьаныр Iоф къызэрыкIоу щытэп. Ау илъэсыбэ хъугъэу ар фызэшIокIы ЕмтIылъ Нурбый, сурэт дэгъухэри тырехых.

Гъэзетым къихьэрэ сурэтхэм янахьыбэр тезыхырэр Iэшъынэ Аслъан.

Нэбгырэ пэпчъ темэ гъэнэфагъэ иIэу Iоф дешIэми, щыIэныгъэм илъэныкъо пстэуми журналистым хэшIыкI афыриIэн фае.

Тхьаркъохъо Сафыет: «Гукъанэр адэбгощын плъэкIыщтмэ ащыщэп, хэти игухэкI ежь-ежьырэу къызыдырехьакIы».

Къулыкъу зэфэшъхьафхэм урысыбзэкIэ тхыгъэ материалхэу къагъэхьыхэрэр псынкIэу адыгабзэкIэ зэдзэкIыжьыгъэн фаеу къыхэкIы. А Iофым фэIэ-пэIасэх зэдзэкIакIохэу Тхьаркъохъо Сафыетрэ ЛIышэ Санетрэ.

 Урысые печатым и Мафэ ехъулIэу мы илъэсым ищылэ мазэ апэрэу коллективым къыхэхьагъ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. ЛIышъхьэр гущыIэгъу къытфэхъугъ, тигумэкIхэм защигъэгъозагъ. Ар лъэшэу гуапэ тщыхъугъ, тыгу къыIэтыгъ.

Шъаукъо Аслъангуащ: «Илъэсыбэрэ район гъэзетым Iоф щысшIагъэу «Адыгэ макъэм» сыкъызэкIожьым сыкъызхэхьагъэхэр адыгабзэ нэмыкIкIэ гущыIэщтыгъэхэп. Ащ кIуачIэ горэ къыуеты, фэбабзэу угушъхьэ зыкъытырегъакIэ».

Ащ къыкIэлъыкIоу джыри зы мэфэ гушIуагъо тиколлективкIэ тыфэкIо. Гъэтхапэм и 22-м, сыхьатыр 17.00-м Адыгэ къэралыгъо филармонием гъэзетым иапэрэ номер къызыдэкIыгъэр илъэс 95-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ щыкIощт. Ащ къетэгъэблагъэх республикэм ипащэхэр, тигъэзетеджэхэу, илъэс пчъагъэм ныбджэгъушIоу тиIэхэр.

Тхьаркъохъо Адам: «ЦIыфыр тыдэ кIуагъэми къызфигъэзэжьырэр къызщыхъугъэ чIыпIэр арэу сэ къысщэхъу. Ары кIуачIи гухахъуи зыщигъотырэр. СэркIэ ащ фэд сикъуаджэу Аскъэлае».

Адыгеим щыпсэухэрэм ямызакъоу, ткъош республикэхэм ягъэзетхэм Iоф ащызышIэхэрэ тисэнэхьатэгъухэри тимэфэкI къетэгъэблагъэх.

МэфэкI зэхахьэм хэлэжьэщтых республикэм итворческэ коллективхэр. Iофтхьабзэр зыщыкIощт филармонием ыпкIэ хэмылъэу учIэхьащт.

Шъукъеблагъэх тимэфэкI пчыхьэзэхахьэ!

«Адыгэ макъэм» къыраIуалIэхэрэр

Агъэдахэ

Адыгэ лъэпкъыр зыгъэдахэхэу, ащ иухъумакIохэу, шъыпкъагъэм, гукIэгъум якIэщакIохэу, лъэпкъыбзэр, шэн-хэбзэ дахэхэр мыкIодынхэм зишъыпкъэу дэлажьэхэу «Адыгэ макъэм» Iоф щызышIэхэрэ ныбджэгъу лъапIэхэм псауныгъэ пытэ яIэнэу сафэлъаIо.

Сыадыг зыIорэ тилъэпкъэгъухэр къэущынхэу, гъэзетым Iоф щызышIэхэрэр ахэм зэрафэлажьэхэрэр къагурыIонэу сыфай, адыгэ унагъо пэпчъ лъэпкъ гъэзетым кIэрэтх.

ХЪУНЭГО Чатиб.

Лъэпкъым игъундж

«Адыгэ макъэм» гурыт еджапIэм къыщегъэжьагъэу илъэс 50-м ехъугъэу сыкIэтхэ, седжэ, сищыIэныгъэ щыщ. Ар къызыщыдэмыкIырэ мафэхэм сыфэзэщы, къахьыфэ сшIуабэ дашIэ. Арышъ, «ТыкIэтхэщта, тыкIэмытхэщта» зыфиIорэ упчIэр тапашъхьэ къиуцорэп, тыкIатхэщтыгъэ ыкIи тыкIэтхэщт тэпсэуфэ. Ар тэ тилъэпкъ гъэзет, тэщ пае къыдэкIы.

ХЬАУДЭКЪО Шыхьамыз.

УзыIэпещэ, шIу зыуегъэлъэгъу

Гъэзетым зэ укIатхэу, унэм къихьэу, уеджэу узесэкIэ, ныбджэгъушIоу къыбдэгущыIэрэм фэдэу къыпщэхъушъ, ар къахьыфэкIэ удэгузажъо мэхъу. Гъэзетым къихьэхэрэр къызытегущыIэрэр е уигъунэгъущт, уинэIосэщт, уиIахьылыщт, уичылэгъущт.

«Адыгэ макъэм» республикэм, тигъунэгъу краим, Урысыем ащыхъугъи ащышIагъи тащегъэгъуазэ. Тэ къытэхьылIагъэуи къихьэхэу къыхэкIы. Бзэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIи ащ ишIогъэшхо къэкIо.

ЛIЫХЪУРЭЕ Аскэрбый.

Сырэгушхо, бэкIэ сыщэгугъы

«Адыгэ макъэм» сычIэсэу Iоф сшIагъэп, ау ныбджэгъу шъыпкъэу сыриIэу Iоф дэсэшIэ, илъэс 50-м бэшIагъэу ехъугъэу седжэ. Сызэреджэрэм нэмыкIэуи сыфэтхэ. Я 7-рэ классым сисыгъ гъэзетым седжэу зесэгъажьэм.

Сэ егъашIэм мэкъумэщым сыхэтэу къэсхьыгъ, ащ илэжьакIохэм яхьылIагъэу непи бэрэ сэтхы.

ХЪОДЭ Сэфэр

НэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр СИХЪУ Гощнагъу.