ЦIыфхэм IофшIапIэхэр арагъэгъотыным пае…

Шъолъыр конференциеу «Создание высокопроизводительных рабочих мест — стратегия роста для России» зыфиIорэр Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щыкIуагъ. Ащ фэдэ конференциехэр шъолъыр 70-мэ ащырекIокIыщтых. Iофыгъом кIэщакIо фэхъугъэр предпринимательхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ УФ-м и Президент дэжь щылажьэрэ Уполномоченнэмрэ Урысые народнэ фронтымрэ.

Адыгеим конференциер щызэхэзыщагъэхэр Адыгэ Республикэм ивице-премьерэу Сапый Вячеслав, предпринимательхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ Уполномоченнэу Зэфэс Вячеслав, Урысые народнэ фронтым икъутамэу Адыгеим щыIэр арых. Конференцием хэлэжьагъэх АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Юрий Петровыр, депутатхэр, компание инхэм яIэшъхьэтетхэр, сатыушIхэр, апшъэрэ еджапIэхэм яIофышIэхэр, шIэныгъэлэжьхэр, студентхэр.

Сапый Вячеслав пэублэ гущыIэу къышIыгъэм къыщыхигъэщыгъ Адыгеим иэкономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ хэкIыпIэу ыкIи шIыкIэхэу алъэгъухэрэмкIэ конференцием къырагъэблэгъагъэхэр къызэхэхьагъэхэм къадэгуащэхэмэ зэрэшIоигъор. Ежьым Адыгеим индустриальнэ паркитIу зэрэщагъэпсырэр, зекIоным зиушъомбгъуным зэрэдэлажьэхэрэр, инвестициехэр республикэм къещэлIэгъэнхэм яшъыпкъэу ыуж зэритхэр, федеральнэ программэхэм зэрахэлажьэхэрэр къыIотагъэх.

— БэшIагъэп промышленностымкIэ Координационнэ совет зызэхэтщагъэр. Бизнес цIыкIум ыкIи гурытым тадеIэнэу амалхэр нахь тиIэ хъугъэх. Мэкъумэщ хъызмэтым хэхъоныгъэшIухэр къыгъэлъэгъуагъэх. ИнвестициехэмкIэ IэпыIэгъу къытфэхъухэрэм хьакъулахьэу атыхэрэм къащыдгъэкIэнэу, предпринимательхэм ятхылъхэм ягъэпсын нахь псынкIэ тшIынэу, «Зы шъхьаныгъупчъэм» иIэпыIэгъу нахь зыкъедгъэIэтынэу тыхьазыр, — къыIуагъ В. Сапыим.

Ащ ыуж Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу Шъэо Аскэр цIыфхэм IофшIапIэ языгъэгъотыхэрэм продукциеу къыдагъэкIырэм хэпшIыкIэу хэзыгъахъохэрэм зэрадеIэщтхэр, ахэр къызхэлэжьэхэрэ законопроектхэр Къэралыгъо Думэм щыпхырыгъэкIыгъэнхэмкIэ яшIуагъэ къызэрагъэкIощтыр къыIуагъ.

Адыгеим ипредпринимательхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ Уполномоченнэу В. Зэфэсым игущыIэ къыщыхигъэщыгъэх шъолъыр пстэумэ къыдагъэкIырэ продукцием зэрэхагъэхъонэу цIыфхэм IофшIапIэхэр ягъэгъотыгъэнхэу ыкIи яIофшIакIэ рагъэхъунэу Владимир Путиным ижъоныгъокIэ унашъохэм зэращыхигъэунэфыкIыгъагъэр. 2020-рэ илъэсым нэс IофшIэпIэ чIыпIэ миллион 25-рэ къызэIуахынэу ыкIи продукциеу къыдагъэкIырэм фэдизрэ ныкъорэ хагъэхъонэу ащ пшъэрылъ къыгъэуцугъ.

