Зэтыгъо къэралыгъо ушэтынхэр шапхъэхэм адиштэу республикэм щатыгъэх

Къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэным фэгъэзэгъэ республикэ комиссием зэхэсыгъоу иIагъэм тхьамэтагъор щызэрихьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат.

ITAR-TASS: MOSCOW, RUSSIA. MAY 27, 2013. A would-be school graduate takes a unified state exam (EGE) in the Russian language at a Moscow secondary school. (Photo ITAR-TASS / Valery Sharifulin)
Ðîññèÿ. Ìîñêâà. 27 ìàÿ. Ñäà÷à åäèíîãî ãîñóäàðñòâåííîãî ýêçàìåíà ïî ðóññêîìó ÿçûêó â îäíîé èç ñòîëè÷íûõ øêîë. Ôîòî ÈÒÀÐ-ÒÀÑÑ/ Âàëåðèé Øàðèôóëèí

Зэхэсыгъом хэлэжьагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Адыгеим и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Наталья Широковар, хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм, ведомствэхэм ялIыкIохэр, нэмыкIхэри.

Апэрэ Iофыгъоу зэхэсыгъом къыщаIэтыгъэр зэтыгъо къэралыгъо ушэтынхэм язэхэщэн ыкIи апшъэрэ еджапIэхэм ныбжьыкIэхэр ачIэхьанхэмкIэ шапхъэхэм адиштэу къулыкъушIэхэм яIофшIэн зэхащэныр, къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ пшъэрылъ шъхьаIэхэр гъэнэфэгъэнхэр ары. Мыщ епхыгъэу къэгущыIэгъэ АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Андзаур къызэриIуагъэмкIэ, 2017-рэ илъэсым зэтыгъо къэралыгъо ушэтынхэр жъоныгъуакIэм и 26-м къыщегъэжьагъэу бэдзэогъум и 1-м нэс атыщтых. Ахэр пунктипшIымэ ащэкIох. Аудиториехэр зэкIэ онлайн шIыкIэм тетэу зэтегъэпсыхьагъэх. Джащ фэдэу чIэхьапIэхэри, кIэлэеджакIохэр зэрыкIощтхэ коридорхэри «оф-лайн» зыфиIорэ видео шIыкIэм тетых. ЗэIухыгъэ Iахьзэхэлъ обществэу «Ростелеком» зыфиIорэр ягъусэу видеолъыплъэным исистемэ агъэкIэжьы, ушэтынхэр зыщатыхэрэ аудиториехэр онлайн шIыкIэм фытегъэпсыхьагъэх. Мыщ ишIуагъэкIэ «Смотри-ЕГЭ» зыфиIорэ порталым ихьэхэрэм ушэтыныр зэрэкIорэ шIыкIэр нэрылъэгъу афэхъущт. Ахэм анэмыкIэу, телефонхэм Iоф язымыгъэшIэрэ пкъыгъохэр еджапIэхэм ачIагъэуцох. Мыщ фэдэ шIыкIэхэм шIогъэ гъэнэфагъэ къызэратырэр къеушыхьаты зэтыгъо къэралыгъо ушэтынхэм зэфэхьысыжьэу афэхъугъэхэм. Ушэтыным къычIагъэкIыгъэу е мытэрэзэу зекIуагъэу зи республикэм щагъэунэфыгъэп.

Зэтыгъо къэралыгъо ушэтыныр щынэгъончъэу атыным, къолъхьэ тын-Iыхыным ылъэныкъокIэ хэбзэгъэуцугъэр укъуагъэ мыхъуным епхыгъэу Iофэу ашIагъэхэм джащ фэдэу министрэр къатегущыIагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, анахьэу анаIэ зытырагъэтыхэрэм ащыщ кIэлэеджакIохэм ыкIи янэ-ятэхэм зэтыгъо къэралыгъо ушэтыным шапхъэу пылъхэр къафаIотэныр, психологическэу ащ фагъэхьазырынхэр.

Адыгэ къэралыгъо университетым иректорэу Хъунэго Рэщыдэрэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым научнэ IофшIэнымкIэ ипроректорэу Татьяна Овсянниковамрэ къызэраIуагъэмкIэ, зэтыгъо къэралыгъо ушэтынхэр ыкIи зэикI информационнэ системэр зыщыIэхэм щегъэжьагъэу шIэныгъэ куу зыIэкIэлъ ныбжьыкIэхэр апшъэрэ еджапIэхэм ачIэхьанхэмкIэ нахь псынкIэ хъугъэ. Ахэм къахьыгъэ баллхэмкIэ ВУЗ-хэм аштэх.

Тызэсэгъэ шIыкIэм тетэу апшъэрэ еджапIэхэм зэрачIахьэхэрэр джащ фэдэу игъэкIотыгъэу унаIэ зытебгъэтын фэе лъэныкъохэм ащыщ. МыщкIэ IофшIэнэу ашIэрэм университетхэм япащэхэр къатегущыIагъэх. Адыгэ къэралыгъо университетым ыкIи Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым ушэтынхэр зэращатыхэрэм нахь игъэкIотыгъэу алъыплъэнхэу КъумпIыл Мурат къариIуагъ.

— Къолъхьэ тын-Iыхыным тыпэшIуекIоныр пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ, къэралыгъом ылъапсэ гъэпытэгъэным ар фэIорышIэ. Мы лъэныкъомкIэ анахьэу тынаIэ зытетын фаер гъэсэныгъэм исистем ары. Республикэм иотраслэ зэфэшъхьафхэм Iоф ащызышIэщт специалистхэм ягъэхьазырынкIэ апшъэрэ еджапIэхэм пшъэдэкIыжьышхо зэрахьырэр зыщагъэгъупшэ хъущтэп. Непэ анахьэу тынаIэ зытетыр гъэсэныгъэм нахь зыкъегъэIэтыгъэныр ары. Мы лъэныкъом къолъхьэ тын-Iыхын нэшанэ зиIэ зекIуакIэ къыхафэ хъущтэп, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Къэралыгъо ыкIи муниципальнэ къулыкъушIэхэм коррупцием пэшIуекIорэ хэбзэгъэуцугъэр зэрагъэцакIэрэм къэзэрэугъоигъэхэр тегущыIагъэх ыкIи ащ епхыгъэ унашъо ашIыгъ.

ГЪОНЭЖЬЫКЪО Сэтэнай.