Кинор — ищыIэныгъ

ТинэкIубгъо къызэрэщыхэдгъэщыгъэу, гъэсэныгъэм ипроектэу зэдэгущыIэгъу студенческэ клубэу «Диалог на равных» зыфиIорэм ипроект Адыгеим щегъэцакIэ урысые кином ыкIи телевидением ярежиссерэу, продюсерэу, сценаристэу, Киностудиеу КИТ-м игенеральнэ директорэу Джаник Файзиевым. 2018-рэ илъэсым Урысыем икиноиндустрие ар къытегущыIагъ.

ЗэлъашIэрэ цIыфым студентхэм адыриIэгъэ зэIукIэгъур Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щыкIуагъ. Ащ имызакъоу, республикэм итворческэ интеллигенцие зыIуигъэкIагъ.

Шъугу къэдгъэкIыжьын, проектэу «Диалог на равных» зыфиIорэр ныбжьыкIэ IофхэмкIэ Федеральнэ агентствэм игукъэкIыкIэ 2017-рэ илъэсым Iоныгъом и 1-м пхыращынэу рагъэжьагъ. Мурадэу иIэр — гъэхъагъэ зышIыгъэ ыкIи зэлъашIэрэ цIыфхэм ящысэкIэ, социальнэ мэхьанэу уиIэм емылъытыгъэу, джырэ Урысыем лъэгапIэу узщынэсын плъэкIыщтхэр ныбжьыкIэхэм нэрылъэгъу афашIыныр.

Iофтхьабзэр рамыгъажьэзэ режиссерым апшъэрэ еджапIэм и Президентэу ТхьакIущынэ Аслъан зэдэгущыIэгъу дыриIагъ, университетым имузей къыплъыхьагъ.

Нэужым студентхэм адыриIэгъэ зэIукIэгъур гъэшIэгъонэу, фэбагъэ хэлъэу рекIокIыгъ. Джаник Файзиевым ипсалъэ къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу кином фэщагъэу щытыгъ ыкIи илъэси 9 нахь ыныбжьыгъэп ащ зыхэхьэм.

— Кинор шIу зыкIэслъэгъурэр, — еIо Джаник, — ащ сыхэт зыхъукIэ, охътэ макIэми, Тхьэм сыфэдэу зыкъысщэхъужьышъ ары. Гъэпсэфыгъо симыIэу сыхьат 24-м къыкIоцI Iоф сшIагъэми сыпшъырэп.

Итворческэ гъогукIэ къиныгъоу зэпичыгъэхэм ныбжьыкIэхэр ащигъэгъозагъэх, щыIэныгъэм нахь «узщыкIырыущт» чIыпIэхэм анаIэ тыраригъэдзагъ. Ащ дакIоу урысые киноиндустрием къыкIугъэ гъогум, джыдэдэм изытет игъэкIотыгъэу къатегущыIагъ.

— Советскэ Союзыр зыщэIэм, — къеIуатэ Джаник, — къэралыгъом бюджетым хахъо фэзышIырэ лъэныкъо пстэуми ащыщэу кином ятIонэрэ чIыпIэр ыIыгъыгъ. Ау зэхъокIыныгъэхэм ялъэхъэнэ дэй зэкIэри зэхигъэтэкъуагъ. Арышъ, 2000-рэ илъэсхэр урысые кинор къызыхъугъэ мафэу плъытэ хъущт. Илъэс 18-м къыкIоцI тикино нахь зыкъыIэтыжьэу ыублагъ. Мы уахътэм урысые прокатым тикино процент 30 фэдиз щеубыты.

НыбжьыкIэхэм яупчIэ гъэшIэгъоныбэмэ зэлъашIэрэ режиссерым игуапэу джэуапхэр къаритыжьыгъ. ЗэIукIэгъум уахътэу къыфыхагъэкIыгъэр зэрафэмэкIагъэр ягукъэуагъ нахь мышIэми, кIэухым нэпэеплъ сурэтхэр зэхэтхэу зытырарагъэхыгъэх.

IЭШЪЫНЭ Сусан.

Сурэтхэр Iэшъынэ Аслъан тырихыгъэх.