Ащ фэдэ IофшIакIэм унэсын хъумэ, уахътэм диштэрэ шIыкIакIэхэр къызIэкIэбгъэхьанхэ фае. Ахэр ары хахъо озгъэшIыщтыр, цIыфхэм ялэжьапкIэ къэзыIэтыщтыр, ящыIакIэ нахьышIу зышIыщтыр. Предприятиехэм ащ фэдэу Iоф ашIэ зыхъукIэ, хьакъулахьэу хабзэм ратырэми хэхъощт.

Аужырэ илъэсхэм цIыфхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр ашIокIодыгъэх, IофшIапIэхэр бэу зэфашIыжьыгъэх, ащ къыхэкIэу хабзэми, лэжьакIохэми ахъщэу къаIэкIахьэрэм хэпшIыкIэу къыщыкIагъ. Адыгеири а гъогум къырыкIуагъ. Джы икIыгъэ илъэсым къыщегъэжьагъэу предприятие ыкIи хъызмэтшIэпIэ зэфэшъхьафмэ ятехнологическэ оборудование агъэкIэжьэу, гъэхъагъэхэр зэрашIыщтым зытырагъэпсыхьэу, IофышIэхэм продукциер нахьыбэу къызэрахьыщтым кIагъэгушIухэу хъугъэ. Хэхъоныгъэхэр экономикэм егъэшIыгъэнхэмкIэ Институтэу Столыпиным ыцIэ зыхьырэм Адыгеим тапэкIэ зыкъиIэтынымкIэ зишIуагъэ къэкIощт Iофтхьабзэхэр къыгъэнэфагъэх. Ащ иэкспертхэм къызэраIорэмкIэ, 2020-рэ илъэсым нэс республикэм IофшIэпIэ чIыпIэу иIэр непэ мини 8-м нэсымэ, ар мин 11,7-рэ хъун ылъэкIыщт.

Адыгеим лъэкIэу ыкIи амалэу иIэхэр къыдэплъытэхэмэ, ащ фэдэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр къызэIуихышъущтых, ыпэ езыгъэхъун зылъэкIыщт коммерческэ компаниехэм ахигъэхъошъущт, ахэм Iоф ащызышIэщт лэжьакIохэр ыгъэхьазырынхэ ылъэкIыщт.

Конференцием зыщытегущыIэгъэхэ Iофтхьабзэр уахътэм диштэу ыкIи цIыфхэм ящыкIэгъэ шъыпкъэу щыт. Хабзэм иIофышIэхэри, бизнесым хэтхэри, общественностым илIыкIохэри зэгурыIуагъэх, шIэгъэн фаехэм зэдяусагъэх.

Урысые общественнэ организацием икъутамэу Адыгеим щыIэм иIофышIэ купэу «Шъыпкъагъэрэ шIуагъэрэ зыхэлъ экономикэр» зыфиIорэм ипащэу Александр Денисовым къызэриIуагъэмкIэ, дэгъоу Iоф зыщашIэрэр ыкIи дэгъоу къызщагъахъэрэр тэ къытпэчыжьэу щыIэу къытшIошIы. Тыдэ ущыIэми, Iофым уегугъумэ, ахъщэ дэгъу къэпхьыщт. Шъхьаем, тэ тиIофшIапIэхэр зызэфашIыжьыгъэхэри, тиIофшIакIэ къызеIыхыгъэри бэшIагъэ. Апэрэ Iофыгъор цIыфхэм IофшIапIэхэр къафэбгъотынхэр ары. Ахэр Iофым тегъэпсыхьагъэхэу щымытхэмэ, сыдэущтэу IофшIапIэхэр лэжьэщтха?

Iахьзэхэлъ обществэу «Заремым» ипащэу Пщыжъ Щамсудинэ изавод уахътэм дэлъэбакъоу апэ езыгъэжьагъэхэм ащыщ, ащ ишIуагъэкIэ чыжьэуи лъыкIотагъ.

