хэбзэгъэуцугъакIэхэр

Ятеплъэ зэрахъокIы

Урысые Федерацием ихэбзэгъэуцугъакIэу мы мазэм кIуачIэ зиIэ хъухэрэм ащыщ тутыныр зыдэлъ къэмланхэм ятеплъэ зэхъокIыныгъэу фэхъущтхэм афэгъэхьыгъэр.

Нахь тэрэзэу къэпIон зыхъукIэ, мы хэбзэгъэуцугъэр блэкIыгъэ 2016-рэ илъэсым ижъоныгъокIэ маз ары заштагъэр. Таможеннэ союзым тутыным фэгъэхьыгъэ шэпхъакIэу (регламент) къыгъэнэфагъэхэр ары ащ лъапсэ фэхъугъэхэр. Хэбзэгъэуцугъэм къызэрэдилъытэрэмкIэ, а мафэм къыщыублагъэу тутыныр къыдэзыгъэкIыхэрэм ар зыдэлъ къэмланхэм ятеплъэ зэблахъун фае. Ау нахьыпэкIэ къыдагъэкIыгъэхэр зэкIэри а уахътэм ехъулIэу зэрэIуамыгъэкIыгъэхэр къыдалъытэзэ, илъэсрэ мэзихырэ пIалъэ аратыгъ. Джы шэкIогъум и 15-м а пIалъэр екIы, ащ ыуж хэбзэгъэуцугъэм кIуачIэ иIэ мэхъу.

Ащ къызэрэдилъытэрэмкIэ, нахьыпэрэм фэдэу шIыгъэ тутын къэмланхэр предприятиехэм къыдагъэкIынхэ, щапIэхэм ямэкIайхэм къатыралъхьанхэ фитыжьыщтхэп. Джы къэмланхэм сурэт щынагъохэр атешIыхьэгъэнхэ ыкIи къэмланым ызыныкъо ахэм аубытын фае. Тутыным къыхэкIыгъэ узхэм яягъэ зэрагъэкIыгъэ пкъынэ-лынэхэр атешIыхьэгъэщтых, ар зылIэужыгъор атетхэгъэщт. Ащ имызакъоу, рекламэр зытет тхьапэу къэмланхэм нахьыпэкIэ адэлъыщтыгъэхэр е атегъэпкIагъэщтыгъэхэр джы агъэфедэжьын фитыжьыщтхэп. Джащ фэдэу шэпхъакIэхэм къызэрэдалъытэрэмкIэ, нахьыпэкIэ тутын «псынкIэ» зыфаIощтыгъэхэр щыIэжьыщтхэп. Ащ фэдэ къэмланым тетхагъэ зыхъукIэ, тутыным иягъэ нахь макIэу къэкIощт фэдэу нахьыбэрэхэм къащэхъу, ау медицинэм къызэриIорэмкIэ, ар аущтэу щытэп. Тутыным никотинэу ыкIи нэмыкI веществоу хэлъхэр зыфэдизри тыратхэн фимытыжьхэу къашIыгъ.

НахьыпэкIэ тутыныр къыдэзыгъэкIыхэрэм гъомылэпхъэ зэфэшъхьафхэм ясурэтхэр е ацIэхэр къэмланхэм къатырашIыхьэщтыгъэх, къатыратхэщтыгъэх. Ащи фитыжьыщтхэп. Ментол закъор ары къытыратхэн алъэкIыщтыр. ШIокI имыIэу тутыным щэнаутхэр зэрэхэлъхэр къытыратхэн фае.

Шапхъэхэм адимыштэрэ тутын къэмланхэр IузыгъэкIыхэрэм административнэ пшъэдэкIыжь ахьыщт. Физическэ лицэхэм сомэ 4000 — 5000, пэщэ IэнатIэм Iутхэм сомэ 10000 — 15000, юридическэ лицэхэм сомэ 200000 — 300000 тазырэу атыралъхьанэу хэбзэгъэуцугъакIэм къыщыдэлъытагъ.

Къыращэщт, ау…

ШэкIогъу мазэм и 1-м къыщыублагъэу Тыркуем къыщагъэкIырэ помидорым «къыгъэзэжьыгъ».

Мы хэтэрыкIыр Урысыем къыращэнэу фитыныгъэ щыIэ зэрэхъужьырэм фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэми кIуачIэ иIэ хъугъэ. Ау ащ къызэрэщыдэлъытагъэмкIэ, шъхьадж зыфаем фэдиз къырищын ылъэкIыщтэп. ПстэумкIи помидор тонн 50 нахьыбэ Урысыем къырарагъэщэщтэп.

Килограммитфым ебгъэхъу хъущт

Мы хэбзэгъэуцугъэр самолетыр зыгъэфедэхэрэр ары анахь зищыкIагъэр. Ошъогу транспортымкIэ пассажирхэмрэ ахэм яIапIэхэмрэ язещэн фэгъэхьыгъэ шапхъэхэм зэхъокIыныгъэу афэхъугъэхэми шэкIогъум и 5-м кIуачIэ яIэ мэхъу.

ЫпкIэ хэмылъэу цIыфым самолетым рихьан ылъэкIыщт багажым ионтэгъугъэщтыр ыкIи пкъыгъоу зыдырихьан зыфитхэр ащ къегъэнафэх. ЗэхъокIыныгъэхэм къызэрэдалъытэрэмкIэ, джы зы нэбгырэм килограммитфым нахьыбэ хъурэ багаж IэкIэ ыIыгъын фит. Ошъогу транспорт гъэзекIоным дэлажьэрэ компаниехэм а килограмм пчъагъэм хагъэхъонэу ыкIи аэропортым ар щащэчынэу джы фитыныгъэ зэряIэри тхылъым къыщеIо. ЫпкIэ хэмылъэу самолетым рихьан зыфит пкъыгъохэм ащыщых кIэлэцIыкIу шхынхэр ыкIи коляскэхэр, Iэзэгъу уцхэр, кIымэфэ щыгъынхэр, нэмыкIхэр. Ипсауныгъэ изытет къыхэкIэу зекIоныр къызфэкъинхэм ящыкIэгъэщт пкъыгъохэм анахьэу анаIэ зэратырагъэтыгъэр УФ-м транспортымкIэ и Министерствэ къыхегъэщы. Ахэм коляскэхэр, бэщхэр е нэмыкIэу зекIонхэм пае агъэфедэхэрэр самолетым дырахьан фитых.

Зыгъэхьазырыгъэр ХЪУТ Нэфсэт.