— Лъэхъаным диштэрэ оборудованиер умыгъэфедэмэ, лъыкIотэгъуай, — къыIуагъ Щ. Пщыжъым. — Тизавод ащ фэдэу уахътэм диштэхэрэр зычIэдгъэуцохэрэр илъэс 20 фэдиз хъугъэ. Редуктор зэфэшъхьафхэу къыдэдгъэкIыхэрэр промышленностым ищыкIэгъэ шъыпкъэх. Ар къыдгурыIозэ, проект 50 фэдиз гъашIэм пхырытщыгъ. Непэ къытэнэкъокъун щыIэп тIомэ, тыхэукъонэп сшIошIы. IэкIыб къэралыгъохэм Iоф адэтэшIэ, типродукцие агу рехьы, къыкIэупчIэх, тэри ащ гъэхъэгъакIэхэм тафеузэнкIы.

Щамсудинэ IофшIэныр зэрэзэхапщэрэми мэхьанэшхо зэриIэр къыIуагъ. Iофым уегугъущт, къыкIэуухъумэщт, улъыплъэщт — джащыгъум хэхъоныгъи пшIыщт. Кадрэхэми бэ ялъытыгъэр. Iофым хэшIыкI фызимыIэр IофышIэп. Ар анахь техникэ дэгъу кIэрыбгъэуцуагъэкIи, пкIэ иIэп. ЛэжьакIом мафэ къэс ишIэныгъэ хигъахъо хъумэ ары специалист шъыпкъэ зыхъурэр.

Мыекъуапэ Iоф щызышIэрэ хъызмэтшIапIэу «Картонтарэр» Адыгеим ыкIи Урысыем ямызакъоу, Европэм, Америкэм, Азием ащызэлъашIагъэу лъэхъаным диштэрэ предприятиеу щыт. Чыжьэу умыкIоу Iофэу бгъэцакIэрэм гъэхъагъэхэр зэрэщыпшIыщт шIыкIэр мыщ щыплъэгъуни, щызэбгъэшIэни плъэкIыщтых.

«Картонтарэр» республикэм ибюджет нахь ахъщабэ къыхэзылъхьэрэ предприятиехэм апэ итэу алъытэ. Ащ ипащэу Сергей Погодиным къызэриIуагъэмкIэ, икIыгъэ илъэсым къыдагъэкIыгъэр проценти 115-кIэ гъэцэкIагъэ хъугъэ. Предприятием федэу къыхьыжьырэм илъэс къэс хэхъо, 2012-рэ илъэсым ар сомэ миллион 208-рэ хъущтыгъэмэ, 2015-м 478-м ехъугъ. ТапэкIэ предприятиер агъэкIэжьынэу тыраубытагъ, ащ сомэ миллиарди 10 халъхьащт.

С. Погодиным къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, техническэ лъапсэу яIэр зызэблахъукIэ, къыдагъэкIырэ продукциер фэдищыкIэ нахьыбэ хъущт, федэу къахьыжьырэр сомэ миллиард 12-м нэсыщт. Ар МКъТУ-м ипащэхэм къяджагъ ящыкIэгъэ специалистхэр еджапIэм къыщагъэхьазырхэзэ ашIынэу, ежьхэри ахэм IэпыIэгъу къафэхъунхэу къыгъэгугъагъэх.

Тишъолъыр IофшIэпIэ чIыпIэхэу продукцие къызщыдэбгъэкIын плъэкIыщтхэр нахьыбэу къызэрэщызэIупхыщтхэм яшIошIхэр къыраIолIагъэх пшъэдэкIыжь гъэнэфагъэ зыхьырэ обществэу «Волма-Майкоп» зыфиIорэм игенеральнэ пащэу Владимир Овчинцевым, МКъТУ-м экономикэмрэ сервисымрэкIэ ифакультет идеканэу Ешыгоо Светланэ, Адыгэ къэралыгъо университетым экономикэмкIэ ифакультет идеканэу Тамэ Аслъан, Мыекъопэ пивэшI заводым игенеральнэ пащэу Пэнэшъу Къэплъан.

IофшIапIэхэр Адыгеим нахьыбэу къызэрэщызэIупхын плъэкIыщтхэм афэгъэхьыгъэу конференцием кIэух зэфэхьысыжьхэр щашIыгъэх.

ШЪАУКЪО Аслъангуащ.